Leiden Üniversitesi Kütüphanesi 23.670 numarada kayıtlı“Mesaib-i Kerbela”adlı şiir mecmuası (analiz - metin - dizin - transkripsiyon)
The poetry collection entitled Mesâi̇b-i̇ Kerbelâ registered under no. 23.670 i̇n the Leiden University Library (analysis, text, index, and transcription)
- Tez No: 1012046
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ CANÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Leiden Üniversitesi Kütüphanesi Doğu Yazmaları Koleksiyonu'nda Cod. Or. 23.670 numarada kayıtlı bulunan Mesâib-i Kerbelâ adlı şiir mecmuası incelenmiştir. Rifâî tarikîne mensup Ahmed Edîb tarafından 1333 (1914-1915) yılında İstanbul'da istinsah edilen eser; Kerbelâ Vak'ası, Ehl-i Beyt sevgisi ve tasavvufî düşünce etrafında şekillenen şiirleri ihtiva etmektedir. Mecmuada Mevlevî, Rifâî, Bektaşî ve Kadirî tarîklerine mensup şiirlerinin bir arada bulunması, eserin müşterek bir tasavvufî ve edebî hafızayı yansıttığını göstermektedir. Çalışmada öncelikle mecmuanın fizikî özellikleri, yazı türü, cilt yapısı, sayfa düzeni ve süsleme unsurları değerlendirilmiştir. Ardından mecmuada yer alan şairler tespit edilmiş; şiirlerin vezin özellikleri incelenmiş ve eserin muhtevası değerlendirilmiştir. Bunun yanında mecmuanın derleyicisi Ahmed Edîb'in kimliği ve Rifâî çevresiyle ilişkisi üzerinde durulmuştur. Araştırma sürecinde Leiden Üniversitesi Kütüphanesi katalogları taranmış; Türk İslam Edebiyatı ve Tasavvuf Edebiyatı ile doğrudan bağlantılı eserler tespit edilerek tez içerisinde tablo hâlinde sunulmuştur. Çalışmanın ikinci aşamasında mecmuanın çeviri yazılı metni hazırlanmıştır. Metin oluşturulurken şiirlerin ulaşılabilen diğer nüshaları ve dîvânlarıyla karşılaştırmalar yapılmış; eksik veya vezne uymayan bölümlerde gerekli tamirler gerçekleştirilmiştir. Böylece hem yazmanın tenkitli neşrine katkı sağlamak hem de döneminde Kerbelâ merkezli tasavvufî şiir geleneğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu tez Mesâib-i Kerbelâ mecmuasını inceleyerek Osmanlı tasavvuf edebiyatında Ehl-i Beyt sevgisinin edebî yansımalarını değerlendirmeyi ve mecmua çalışmalarına katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the poetry miscellany (mecmua) entitled Mesâib-i Kerbelâ, preserved in the Oriental Manuscripts Collection of the Leiden University Library under the shelf mark Cod. Or. 23.670. The miscellany was compiled in Istanbul in 1914-1915 (1333 AH) by Ahmed Edîb and contains poems centered on the event of Karbala, the love of Ahl al-Bayt, and Sufi thought. The inclusion of poems by prominent figures such as Rıfâî and Bektâşî, together with those of Ahmed Edîb, demonstrates that the miscellany reflects a shared literary memory nourished by Sufi and literary traditions. The study first analyzes the physical characteristics of the manuscript, including its script type, binding, page layout, and decorative features. Subsequently, the poets represented in the miscellany are identified, and the metrical, thematic, and generic characteristics of the poems are examined. Particular emphasis is placed on Ahmed Edîb's literary personality and his relationship with the Rıfâî milieu. During the research process, the catalogues of Leiden University Library were consulted, and relevant sources in the fields of Turkish Islamic Literature and Sufi Literature were directly reviewed. The second stage of the study involved preparing a transliterated edition of the miscellany. To establish the text, the poems were compared with other accessible manuscript copies and poets' divans; missing or metrically inconsistent passages were emended where necessary. Such a critical approach aims both to contribute to the scholarly understanding of the Karbala-centered Sufi poetic tradition and to shed light on its development in the modern period. By examining the Mesâib-i Kerbelâ miscellany, this thesis seeks to evaluate the literary reflections of the Ahl al-Bayt tradition in Ottoman Sufi literature and to contribute to the growing body of scholarship on manuscript miscellanies.
Benzer Tezler
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
- Acenaphthene uygulaması ile tütün dihapladlerinin elde edilmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SERVET KEFİ
- Çekirdeksiz kuru üzümde uygulanan politikanın Ege Bölgesinde üretim ve üretici açısından sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜVEN ÖZERİN
- Liorhyssus hyalinus (F.) (heteropterar haopalidae)'ta anten rejenerasyon kapasitesinin saptanması üzerinde araştırmalar
Investigations on the Antennal regenerative capasity of Lrorhyssus hyalinus (F.) (heteroptera: rhappalidea)
SACİDE BÜLBÜL
