Ünlü bir alman seramik firmasının ürünlerinin Geç Osmanlı Dönemi İstanbul mimarisinde kullanımı
The use of products from a famous german ceramics company in Late Ottoman-Period Istanbul architecture
- Tez No: 1012059
- Danışmanlar: PROF. DR. NUR URFALIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Tarihi ve Kuramı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez Geç Osmanlı Dönemi İstanbul yapılarında kullanılan Alman üretimi seramikleri ele almakta olup, ağırlıklı olarak Villeroy & Boch firmasına ait seramiklerin 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başında Osmanlı mimarisindeki kullanımını, İstanbul'da tespit edilebilen yapılar üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Sanayi Devrimi sonrasında seramik üretiminin endüstrileşmesi mimari mekan düzenlemelerinde önemli bir dönüşüm yaratmıştır. Bu dönüşümün Geç Dönem Osmanlı mimarlığındaki belirgin göstergelerinden biri, 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Osmanlı mimarisinde Avrupa üretimi seramik ve karo kullanımının yaygınlaşmasıdır. Hızla artan sanayileşme sonucu Avrupa'da gelişen fabrikasyon seramik üretimi ve estetik anlayış, özellikle İstanbul'daki saray, köşk, kasır ve seçkin konut yapılarında ithal seramiklerin tercih edilmesini beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda Villeroy & Boch firması, hem üretim kapasitesi hem de dönemsel üslup çeşitliliği ile Geç Osmanlı mimarisinde öne çıkan üreticilerden biri olmuştur. Avrupa'nın önemli seramik üreticilerinden olan Villeroy & Boch firması, dönemin mimari akımı Art Nouveau ile şekillenen seramikleriyle bilinmektedir. Araştırma kapsamında bu seramiklerin İstanbul'da kullanıldığı yapıların öncelikle tarihsel arka planı incelenmiş, arşiv belgeleri ve kat planları üzerinden analizler yapılmış, seramiklerin yapı içindeki konumu belirlenmiş, saha çalışmalarıyla seramiklerin mevcut durumları fotoğraflanarak belgelenmiştir. Bununla birlikte seramiklerin desen, üslup, mekânsal etki, üretim yeri, tarihsel bağlam ve tasarımcı ilişkileri incelenmiş; elde edilen veriler katalog yöntemiyle sistematik olarak değerlendirilmiştir. Yapılan araştırmalarda Villeroy & Boch desen repertuvarı üzerinde Art Nouveau ve Secession akımlarının belirleyici olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda İstanbul'daki yapılarda yer alan bazı seramiklerin Secession ve Bauhaus döneminin önde gelen mimar ve tasarımcıları tarafından tasarlanmış Art Nouveau desenlere sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu tespit, Avrupa'nın önde gelen tasarımcılarının imzalarının Geç Osmanlı mimarisine dahil oluşunu ortaya koymaktadır. Çalışma kapsamında, Almanya'da üretilen Villeroy & Boch seramiklerinin Geç Osmanlı Dönemi olarak tanımlanan 19. yüzyıl sonu–20. yüzyıl başında İstanbul'daki saray, köşk, han ve kasır yapılarında kullanımı ele alınacak, özellikle İstanbul'daki uygulamalar üzerinden benzerlikleri ile farklılıkları irdelenecek, söz konusu örneklerin Geç Dönem Osmanlı mimarlığı içindeki yeri ve önemi belirlenmeye çalışılacaktır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines German-made ceramics used in late Ottoman-period buildings in Istanbul, with a particular focus on the use of ceramics produced by Villeroy & Boch in Ottoman architecture during the late 19th and early 20th centuries, based on buildings identified in Istanbul. Following the Industrial Revolution, the industrialization of ceramic production brought about a significant transformation in architectural spatial design. One of the most evident reflections of this transformation in Late Ottoman architecture was the increasing use of European-produced ceramics and tiles from the second half of the nineteenth century onwards. The rapid development of industrial ceramic production and aesthetic approaches in Europe led to the widespread preference for imported ceramics, particularly in palaces, mansions, pavilions, and elite residential buildings in Istanbul. Within this context, Villeroy & Boch emerged as a prominent manufacturer in Late Ottoman architecture due to its production capacity and stylistic diversity. Villeroy & Boch, one of Europe's leading ceramic producers, is especially known for its ceramics shaped by the Art Nouveau movement. In this study, the historical background of buildings in Istanbul where these ceramics were used has been examined; analyses have been conducted through archival documents and floor plans; the spatial placement of the ceramics within the buildings has been identified; and their current conditions have been documented through fieldwork and photographic surveys. In addition, the ceramics have been analyzed in terms of pattern, style, spatial impact, production origin, historical context, and designer associations, and the findings have been systematically evaluated using a catalog-based methodology. The research reveals that Art Nouveau and Secession movements played a decisive role in the Villeroy & Boch design repertoire. Furthermore, it has been determined that some of the ceramics used in Istanbul were designed by prominent architects and designers associated with the Secession and Bauhaus periods, highlighting the integration of European design influences into Late Ottoman architecture.
Benzer Tezler
- Karikatürün tarihi ve karikatürün grafik sanatlarla ilişkisi
Başlık çevirisi yok
BORA ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜRBÜZ DOĞAN EKŞİOĞLU
- Bauhaus`un Türk endüstri grafik tasarımına yansıması
Başlık çevirisi yok
FİKRET ALYANAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. EROL KILIÇ
- Kubad Abad Sarayı çinilerindeki hayvan betimlemelerinin seramik yüzeylerde yorumlamaları
The interpretations of the animal figurations on ceramic surfaces belonging to the encaustic tiles of Kubad Abad Palace
YAVUZ DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Güzel Sanatlarİnönü ÜniversitesiSeramik Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. YÜKSEL GÖĞEBAKAN
- Troia dönemi seramikleri üslup özelliklerinin çağdaş karo tasarımlarında uygulanması
The application of the stylistic features of trojan ceramics in contemporary tile designs
MEHMET COŞAR
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2021
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiSeramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. HALİL YOLERİ