Örüntüler ile ilgili yapılan çalışmaların meta-sentezi
Meta-synthesis of studies on patterns
- Tez No: 1012186
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH KAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Matematik, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: aritmetik, cebir, genelleme, matematik, meta-sentez, öğretim programı, örüntü, mathematics, pattern, generalization, curriculum, arithmetic, algebra, meta-synthesis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Örüntüler matematiğin temel yapı taşlarından birisidir. Örüntüler ile bireylerde; genelleme, ilişki kurma, problem çözme, akıl yürütme, değişken kavramı, fonksiyonel ve cebirsel düşünme gelişir. Çocukların her anlamda birçok beceriyi kazanmasını sağlar. Bu nedenden dolayı çok büyük bir önem taşımaktadır. Tüm bu durumlar dikkate alınarak örüntüler konusundanki çalışmalar incelenmiştir. Bu araştırmada; örüntü, örüntü genelleme, örüntüsel ilişki belirleme, öğretim programında örüntünün yeri, bireylere kazandırdığı beceriler, öğretmen ve öğrenciler açısından örüntülerin ne anlam ifade ettiği gibi unsurlar göz önüne alınmıştır. Bu kriterlere uygun inceleme yapılmıştır. Elde edilen sonuçlardan yola çıkarak; matematiğin temel konularından örüntüler ile ilgili eksik veya yanlış olan kısımların belirlenmesi, konunun kavramsal anlamda daha iyi anlaşılmasını sağlamak amaçlanmıştır. Bir konu ile ilgili araştırma yaparken, karşımıza farklı birçok kaynak çıkmaktadır. Konu ile ilgili varolan çalışmaların incelenerek bir araya getirilmesi, benzer ve farklı yönlerinin ele alınacak olması; tek tek farklı kaynakların incelenmesi yerine bir kaynaktan araştırma yapılmasını sağlayacaktır. Bu çalışma sayesinde örüntülerle ilgili yapılan çalışmalar incelenecektir. Konu ile ilgili araştırma yapacak kişiler için de kaynakların özeti gibi olacaktır. Araştırma yapacak bireylerin yararlanabileceği kaynakları da göstermiş olacaktır. Hemen yapılması gereken araştırmaları da hızlandırmış olacaktır. Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden meta-sentez deseni kullanılmıştır. YÖK Ulusal Tez Merkezi, TR Dizin, Google Scholar ve Google Akademik veri tabanlarında yer alan 2004–2024 yılları arasındaki 27 Türkçe makale belirlenen ölçütler doğrultusunda incelenmiştir. Çalışmalar; araştırma modeli, örneklem türü ve büyüklüğü, veri toplama araçları, veri analizi teknikleri ve ulaşılan sonuçlar açısından betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Kodlama süreci üç uzman tarafından yürütülmüş, temalar ortak görüşle oluşturulmuştur. Bulgular: İncelenen makalelerin büyük bölümünde nitel durum çalışması ve içerik analizi yöntemlerinin kullanıldığı; örneklemlerin genellikle ilköğretim öğrencileri ve öğretmen adaylarından oluştuğu; veri toplama aracı olarak açık uçlu sorular, gözlem ve görüşmelerin tercih edildiği belirlenmiştir. Çalışmalarda, öğrencilerin örüntü ve genelleme becerilerinde kavramsal eksiklikler bulunduğu, öğretmenlerin pedagojik alan bilgisinin belirleyici olduğu, öğretim programı ve etkinlik tasarımlarında somut modellemeye dayalı yaklaşımların başarıyı artırdığı saptanmıştır. Sonuçlar: Örüntülerin matematiksel düşünme, cebirsel genelleme ve fonksiyonel düşünmenin gelişiminde temel bir araç olduğu; ancak uygulamada öğrencilerin ilişki kurma ve genelleme yapmada zorlandıkları görülmüştür. Bu nedenle öğretim programlarında örüntü ve genelleme becerilerine erken yaşlardan itibaren sistematik biçimde yer verilmesi, öğretmen eğitimlerinde örüntü temelli etkinliklerin artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: Patterns are one of the basic building blocks of mathematics. With patterns, individuals develop generalization, establishing relationships, problem solving, reasoning, the concept of variables, functional and algebraic thinking. It enables children to gain many skills in every sense. For this reason, it is of great importance. Considering all these situations, it is aimed to reach certain conclusions about the research by examining the studies on patterns. In this study, factors such as pattern in individuals, pattern generalization, pattern relationship determination, the place of pattern in the curriculum, the skills it provides to individuals, and the meaning of patterns for teachers and students were taken into consideration. Based on the results obtained, it is aimed to determine the missing and incorrect parts, thus providing a better conceptual understanding of patterns, which are among the basic subjects of mathematics. In addition, examining the studies and bringing them together, addressing their similar and different aspects, and examining different sources one by one takes a long time. Instead, examining the studies on patterns, making a collective inference, and making suggestions based on the sources examined constitute the basis of this study. Method: This research employed a meta-synthesis design, a qualitative research method. Twenty-seven Turkish articles from 2004–2024, found in the YOK National Thesis Center, TR Dizin, Google Scholar, and Google Academic databases, were examined according to predetermined criteria. The studies were analyzed descriptively in terms of research model, sample type and size, data collection tools, data analysis techniques, and results obtained. The coding process was carried out by three experts, and themes were formed through consensus. Findings: Most of the reviewed studies used qualitative case studies or content analysis. Samples mainly included primary-school students and preservice mathematics teachers. Open-ended questions, interviews, and observations were the most common data-collection tools. The studies revealed conceptual difficulties in students' understanding of patterns and generalizations, the importance of teachers' pedagogical content knowledge, and the positive impact of model-based and activity-oriented instruction on achievement. Conclusions: Patterns play a key role in the development of algebraic and functional thinking, yet students still face challenges in recognizing relationships and making generalizations. It is therefore recommended that curricula integrate pattern-based reasoning systematically from early grades and that teacher-training programs emphasize pattern-centered instructional design.
Benzer Tezler
- Cebirsel düşünme becerisi üzerine bir meta – sentez çalışması
A meta - synthesis study on algebraic thinking skill
DİLEK TÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET CİHANGİR
- Prediction of COVID 19 disease using chest X-ray images based on deep learning
Derin öğrenmeye dayalı göğüs röntgen görüntüleri kullanarak COVID 19 hastalığının tahmini
ISMAEL ABDULLAH MOHAMMED AL-RAWE
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM TEKEREK
- Bina bilgi modelleme ile erken tasarım aşamasında karar verme süreçlerinin sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of decision making processes in the early design stage with building information modeling in the context of sustainability
ÖMER HALİL ÇAVUŞOĞLU
- Between cosmopolitan and national outlook: The BBC world news' coverage of the Syrian refugee crisis
Kozmopolitan ve ulusal bakış arasında: BBC world news'ün Suriyeli mülteci krizini haberleştirmesi
SERGÜL NGUYEN
Doktora
İngilizce
2021
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İNCİ ÇINARLI
- Kranial MR görüntülemelerinde sfenooksipital sinkondroz eklemin yaşa göre kapanma derecesinin adli tıbbi yaş tayininde kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi ve antiepileptik ilaç kullanımının kapanma zamanını etkileyip etkilemediğinin araştırılması
Evaluation of the availability of the closure of the sfenooccipital synchondrosis joint by agein cranial MR imagings and influence of antiepileptic drug use on closing time
ELİF ASENA ÖZÇELİK