Kentsel belleğin sürekliliğini kent formu üzerinden okumak: Antakya tarihi kenti
Analyzing the continuity of urban memory through urban form: historical city of Antakya
- Tez No: 1012303
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YASEMEN SAY ÖZER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentsel bellek, kentin fiziksel ögeleri, toplumsal dinamikler ve yaşam biçimi arasındaki karşılıklı etkileşimi barındıran bir kavramdır. Bu tez Antakya kent formundaki değişimlerin okunması ve toplumsal yaşam ile karşılıklı ilişkisinin çözümlenmesi ile kentsel bellekteki süreklilik ve kopuklukları analiz etmeyi amaçlamaktadır. Antakya kentinde yerleşim, tarihte yaşadığı pek çok deprem ve savaşa rağmen yüzyıllardır kesintisiz olarak devam etmektedir. Tarihsel süreçte hem dinsel, hem de ticari kimliği ile öne çıkan, yapısal ve kültürel çeşitliliğe sahip çok katmanlı bir kenttir. Bu özellikleri sayesinde kentsel bellekteki süreklilik ve kopuklukların irdelenmesini sağlayacak pek çok veri barındırmaktadır. Tezde Antakya kentinde organik sokak dokusu içerisinde sonradan açılarak kentsel belleğe ilişkin pek çok tartışmanın irdelenebileceği Kurtuluş Caddesi ve çevresine odaklanılmaktadır. Çalışmanın yürütülmesinde Antakya kentinin sahip olduğu zengin kartografik belge arşivi belirleyici olmuştur. Tezin yöntemsel kurgusu kartografik belgelerin okunması ve üst üste çakıştırılması, metinsel kaynaklar, alan gözlemleri ve sayısal/mekânsal veri tabanlı analizlerle birlikte yorumlanması şeklindedir. Elde edilen veriler, kent formunun okunması ile kent belleğindeki gömülü bilgilerin açığa çıkarılabileceğini ve kent belleğinde kopukluklar meydana gelse bile tamamen silinmesinin mümkün olmadığı ortaya çıkmıştır. Bu tezin hazırlanması sırasında 6 ve 20 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem ve sonrasında yaşanan süreç kentsel bellekte kopukluklara sebep olan yıkıcı olay ve müdahaleler olarak nitelendirilebilir. Yaşanan büyük yıkıma rağmen kent belleği, geçmişte olduğu gibi süreklilikleri barındırmaya devam edecek ve hiç bir zaman tamamen yok olmayacaktır.
Özet (Çeviri)
Urban memory is a notion that encompasses the mutual interaction between the city's physical elements, social dynamics, and lifestyles. This thesis aims to analyze the continuity and ruptures in urban memory by examining the changes in the urban form of Antakya and deciphering its reciprocal relationship with social life. Despite experiencing numerous earthquakes and wars throughout history, Antakya has been continuously inhabited for centuries. It is a cosmopolitan city with multiple layers, possessing structural and cultural diversity, and standing out for its religious and commercial identity throughout history. Thanks to these characteristics, it contains a vast amount of data that allows for the examination of continuity and ruptures in urban memory. The thesis focuses on the Kurtuluş Street in Antakya, which was opened later within the organic street fabric and can be examined in relation to many discussions about urban memory. The rich cartographic document archive of the city of Antakya has been a decisive factor in the conduct of this study. The methodological framework of the thesis involves reading and superimposing cartographic documents, interpreting them together with written sources, field observations, and numerical/spatial data-based analyses. The data obtained reveal that by interpreting the urban form, the information embedded in the city's memory can be uncovered, and that even if gaps occur in the city's memory, it is not possible for it to be completely erased. The earthquake that struck on February 6 and 20, 2023, and the process that followed during the preparation of this thesis can be described as destructive events and interventions that caused ruptures in the urban memory. Despite the extensive destruction, the urban memory will continue to preserve its continuity, just as it has in the past, and will never be completely lost.
Benzer Tezler
- İstanbul'da yıkma-yapma diyalektiği, kentsel bellek ve izler: Fikirtepe-Tarlabaşı, Galataport üzerinden kavramsal bir okuma
The demolition–construction dialectic, urban memory, and traces in İstanbul: a conceptual reading through Fikirtepe- Tarlabaşi, Galataport
ELİF FERİDE KOCAZEYBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MimarlıkÖzyeğin ÜniversitesiMimarlık ve Kent Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA YORGANCIOĞLU
PROF. DR. HÜLYA TURGUT
- Kolektif hafıza bağlamında kamusal mekan ve gündelik yaşamın değişimi üzerine bir değerlendirme: İzmir Konak Atatürk Meydanı
An evaluation on the change of public space and daily life in the context of collective memory: İzmir Konak Atatürk Square
BETÜL AYBÜKE MERAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLDEN DEMET ORUÇ ERTEKİN
- Kentsel yapıtlar üzerinden bir mekânsal bellek okuması: Atatürk Kültür Merkezi (AKM)
A reading of spatial memory through urban artefacts: Ataturk Cultural Center (AKM)
KEREM GANİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK AKPINAR
- Çok katmanlı kültürel kentler ve koruma amaçlı imar planı uygulamaları: Bodrum (Halikarnassos) örneği
Multilayered cultural cities and conservation-oriented zoning plan practices: The case of Bodrum (Halicarnassus)
YASEMİN DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ArkeolojiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiKültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA BULUT
- Bir kültürel varlık olarak hamamlar ve İstanbul hamamları üzerine haritalama çaışması
Baths as cultural values and mapping on İstanbul baths
MUHAMMET ALİ HEYİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMEN SAY ÖZER