Palyatif bakım hemşirelerinde tükenmişliğin palyatif bakım kalitesine etkisinde vicdan stresinin aracı rolü
The mediating role of moral distress in the effect of burnout on palliative care quality in palliative care nurses
- Tez No: 1012365
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TUĞBA MENEKLİ ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Malatya Turgut Özal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Nisan-Ekim 2025 tarihleri arasında palyatif bakım hemşirelerinde tükenmişliğin palyatif bakım kalitesine etkisinde vicdan stresinin aracı rolünü incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye genelindeki palyatif bakım ünitelerinde çalışan 462 hemşire oluşturmuştur. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Hemşireler İçin Palyatif Bakım Kalitesi Ölçeği ve Vicdan Stresi Ölçeği kullanılarak çevrimiçi ortamda toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi, Spearman korelasyon analizi kullanılmış ve aracı rolünü değerlendirmek amacıyla bootstrapping yöntemi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre hemşirelerin tükenmişlik medyan puanı 2.18 (2.00-2.50), vicdan stresi medyan puanı 5.00 (3.78-7.14) ve palyatif bakım kalitesi medyan puanı 4.50 (4.00-4.60) olarak bulunmuştur. Tükenmişlik ile palyatif bakım kalitesi arasında negatif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki (r=-0.478, p<0.001), tükenmişlik ile vicdan stresi arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki (r=0.358, p<0.001) saptanmıştır. Aracılık analizi sonuçlarına göre tükenmişliğin palyatif bakım kalitesi üzerinde anlamlı ve negatif doğrudan etkisi (β=-0.675, p<0.001) bulunmakta olup vicdan stresi bu ilişkide kısmi aracı rol oynamaktadır. Kadın hemşirelerde tükenmişlik (p=0.009) ve vicdan stresi (p=0.001) daha yüksek, erkek hemşirelerde bakım kalitesi algısı (p=0.001) daha yüksek bulunmuştur. Palyatif bakım eğitim sertifikasına sahip hemşirelerde tükenmişlik daha düşük (p=0.004), deneyimli hemşirelerde bakım kalitesi daha yüksek (p<0.001) saptanmıştır. Araştırma sonuçları, palyatif bakım hemşirelerinin tükenmişlik ve vicdan stresini azaltmaya yönelik müdahalelere ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This descriptive and correlational study was conducted between April and October 2025 to examine the mediating role of moral distress in the effect of burnout on palliative care quality among palliative care nurses. The sample consisted of 462 nurses working in palliative care units across Turkey. Data were collected online using the Demographic Information Form, Maslach Burnout Inventory, Quality of Palliative Care Scale for Nurses, and Moral Distress Scale. Data analysis included descriptive statistics, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test, Spearman correlation analysis, and bootstrapping method to evaluate the mediating role. According to the research findings, the median scores were 2.18 (2.00-2.50) for burnout, 5.00 (3.78-7.14) for moral distress, and 4.50 (4.00-4.60) for palliative care quality. A significant moderate negative correlation was found between burnout and palliative care quality (r=-0.478, p<0.001), and a significant moderate positive correlation was found between burnout and moral distress (r=0.358, p<0.001). According to the mediation analysis results, burnout has a significant negative direct effect on palliative care quality (β=-0.675, p<0.001), and moral distress plays a partial mediating role in this relationship. Female nurses had higher burnout (p=0.009) and moral distress (p=0.001), while male nurses had higher care quality perception (p=0.001). Nurses with palliative care education certification had lower burnout (p=0.004), and experienced nurses had higher care quality (p<0.001). The research results reveal the need for interventions to reduce burnout and moral distress among palliative care nurses.
Benzer Tezler
- Onkoloji ve palyatif bakım kliniklerinde çalışan hemşirelerin merhamet yorgunluğu ve stresle başa çıkma tarzlarının belirlenmesi
Determination of compassion fatique and coping styles with stress of nurses working at oncology and palliative care units
ABDÜLMENEF ADANIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK ÖZDEN
- Palyatif bakım hastalarının ve hemşirelerin itibarlı bakıma ilişkin görüşleri
Opinions of palliative care patients and nurses regarding dignified care
YASEMİN ESKİGÜLEK
- Palyatif bakım merkezinde çalışan ve daha önce pandemi servisinde çalışmış olan aynı hemşire grubunun tükenmişlik düzeyinin karşılaştırılması: Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneği
Comparison of burnout levels of the same group of nurses working in a palliative care center and those who previously worked in a pandemic ward: A Teaching and Research Hospital example.
MİHRİBAN YETİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık Yönetimiİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ECE ZEYBEK YILMAZ
- Palyatif bakım hemşirelerinde tükenmişlik düzeyi ve merhamet yorgunluğunun bakım davranışlarına etkisi
The effect of burnout and compassion fatigue levels on thecare behavi̇ors of palli̇ati̇ve care nurses
SERDAL BOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHİZER ERAYDIN
- Tele hemşirelik ile gerçekleştirilen bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı stresle başa çıkma becerileri eğitim programının palyatif bakım hemşirelerinde stres algısı, psikolojik sağlamlık ve merhamet yorgunluğu üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of cognitive behavioral approach-based stress coping skills training program performed by tele-nursing on stress perception, resilience and compassion fatigue in palliative care nurses
ÖZGE AYDOĞAN AŞIR
Doktora
Türkçe
2023
HemşirelikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ÖRSAL