Türk savunma sanayiinde ERP yazılımı seçim sürecinin etkinleştirilmesi
Enhancing the ERP software selection process in the Turkish defense industry
- Tez No: 1012395
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL EROL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Kurumsal kaynak planlaması, Savunma sanayi, İşletme yönetimi, Enterprise resource planning, Defense industry, Business management
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türk savunma sanayiinde faaliyet gösteren işletmelerin Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP) yazılımı seçim sürecinin, sektöre özgü kriterler ve Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri (Delphi, Analitik Hiyerarşi Prosesi - AHP ve TOPSIS) kullanılarak analiz edilmesini ve etkinleştirilmesini amaçlamaktadır. Savunma sanayiinin yüksek veri gizliliği, sıfır hata toleransı, siparişe dayalı karmaşık mühendislik süreçleri ve katı siber güvenlik standartları gibi kendine has dinamikleri, genel geçer ERP seçim modellerinin bu sektöre doğrudan uygulanmasını imkânsız kılmaktadır. Bu bağlamda, keşfedici sıralı karma yöntem tasarımı çerçevesinde Delphi, Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve TOPSIS yöntemlerini ardışık olarak entegre eden üç aşamalı bir hibrit karar modeli geliştirilmiştir. Araştırmanın nitel fazında, savunma sanayiinden seçilen 12 kişilik uzman paneline iki turlu Delphi tekniği uygulanmış ve IQR ≤ 1 konsensüs kuralıyla 18 maddelik başlangıç kriter havuzu 14 nihai kritere süzülmüştür. Nicel fazın birinci aşamasında, belirlenen 14 kriter dört üst düzey karar verici tarafından ikili karşılaştırmalarla AHP yöntemiyle ağırlıklandırılmıştır (CR = 0,0373). AHP sonuçlarına göre Güvenlik (Siber/Veri Güvenliği) %24,4 ile en yüksek ağırlığa sahip kriter olarak belirlenmiş; bunu İşlevsellik (%16,3) ve Güvenilirlik (%13,5) izlemiştir. Toplam Maliyet ise %3,7 ile sekizinci sırada konumlanarak, savunma sanayiinde maliyetin değil güvenliğin birincil karar değişkeni olduğu ortaya konmuştur. Nicel fazın ikinci aşamasında, AHP ağırlıkları TOPSIS algoritmasına entegre edilerek piyasadaki beş ERP alternatifi sıralanmıştır. TOPSIS analizi sonucunda ERP B (Cᵢ* = 0,7536) birinci, ERP A (Cᵢ* = 0,6356) ikinci, ERP C (Cᵢ* = 0,5982) üçüncü sıraya yerleşmiştir. Bu sonuçlar, yerli ve esnek bir ERP çözümünün savunma sanayiinin en kritik gereksinimlerine dengeli biçimde yanıt verebildiğini matematiksel olarak kanıtlamıştır. Bu çalışma; çok kriterli karar verme yöntemleri çatısı altında Türk savunma sanayiine özgü bir ERP seçim modelinin geliştirilmesi yönüyle, akademik literatüre ve sektörel karar mekanizmalarına özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze and enhance the Enterprise Resource Planning (ERP) software selection process for firms operating in the Turkish defense industry by developing a sector-specific, multi-criteria decision-making (MCDM) framework integrating the Delphi technique, the Analytic Hierarchy Process (AHP), and TOPSIS. The defense industry's unique dynamics-including stringent data confidentiality requirements, zero-defect tolerance, engineer-to-order (ETO) manufacturing processes, and rigorous cybersecurity standards-render generic ERP selection models inadequate for this sector. Accordingly, a three-phase hybrid decision model integrating the Delphi technique, the Analytic Hierarchy Process (AHP), and TOPSIS was developed within an exploratory sequential mixed-methods design. In the qualitative phase, a two-round Delphi study was conducted with a panel of 12 defense industry experts, and an initial pool of 18 criteria was systematically refined to 14 final criteria using an IQR ≤ 1 consensus rule. In the first quantitative phase, the 14 criteria were weighted by four senior decision-makers through pairwise comparisons using AHP (CR = 0.0373). The results revealed that Cybersecurity/Data Security emerged as the highest-weighted criterion at 24.4%, followed by Functionality (16.3%) and Reliability (13.5%). Total Cost of Ownership ranked only eighth at 3.7%, demonstrating that security-not cost-serves as the primary decision variable in the defense sector. In the second quantitative phase, the AHP weights were integrated into the TOPSIS algorithm to rank five ERP alternatives. The TOPSIS analysis ranked ERP B first (Cᵢ* = 0.7536), followed by ERP A (Cᵢ* = 0.6356) and ERP C (Cᵢ* = 0.5982). These findings mathematically demonstrate that a domestic, flexible ERP solution can best address the defense industry's most critical requirements in a balanced manner. This research, by developing a defense-industry-specific ERP selection model within the framework of multi-criteria decision-making methods, makes an original contribution to both the academic literature and sectoral decision-making mechanisms.
Benzer Tezler
- Enterprise resource planning requirements, applications and selection in defence industry
Savunma sanayinde kurumsal kaynak planlaması gereksinimleri, uygulamaları ve seçimi
GİZEM ALAGÖZ
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- İbrahim Hakkı Erzurumi'nin Tertib-i ulum isimli eserindeki eğitimle ilgili görüşleri
Başlık çevirisi yok
ÖMER ÖZYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Uludağ ÜniversitesiDin Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
