Sezaryen doğum yapan kadınların bireyselleştirilmiş bakım algılarının ağrı kaygısı, depresyon, anksiyete ve stres ile ilişkisi
The relationship between perceived individualized care and pain anxiety, depression, anxiety, and stress in women undergoing cesarean section
- Tez No: 1012396
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE YILMAZ KOÇAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Cesarean section, individualized care, pain anxiety, depression, anxiety, stress
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ebelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma ile sezaryen doğum yapan kadınların bireyselleştirilmiş bakım algılarının ağrı kaygısı, depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde olup veriler Aksaray ilinin Merkez ilçesinde Aksaray eğitim ve araştırma hastanesinde, Ağustos 2025–Şubat 2026 tarihleri arasında sezaryen doğum yapmış ve postpartum 48 saatini doldurmuş 332 kadından toplanmıştır. Araştırma verileri“Kişisel Bilgi Formu”,“Bireyselleştirilmiş Bakımı Değerlendirme Skalaları”,“Ağrı Kaygısı Belirti Ölçeği”ve“Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği”kullanılarak toplanmıştır. Çalışma öncesinde etik kurul ve kurum izni alınmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 27 paket programı kullanılmış ve uygun istatistiksel testler ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların Bireyselleştirilmiş Bakım Algısı Ölçeği alt boyut puan ortalamaları; klinik durumda 3,87±0,91, kişisel yaşam durumu 3,95±0,86, karar verme kontrolü 3,99±0,80 ve toplam puan 3,93±0,75 olarak bulunmuştur. Ağrı Kaygısı Belirti Ölçeği toplam puan ortalaması 23,66±6,78 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri incelendiğinde; çoğunluğun normal düzeyde olduğu belirlenmiştir. Buna göre katılımcıların %70,8'inin depresyon, %41,9'unun anksiyete ve %78,9'unun stres düzeyi normal sınırlardadır. Araştırmada gebelik sayısı ile Bireyselleştirilmiş Bakım Algısı Ölçeği karar verme kontrolü alt boyutu arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur. Bireyselleştirilmiş Bakım Algısı Ölçeği'nin klinik durumda bireysel özellikler alt boyutu ile hastanın kişisel yaşam durumu, karar verme kontrolü ve toplam puanı arasında pozitif yönlü güçlü düzeyde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca klinik durumda bireysel özellikler ile ağrı kaygısı arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişki belirlenmiştir. Hastanın kişisel yaşam durumu ile karar verme kontrolü ve toplam puan arasında pozitif yönlü güçlü; depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri arasında ise negatif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Karar verme kontrolü ile Bireyselleştirilmiş Bakım Algısı Ölçeği toplam puanı arasında pozitif yönlü çok güçlü düzeyde anlamlı ilişki; Ağrı Kaygısı Belirti Ölçeği puanı ile ise pozitif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır. Ayrıca depresyon, anksiyete ve stres puanları arasında pozitif yönlü güçlü düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizinde daha önce hastanede yatış öyküsünün bulunması ve ağrı kaygısı düzeyinin bireyselleştirilmiş bakım algısının anlamlı yordayıcıları olduğu belirlenmiştir (R=0,23, F(5-326)=3,56) ve yordanan değişken üzerindeki varyansın %4'ünü açıklamaktadır (R2=0,04) Sonuç olarak sezaryen doğum yapan kadınlarda bireyselleştirilmiş bakım algısı üzerinde daha önce hastane deneyiminin olması ve ağrı kaygısı düzeyinin etkili olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda, sezaryen doğum yapan kadınların fiziksel ve psikolojik gereksinimlerini birlikte ele alan bireyselleştirilmiş bakım uygulamalarının geliştirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimler: Sezaryen doğum; bireyselleştirilmiş bakım; ağrı kaygısı; depresyon; anksiyete; stres.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationship between individualized care perceptions and pain anxiety, depression, anxiety, and stress levels in women who underwent cesarean section. The study was designed as a descriptive and correlational study, and data were collected from 332 women who had undergone cesarean section and completed the first 48 hours postpartum at Aksaray Training and Research Hospital in the central district of Aksaray between August 2025 and February 2026. The research data were collected using the“Personal Information Form,”the“Individualized Care Scale (ICS),”the“Pain Anxiety Symptoms Scale-8 (PASS-8),”and the“Depression Anxiety Stress Scales-21 (DASS-21).”Ethical approval and institutional permission were obtained prior to the study. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 27 software and evaluated with appropriate statistical methods. The mean scores of the Individualized Care Scale (ICS) subscales were 3.87±0.91 for Clinical Situation, 3.95±0.86 for Personal Life Situation, and 3.99±0.80 for Decisional Control, with a total mean score of 3.93±0.75. The mean total score of the Pain Anxiety Symptoms Scale-8 (PASS-8) was 23.66±6.78. When depression, anxiety, and stress levels were examined, the majority of the participants were found to be within the normal range. Accordingly, 70.8% of the participants had normal depression levels, 41.9% had normal anxiety levels, and 78.9% had normal stress levels. A weak positive correlation was found between the number of pregnancies and the decisional control subdimension of the ICS. Strong positive significant relationships were found between the clinical situation subdimension and the personal life situation, decisional control, and total ICS scores. In addition, a weak positive significant relationship was identified between the clinical situation subdimension and pain anxiety. Personal life situation showed strong positive significant relationships with decisional control and total ICS scores, while weak negative significant relationships were found with depression, anxiety, and stress levels. A very strong positive significant relationship was found between decisional control and the total ICS score, whereas a weak positive significant relationship was identified between decisional control and pain anxiety. Furthermore, strong positive significant relationships were determined between depression and anxiety, depression and stress, and anxiety and stress scores. Multiple linear regression analysis revealed that previous hospitalization experience and pain anxiety level were significant predictors of individualized care perception (R=0.23, F(5–326)=3.56), explaining 4% of the variance in the dependent variable (R²=0.04). In conclusion, previous hospitalization experience and pain anxiety level were found to significantly predict individualized care perceptions in women who underwent cesarean section. Accordingly, it is recommended to develop individualized care practices that address both the physical and psychological needs of women undergoing cesarean birth.
Benzer Tezler
- Sezaryen doğum yapan kadınlarda ameliyat öncesi anksiyetenin ameliyat sonrası iyileşme kalitesine etkisi
The effect of preoperative anxiety on the quality of postoperative recovery in women undergoing cesarean delivery
REYHAN YESEVİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÇETİN
- Sezaryen ve normal doğum yapan kadınların doğum yöntemlerine olan davranış ve tutumlarının belirlenmesi
Identifying the women with prior normal or caesarean delivery and their perceptions and behaviors toward delivery methods
ASLI KARAKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NEVİN ŞAHİN
- Sezaryen yöntemi ile doğum yapan kadınların sezaryen sonrası vajinal doğuma bakış açılarının incelenmesi
The review of perspectives of women who had delivery with cesarean to the vaginal birth after cesarean
GÜLKAN AY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kadın Hastalıkları ve DoğumSüleyman Demirel ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL TAŞÇI DURAN
- Sezaryen ile doğum yapan kadınlara doğum sonrası dönemde çalınan ukulelenin kadınların ağrı, anksiyete ve doğum sonu konforu üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of ukulele music played in the postpartum period on pain, anxiety and postpartum comfort in women undergoing cesarean delivery: A randomized controlled trial
SALİHA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
EbelikSelçuk ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİHTER AKIN
DOÇ. DR. NECATİ HANÇERLİOĞLU
- Vajinal doğum ve sezaryen ile doğum yapan kadınların serum pro-bnp düzeyleri yönünden karşılaştırılması
Comparison of women who gave birth by vaginal delivery and cesarean section in terms of serum pro-bnp levels
RIMA SALAMOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT MUHCU