Primer Sjögren Sendromlu hastalarda huzursuz bacak sendromu sıklığı, hastalık aktivitesi, uyku bozukluğu, depresyon ve anksiyete ile ilişkisi
Prevalence of restless legs syndrome in patients with Primary Sjögren's Syndrome and its relationship with disease activity, sleep disturbance, depression, and anxiety
- Tez No: 1012508
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİNÇ CAN SANDIKÇI, UZMAN MELİS GÖKGÖZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Primer Sjögren Sendromu, Huzursuz Bacak Sendromu, Uyku bozukluğu, Yorgunluk, Anksiyete, Depresyon, Primary Sjögren's Syndrome, Restless Legs Syndrome, Sleep Disorder, Fatigue, Anxiety, Depression
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada primer Sjögren sendromu (pSS) hastalarında huzursuz bacak sendromu (HBS) sıklığının değerlendirilmesi ve HBS'nin hastalık aktivitesi, uyku bozukluğu, yorgunluk, anksiyete ve depresyon ile ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara Etlik Şehir Hastanesi Romatoloji Polikliniğinde takip edilen 45 pSS hastası ile 42 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara HBS değerlendirmesi için Uluslararası Huzursuz Bacak Sendromu Çalışma Grubu Şiddet Skalası (IRLSRS); hastalık aktivitesi için ESSDAI ve ESSPRI; uyku kalitesi ve uykusuzluk şiddeti için Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (ISI); yorgunluk için Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (FSS); psikolojik değerlendirme için Beck Anksiyete (BAI) ve Beck Depresyon (BDI) ölçekleri uygulanmıştır. Bulgular: pSS grubunda HBS skorları kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur [14 (1,5–20,5) vs. 1 (0–15,5); p=0,002]. HBS şiddeti >10 olan hasta oranı pSS grubunda kontrol grubuna kıyasla daha yüksektir (p=0,013). Uyku kalitesi (PUKİ) ve uykusuzluk şiddeti (ISI) pSS hastalarında daha kötü seyretmiş, kategorik değerlendirmede orta–şiddetli uykusuzluk yalnızca pSS grubunda saptanmıştır (p=0,034). Anksiyete (BAI), depresyon (BDI) ve yorgunluk (FSS) skorları pSS grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla p=0,031; p=0,041; p=0,002). HBS skorları ESSPRI, PUKİ, ISI, FSS, BAI ve BDI ile anlamlı pozitif korelasyon gösterirken, ESSDAI ile anlamlı ilişki saptanmamıştır. ESSPRI ≥5 olan hastalarda HBS, uyku bozukluğu, uykusuzluk şiddeti ve anksiyete skorları belirgin olarak daha yüksek bulunmuştur. Çok değişkenli regresyon analizinde ISI, BAI ve BDI skorları HBS için bağımsız prediktörler olarak belirlenmiştir. Sonuç: Primer Sjögren sendromunda huzursuz bacak sendromu sıklığı artmıştır ve HBS, özellikle artmış semptom yükü, uyku bozukluğu ve psikolojik belirtilerle yakından ilişkilidir. pSS hastalarının değerlendirilmesinde HBS ve eşlik eden uyku ve psikolojik sorunların birlikte ele alınması, hastaların yaşam kalitesinin artırılması açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to evaluate the prevalence of restless legs syndrome (RLS) in patients with primary Sjögren's syndrome (pSS) and to investigate the relationships between RLS and disease activity, sleep disturbance, fatigue, anxiety, and depression. Materials and Methods: This study included 45 patients with pSS who were followed at the Rheumatology Outpatient Clinic of Ankara Etlik City Hospital and 42 healthy control subjects. All participants were assessed for RLS using the International Restless Legs Syndrome Study Group Rating Scale (IRLSRS). Disease activity was evaluated using the EULAR Sjögren's Syndrome Disease Activity Index (ESSDAI) and the EULAR Sjögren's Syndrome Patient Reported Index (ESSPRI). Sleep quality and insomnia severity were assessed using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and the Insomnia Severity Index (ISI). Fatigue was evaluated with the Fatigue Severity Scale (FSS), and psychological status was assessed using the Beck Anxiety Inventory (BAI) and the Beck Depression Inventory (BDI). Results: RLS scores were significantly higher in the pSS group compared with the control group [14 (1.5–20.5) vs. 1 (0–15.5); p=0.002]. The proportion of patients with an RLS severity score >10 was higher in the pSS group than in the control group (p=0.013). Sleep quality (PSQI) and insomnia severity (ISI) were worse in patients with pSS, and in the categorical analysis, moderate–severe insomnia was observed only in the pSS group (p=0.034). Anxiety (BAI), depression (BDI), and fatigue (FSS) scores were significantly higher in the pSS group compared with the control group (p=0.031, p=0.041, and p=0.002, respectively). RLS scores showed significant positive correlations with ESSPRI, PSQI, ISI, FSS, BAI, and BDI, whereas no significant association was found with ESSDAI. Patients with ESSPRI ≥5 had significantly higher RLS scores, sleep disturbance, insomnia severity, and anxiety scores. In multivariate regression analysis, ISI, BAI, and BDI scores were identified as independent predictors of RLS. Conclusion: The prevalence of restless legs syndrome is increased in primary Sjögren's syndrome, and RLS is closely associated with increased symptom burden, sleep disturbances, and psychological symptoms. Comprehensive evaluation of RLS together with accompanying sleep and psychological disorders in patients with pSS is important for improving patients' quality of life.
Benzer Tezler
- Primer sjögren sendromlu hastalarda inhibitör kappa b alfa promotor polimorfizmlerinin araştırılması
Primer sjögren sendromlu hastalarda inhibitör kappa b alfa promotor polimorfizmlerinin araştırılması
EMİNE KAVALCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
BiyokimyaPamukkale ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİMİN ROTA
- Primer Sjögren sendromlu hastalarda kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi
Evaluation of cognitive dysfunction in primary Sjogren syndrome
MEHMET ENGİN TEZCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
RomatolojiGazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEMİNUR HAZNEDAROĞLU
- Primer sjögren sendromlu hastalarda eroziv el osteoartriti sıklığı
Prevalence of erosive hand osteoarthritis in patients with primary sjögren's syndrome
ADEM AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
RomatolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATOŞ ÖNEN
- Primer sjögren sendromlu hastalarda periodontal durumun değerlendirilmesi
Evaluation of periodontal condition in primary sjogren's syndrome
SAFİYE GÜDÜK
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2016
Diş HekimliğiSelçuk ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA HAKKI
- Primer sjögren sendromlu hastalarda matriks metalloproteinaz 13 (MMP-13) düzeylerinin hastalık aktivitesi ile ilişkisi
Relation of matrix metalloproteinase 13 (MMP-13) levels with disease activity in patients with primer sjogren's syndrome
BURCU ESER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
BiyokimyaGazi ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYLİN SEPİCİ DİNÇEL