Türkiyede ticari olarak üretilen geleneksel küflü peynirlerin fiziksel kimyasal mikrobiyolojik yönden incelenmesi ve MALDI-TOFMS yöntemi ile küf türlerinin tanımlanması
Physical, chemical and microbiological examination of commercially produced traditional mould ripened cheeses in Turkey and identification of mold types by MALDI-TOF MS method
- Tez No: 1012602
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA SEDA ERGENEKON
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Türkiye'de ticari olarak üretilen geleneksel küflü peynirlerin fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerini ortaya koymak; bu ürünlerde gelişen küf biotasını tür düzeyinde tespit ederek bölgesel farklılıkları belirlemek, mikrobiyolojik nitelikleri itibarıyla halk sağlığı perspektifinde değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada peynir örneklerinin rutubet, pH, titre edilebilir asitlik, kuru madde, yağ, kuru maddede yağ, tuz, kuru maddede tuz, karbonhidrat ve protein içerikleri belirlenmiş; aerob mezofilik bakteri sayıları tespit edilerek mikrobiyolojik kalite değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra peynirlerden izole edilen küf türleri MALDI-TOF MS tekniği kullanılarak tanımlanmış ve küf biotasının kompozisyonu ayrıntılı olarak incelenmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilerek fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik parametreler arasındaki ilişkiler bütüncül bir yaklaşımla yorumlanmıştır. Çalışma sonuçları, küflü peynirlerin fiziksel, kimyasal ve mikrobiyal niteliklerinin ham madde, bölgesel üretim koşulları ve olgunlaşma süreçlerine bağlı olarak değişkenlik gösterdiğini ortaya koymuştur. Küf biotası açısından yapılan değerlendirmede, örneklerde Penicillium türlerinin baskın olduğu, ancak örneklerde Aspergillus, Fusarium, Mucor ve Rhizopus gibi farklı cinslerin bulunabildiği saptanmıştır. Özellikle Penicillium roqueforti ve benzeri olgunlaşmaya adapte olmuş türlerin varlığı, aroma gelişimi ve ürün karakteri açısından olumlu değerlendirilirken, potansiyel olarak istenmeyen küf türlerinin tespiti, hijyen ve olgunlaşma koşullarının kontrolünün önemini ortaya koymuştur. MALDI-TOF MS yöntemi ile yapılan tanımlamalar, küf türlerinin hızlı ve güvenilir şekilde belirlenmesine olanak sağlamış ve küflü peynirlerde mikrobiyal çeşitliliğin daha ayrıntılı biçimde ortaya konmasına katkı sağlamıştır. Sonuç olarak bu çalışma, küflü peynirlerin kalite ve karakterinin tek bir parametreye bağlı olmadığını; fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerin, özellikle de küf türleri ve bunların çevresel koşullara adaptasyonunun, ürün özelliklerinin oluşumunda belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, küflü peynir üretiminde olgunlaşma koşullarının ve küf biotasının kontrolünün ürün kalitesi ve gıda güvenliği açısından kritik öneme sahip olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This doctoral study was conducted to determine the physical, chemical, and microbiological characteristics of traditional mold-ripened cheeses produced commercially in Türkiye; to identify the mold biota developing in these products at the species level and reveal regional differences; and to evaluate their microbiological properties from a public health perspective. Within the scope of the study, cheese samples were analyzed for moisture content, pH, titratable acidity, dry matter, fat, fat in dry matter, salt, salt in dry matter, carbohydrate, and protein contents. In addition, total aerobic mesophilic bacteria counts were determined in order to assess the microbiological quality of the samples. Furthermore, mold species isolated from the cheeses were identified using the MALDI-TOF MS technique, and the composition of the mold biota was examined in detail. All obtained data were statistically analyzed, and the relationships between physical, chemical, and microbiological parameters were interpreted using a comprehensive and integrated approach. The results of the study demonstrated that the physical, chemical, and microbiological characteristics of mold-ripened cheeses varied depending on raw material, regional production conditions, and ripening processes. In terms of mold biota, Penicillium species were found to be predominant in the samples; however, other genera such as Aspergillus, Fusarium, Mucor, and Rhizopus were also detected. The presence of Penicillium roqueforti and similar species adapted to the ripening environment was evaluated positively in terms of flavor development and product characteristics, whereas the detection of potentially undesirable mold species highlighted the importance of controlling hygiene and ripening conditions. The use of the MALDI-TOF MS method enabled rapid and reliable identification of mold species and contributed to a more detailed understanding of microbial diversity in mold-ripened cheeses. In conclusion, this study demonstrated that the quality and characteristic properties of mold-ripened cheeses are not determined by a single parameter; rather, they are shaped by the interaction of physical, chemical, and microbiological factors, particularly the composition of mold species and their adaptation to environmental conditions. The findings indicate that the control of ripening conditions and mold biota is of critical importance for ensuring product quality and food safety.
Benzer Tezler
- Pirinç kepeği yağının yerinde esterleşmesi ile yağ asitleri monoesterleri üretimi
Production of fatty acids monoesters by in-situ esterification of rice bran oil
SEVİL YÜCEL
Doktora
Türkçe
1999
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP SELMA TÜRKAY
- Classification of abnormal respiratory sounds using deep learning techniques
Solunum seslerinin derin öğrenme yöntemleri ile sınıflandırılması
AHAMADI ABDALLAH IDRISSE
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKTAY YILDIZ
- Demir çelik sektörü ve demir çelik sektöründe sermaye maliyeti
Iron and steel sector and cost of capital in iron and steel sector
ALİ DİKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
İşletmeMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MAHMUT HAYATİ ERİŞ
- Farklı ticari rennetler ile üretilen beyaz peynirlerde uçucu bileşenler ve serbest amino asitlerin belirlenmesi
Determination of free amino acids and volatile compunds in white cheeses produced by the different types of rennet
GİZEM SÜNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Gıda MühendisliğiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA GÜLER
- Farklı yöntemlerle üretilen nar ekşilerinde hidroksimetil furfural (HMF) oluşum kinetiğinin incelenmesi
Investigation of hydroxymethyl furfural (HMF) formation kinetics in pomegranate sources produced by different methods
ESMA GÜLBAHAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Gıda MühendisliğiGümüşhane ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT AKAR