Radyografik ve non-radyografik aksiyal spondiloartropati hastalarında biyolojik tedavilerin yorgunluk ve santral sensitizasyon üzerine etkileri ve ağrı, yaşam kalitesi, inflamasyon ve hastalık aktivitesiyle ilişkisi
Effects of biological treatments on fatigue and central sensitization in patients with radiographic and non-radiographic Axial spondyloarthritis and their relationship with pain, Quality of Life, inflammation, and disease activity
- Tez No: 1012608
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİN GEMCİOGLU, DOÇ. DR. HAKAN APAYDİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Romatoloji, İç Hastalıkları, Rheumatology, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Ankiloz, Biyolojik tedavi, Romatizmal hastalıklar, Spondilit, Yorgunluk, İç hastalıkları, Ankylosis, Biological therapy, Rheumatic diseases, Spondylitis, Fatigue, Internal medicine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Spondiloartropati, kronik, özellikle de omurga eklemlerini etkileyen, aynı zamanda eklem dışı tutulum gösteren inflamatuar tipte bir romatizmal hastalıktır. SpA, görüntüleme özelliklerine göre iki alt gruba ayrılır : radyografik ve non-radyografik. Bu hastaların biyolojik tedavi başlandığı esnada tedavi yanıtı farklı yöntemler doğrultusunda değerlendirilmektedir. C-reaktif protein (CRP) ve Eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) , objektif sonuçlar vermesine rağmen klinik yanıta dayalı bu hastalık grubunda yanıt değerlendirmekte yetersiz kalmaktadır. Bu sebeple, günümüzde klinik ölçeklerin hayatımıza girmesiyle biyolojik tedavilerin hastalar üzerindeki etkisinin daha bütüncül ve bireyselleştirilmiş olması gerektiğinin önemini vurgulamaktadır. Bu çalışmada, radyografik Ax-SpA ve nr-AxSpA hastalarında biyolojik ajan tedavisinin yorgunluk ve santral sensitizasyon üzerine etkilerini aynı zamanda ağrı, yaşam kalitesi, uyku, inflamasyon ve hastalık aktivitesi ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamızda bulunan üç farklı biyolojik ajan grubunun tedavide birbirlerine üstünlükleri olup olmadığını göstermeyi hedeflemekteyiz. Bu çalışma, biyolojik ajan tedavisine başlanması aşamasında tedavi seçimine yönelik klinik karar süreçlerine ışık tutabilecek nitelikte olup, mevcut literatüre değerli katkılar sunma potansiyeli taşımaktadır. Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Etlik Şehir Hastanesi Romatoloji polikliniğinde takipli Assessment of SpondyloArthritis international Society (ASAS) sınıflandırma kriterlerine uygun Spondiloartrit tanısı konulan 26 Anti-TNF, 21 İL-17 inhitörü, 8 JAK-inhibitörü kullanan 3-6 ay aralıklarla kontrole gelen toplamda 55 hasta alınmış ve çalışmalarını tamamlamışlardır. Başlangıçta, tedavinin 3. Ayında ve 6.ayında toplamda 3 kez hastalarla değerlendirme yapıldı. Hastaların akut faz reaktanları, Kronik Hastalık Tedavisinin fonksiyonel değerlendirmesi-Yorgunluk (FACİT-F) ölçeği, Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI), Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASFI), Ankilozan Spondilit Yaşam Kalitesi Anketi (ASQoL), Pittsburgh Uyku Kalitesi Indeksi (PUKI) ile Santral sensitizasyon ölçeği (SSÖ) kaydedildi ve uygun istatikstiksel yöntemlerle analiz edildi. Sonuç: Analiz sonuçları incelendiğinde, tüm klinik indeksler (FACIT, BASDAI, BASFI, ASQoL, SSÖ, PUKİ) ve inflamatuar belirteçler (CRP ve ESH) açısından 3. ay ve 6. ay ölçümlerinin, tedavi öncesi (0. ay) değerlerine kıyasla biyolojik ajan türünden bağımsız istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha iyi olduğu bulunmuştur (p <0.05). Hastaların ölçülen tüm zamanlardaki skor ortalamaları temel alınarak biyolojik ajan grupları birbiriyle kıyaslandığında; sosyodemografik, klinik ve laboratuar düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Tartışma: Klinik açıdan bu sonuçlar, seçilen biyolojik tedavi yönteminden bağımsız olarak, tedavi sürecinin hastaların klinik semptomlar ve laboratuvar parametrelerinde anlamlı bir iyileşme sağladığını göstermektedir. Aynı zamanda, üç farklı biyolojik tedavi yönteminin (Anti-TNF, IL-17 ve JAK inhibitörü) hastalar üzerindeki genel terapötik etkinlik düzeylerinin birbirine benzer olduğunu ifade etmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Spondyloarthritis is a chronic inflammatory type of rheumatic disease that particularly affects the spinal joints and also shows extra-articular involvement. SpA is divided into two subgroups based on imaging features: radiographic and non-radiographic. For these patients, treatment response at the time of starting biological therapy is evaluated according to different methods. Although C-reactive protein (CRP) and erythrocyte sedimentation rate (ESR) provide objective results, they are insufficient in assessing response in this disease group, which is based on clinical response. Therefore, with the introduction of clinical scales into our lives today, it emphasizes the importance of biological therapies having a more holistic and individualized impact on patients. In this study, we aimed to evaluate the effects of biological agent therapy on fatigue and central sensitization in patients with radiographic Ax-SpA and nr-AxSpA, as well as its relationship with pain, quality of life, sleep, inflammation, and disease activity. We aim to show whether the three different biological agent groups in our study have any superiority over each other in treatment. This study is of a nature that can shed light on clinical decision-making processes regarding treatment choice at the stage of initiating biological agent therapy and has the potential to make valuable contributions to the existing literature. Material and Method: A total of 55 patients, who were diagnosed with Spondyloarthritis according to the Assessment of SpondyloArthritis International Society (ASAS) classification criteria and followed at the rheumatology outpatient clinic of Health Sciences University Ankara Etlik City Hospital, including 26 using Anti-TNF, 21 using IL-17 inhibitors, and 8 using JAK inhibitors, were included in the study and completed the study. Patients were evaluated three times: at baseline, at the 3rd month, and at the 6th month of treatment. Patients acute phase reactants, Functional Assessment of Chronic Illness Therapy-Fatigue (FACIT-F) scale, Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI), Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI), Ankylosing Spondylitis Quality of Life Questionnaire (ASQoL), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and Central Sensitization Scale (CSS) were recorded and analyzed using appropriate statistical methods. Results: When the analysis results were examined, it was found that the measurements at the 3rd and 6th months were statistically significantly better than the pre-treatment (0th month) values in terms of all clinical indices (FACIT, BASDAI, BASFI, ASQoL, CSS, PUKİ) and inflammatory markers (CRP and ESR), regardless of the type of biological agent (p <0.05). When the biological agent groups were compared with each other based on the mean scores of the patients at all measured times, no statistically significant difference was found in terms of sociodemographic, clinical, and laboratory levels. Conclusion: Clinically, these results show that, regardless of the chosen biological treatment method, the treatment process provides significant improvement in patients clinical symptoms and laboratory parameters. At the same time, it indicates that the overall therapeutic efficacy levels of three different biological treatment methods (Anti-TNF, IL-17, and JAK inhibitor) on patients are similar to each other.
Benzer Tezler
- Biyolojik ajan kullanan spondiloartropati hastalarının klinik ve demografik verilerinin retrospektif analizi
Retrospective analysis of clinical and demographic data of spondyloarthropathy patients using biological agents
SOYKAN KARACAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonKaradeniz Teknik ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN ÇAPKIN
- Aksiyal spondiloartropati tanısı olan hastalarda sarkopeni sıklığının araştırılması ve biyolojik ajan kullanımının sarkopeni üzerine etkisi
The assessment of sarcopenia prevalance and the effect of biologic agents on sarcopenia in patients with axial spondyloarthropathy
ÇAĞLA KARAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
RomatolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA BASAT
- Biyolojik tedavi alan nonradyografik ve radyografik aksiyel spondiloartrit hastalarında klinik cevabı öngören faktörlerin araştırılması
Investigation of factors predicting clinical responsein patients with non-radiographic and radiographic axialspondyloarthritis receiving biological therapy
NİZAMETTİN ACA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADRİYE ÖNEŞ
PROF. DR. HALİL HARMAN
- Aksiyal spondiloartropatide kardiyorespiratuvar zindelik ve kardiyovasküler risk faktörleri arasındaki ilişki
Cardiorespiratory fitness and cardiovascular risk factors in patients with axial spondyloarthritis
EBRU KÖSEOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Fizyoterapi ve RehabilitasyonGazi ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAL TAŞ
- Yeni tanı ankilozan spondilit ve nonradyografik spondiloartropati hastalarında ultrasonografi ile aşil entezitinin araştırılması
Ultrasonographic evaluation of achilles tendon in early ankylosing spondylitis and NON-radiographic axial spondyloarthropathy patients
SHAHLA VAHIDFAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAnkara ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE BÖLÜKBAŞI