Les pratiques intratextuelles dans la traduction : Les traductions en Turc des œuvres d'Annie Ernaux
Çeviride içmetinsel uygulamalar: Annie Ernaux'nun yapıtlarının Türkçeye çevirileri
- Tez No: 1012775
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EYLEM AKSOY ALP
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Fransız Dili ve Edebiyatı, Translation and Interpretation, French Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Fransız edebiyatı, Mütercim tercümanlık, French literature, Translation and interpretation
- Yıl: 2026
- Dil: Fransızca
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yazın bilimi ve çeviribilim kesişimindeki bu vaka çalışmasında içmetinsellik kavramı gönderimsel değerinden hareketle incelenmekte ve Annie Ernaux'nun Türkçeye çevrilen yapıtlarındaki içmetinsel ilişkiler çözümlenmektedir. Çalışmada, içmetinselliğin çeviribilimdeki yerini konumlandırmak ve kuramla uygulamaya dayalı sınırlarını genişletmek amaçlanmaktadır. Çalışmanın bütüncesi, çeşitli çevirmen, editör ve yayınevinin dahil olduğu çevirilerin yanı sıra yeniden çeviri ve yeniden düzenlemeleri de bünyesinde barındırarak konuya bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşmaya imkan tanımaktadır. Bu çalışmada çevirilerdeki içmetinselliği çözümleme modeli önerilmektedir. Bu model doğrultusunda yakın bir okuma yapılarak ve karma bir araştırma yöntemi izlenerek kaynak ile erek metinler karşılaştırılmaktadır. Ayrıca, gözlemlenen içmetinsel görüngülerin daha etkili bir şekilde betimlenmesi için bu model dört içmetinsel çeviri tekniğiyle birlikte kullanılmıştır. Yapılacak çözümleme özellikle biçim, ses ve yazar terimlerinin kaynak ve erek metinlerdeki yinelenmesi üzerine kuruludur. Zira bu ögeler, çevrilen yapıtların anlamsal açından yapılanmasının yanı sıra yazar, çevirmen ve editörün metinsel kimlik oluşumuna ya da erek okurun metinlere aşina hale gelmesine katkıda bulunabilecek niteliktedir. Araştırmaya konu olan çözümlemeyi bağlamsallaştırmak için yazar, çevirmen, editör ve okurların dış metinlerine başvurulmakta, ayrıca da çevirmen Siren İdemen ve editör Şirin Etik ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmaktadır. Çalışmanın sonuçları yazarın karakteristik özelliklerinin çözümlenmesinin kendi başına yeterli olmadığını göstermektedir. Zira çevirideki içmetinselliğin karma yapıda olması nedeniyle çevirmen, editör ve yayınevinin karakteristik özellikleriyle yazarınkileri birlikte inceleme gereksinimi ortaya çıkar. Çalışma sonucunda, Cem Yayınevi (1992-1994), İletişim Yayınları (2000-2001) ve Can Yayınlarında (2021-2025) üç farklı dönemde yayımlanan Annie Ernaux çevirileri incelendiğinde özellikle son yayımlanan çevirilerinde içmetinsel ilişkiler bakımından belirgin bir artış gözlemlenmektedir. Cem Yayınevi (3) ve İletişim Yayınları (2) örneğinden farklı olarak Can Yayınlarında (9) bütüncesi çok daha geniş olan bir çeviri etkinliği ortaya konmakta ve bu süreç büyük çoğunlukla tek bir çevirmen (Siren İdemen) ve tek bir editör (Şirin Etik) tarafından yürütülmektedir. Ayrıca önceki çeviriler külliyatın güncel durumuna göre yeniden düzenlenerek uyarlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this case study, we examine intratextuality in its referential value and analyze intratextual relations in the Turkish translations of the works of Annie Ernaux. The aim is to position intratextuality within Translation Studies by expanding its theoretical and practical boundaries. The corpus, composed of translations produced by different translators, editors, and publishing houses –including retranslations and revisions– enables a holistic approach. Through comparison of source and target texts, we conduct an intratextual analysis based on close reading and a mixed-method research design, drawing on an“intratextual analysis model for translations”developed in this study. This model is combined with four intratextual translational techniques to more effectively describe the observed phenomena. The analysis focuses in particular on the repetition of form, voice, and authorial terms across source and target texts. These elements contribute to the semantic structuring of translated works, as well as to the textual identity of the author, translator, and editor, and to the familiarization of the target reader. To contextualize the analysis, we examine authorial, translatorial, editorial, and reader epitexts, and conduct semi-structured interviews with the translator Siren İdemen and the editor Şirin Etik. The findings show that analyzing authorial features alone is insufficient; their articulation with those of the translator, editor, and publishing house must also be considered. In the Turkish translations of Annie Ernaux published across three periods –Cem (1992-1994), İletişim (2000-2001), and Can (2021-2025)– a marked increase in intratextual relations is observed in more recent publications. Unlike Cem (3) and İletişim (2), Can editions offer a more extensive corpus (9), largely translated by a single translator (Siren İdemen) and edited by a single editor (Şirin Etik); earlier translations have been revised and adapted in line with the current state of the author's oeuvre.
Benzer Tezler
- Les pratiques d'ecoute musicale des jeunes en tant que strategies identitaires: Une étude sociologique à Istanbul
Kimlik stratejileri olarak gençlerin müzik dinleme pratikleri: İstanbul'da sosyolojik bir çözümleme
İDİL GÜNEY
Yüksek Lisans
Fransızca
2015
SosyolojiGalatasaray ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ERGUR
- Les fondements et pratiques des politiques Turques en Asie Centrale Turcophone
Türkiye'nin Türki Orta Asya'daki politikalarının dayanakları ve pratikleri = The bases and practices of Turkish policies in Turkic Central Asia.
CEM İBRAHİM FIRAT
Yüksek Lisans
Fransızca
2006
Uluslararası İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ALİ FAİK DEMİR
- La Classe inversée dans les pratiques de l'enseignement du FLE
Çevrilmiş sınıf modelinin yabancı dil olarak Fransızca öğrenimine etkisinin incelenmesi
NEŞENUR ŞENEL
Yüksek Lisans
Fransızca
2017
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLNİHAL GÜLMEZ
- Les effets de la spiritualité du new age dans les pratiques de la guérison alternative chez les femmes de 25 à 45 ans vivant à İstanbul
İstanbul'da yaşayan 25-25 yaş arası kadınlarda new age spiritüelliğin alternatif şifa uygulamalarına etkileri
DİDEM SOMTÜRK
Yüksek Lisans
Fransızca
2022
SosyolojiGalatasaray ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK MERÇİL
- L'évaluation des Pratiques de Lecture dans les Médias Numériques en Evolution
Gelişen Dijital Medyada Okuma Pratiklerinin Değerlendirilmesi
CEREN BİLGİCİ
Yüksek Lisans
Fransızca
2008
İletişim BilimleriUnıversıte Sorbonne Nouvelle (parıs Iıı)İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PROF. DR. MICHAEL PALMER