Hematolojik maligniteli hastalarda febril nötropeni: Levofloksasin profilaksisinden meropenem tedavisine başarıya etki eden faktörler
Febrile neutropenia in patients with hematologic malignancies: Determinants of success from levofloxacin prophylaxis to meropenem therapy
- Tez No: 1012864
- Danışmanlar: PROF. DR. GÖKHAN METAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
- Anahtar Kelimeler: Antibakteriyel ajanlar, Farmakokinetik, Febril nötropeni, Hematolojik neoplazmlar, Levofloksasin, Meropenem, Anti-bacterial agents, Pharmacokinetics, Febrile neutropenia, Hematologic neoplasms, Levofloxacin, Meropenem
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Cemre Boşnak, Hematolojik Maligniteli Hastalarda Febril Nötropeni: Levofloksasin Profilaksisinden Meropenem Tedavisine Başarıya Etki Eden Faktörler, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, Ankara, 2026. Febril nötropeni, hematolojik maligniteli hastalarda enfeksiyona bağlı morbidite ve mortalitenin en önemli nedenlerinden biridir. Yüksek riskli hastalarda florokinolon profilaksisi febril nötropeni gelişimesini ve bakteriyel enfeksiyonları azaltmak amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Bununla birlikte artan antimikrobiyal direnç oranları ve bireyler arası farmakokinetik farklılıklar profilaksi etkinliğini sınırlayabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, yüksek riskli hematolojik maligniteli hastalarda uygulanan levofloksasin profilaksisinin başarısını etkileyen klinik, mikrobiyolojik ve farmakokinetik/farmakodinamik (FK/FD) faktörlerin değerlendirilmesi ve profilaksi başarısızlığı gelişen ataklarda meropenem tedavisinin etkinliğinin klinik ve farmakodinamik belirleyicilerinin incelenmesidir. Çalışmada akut lösemi (AL) ve allojenik hematopoetik kök hücre nakli (Allo-HKHN) yapılan hastalarda uygulanan levofloksasin profilaksisi prospektif olarak değerlendirildi. Hastaların klinik ve demografik özelliklerinin yanı sıra mukozal yüzeyleri kolonize eden Gram negatif bakterilerin ve plazma ilaç düzeylerinin profilaksi ve tedavi üzerindeki etkileri analiz edildi. Levofloksasin plazma konsantrasyonları sıvı kromatografisi–tandem kütle spektrometrisi (LC-MS/MS) yöntemi ile ölçüldü ve popülasyon farmakokinetik modeli oluşturularak bireysel ilaç maruziyeti tahmin edildi. Farmakodinamik hedef olarak eğri altındaki alan/minimum inhibitör konsantrasyon (EAA₀–24/MİK) ≥80 kabul edildi. Febril nötropeni gelişen hastalarda meropenem FK/FD değerlendirildi ve β-laktam antibiyotikler için farmakodinamik hedef olan %100 fT>MİK düzeyine ulaşma durumu analiz edildi. Çalışmada toplam 120 hasta değerlendirildi. Relaps-refrakter lösemi varlığı ve derin nötropeni profilaksi başarısızlığı ile bağımsız olarak ilişkili bulundu. FK/FD analizinde EAA₀–24/MİK ≥80 hedefinin sağlanabildiği hastalarda profilaksi başarısızlığı oranının anlamlı ölçüde daha düşük olduğu görüldü. Bununla birlikte standart 750 mg/gün levofloksasin dozunun hastaların yalnızca yaklaşık üçte birinde hedef farmakodinamik maruziyeti sağlayabildiği saptandı. Ayrıca florokinolon dirençli Gram-negatif bakteriler ile kolonizasyon varlığının farmakodinamik hedefe ulaşma olasılığını belirgin biçimde azalttığı görüldü. Profilaksi başarısızlığı gelişen 60 febril nötropeni atağında meropenem tedavisi değerlendirildi. Mikrobiyolojik olarak dökümante edilen enfeksiyonların tamamının Gram-negatif etkenlerden oluştuğu görüldü. FK/FD analizlerinde %100 fT>MİK hedefine ulaşmanın meropenem tedavi başarısı ile anlamlı biçimde ilişkili olduğu gösterildi. Meropenem dozu ve infüzyon süresi febril nötropeni tedavisi başarılı ve başarısız hastalarda benzer dağılım göstermekle beraber, yüksek doz meropenem (6 g/gün) kullanımı ve uzatılmış infüzyon uygulamasının FK/FD hedeflere ulaşma olasılığını artırdığı saptandı. Sonuç olarak bu çalışma, AL için kemoterapi alan veya Allo-HKHN yapılan hastalarda febril nötropeni profilaksisi ve tedavisi başarısı için standart doz uygulamalarının yeterli olmayacağını göstermiştir. Etkili profilaksi veya başarılı febril nötropeni tedavisini konak faktörleri, patojen özellikleri ve antibiyotik maruziyetinin birlikte şekillendirdiği çok boyutlu bir etkileşim belirlenmektedir. Florokinolon profilaksisinin etkinliği yeterli farmakodinamik maruziyet ile yakından ilişkili olup, florokinolon direncinin yüksek olduğu merkezlerde profilaksi stratejilerinin yeniden değerlendirilmesi gerekebilir. Ayrıca meropenem tedavisinde klinik başarının sağlanan farmakodinamik maruziyet ile ilişkili olması, febril nötropeni hastalarında β-laktam antibiyotiklerin FK/FD ilkeler doğrultusunda optimize edilmesinin önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Cemre Boşnak, Febrile Neutropenia in Patients with Hematological Malignancies: Factors Influencing Success from Levofloxacin Prophylaxis to Meropenem Therapy, Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Infectious Diseases and Clinical Microbiology, Residency Thesis, Ankara, 2026. Febrile neutropenia is one of the leading causes of infection-related morbidity and mortality in patients with hematological malignancies. In high-risk patients, fluoroquinolone prophylaxis is widely used to reduce the incidence of febrile neutropenia and bacterial infections. However, increasing antimicrobial resistance rates and interindividual pharmacokinetic variability may limit the effectiveness of prophylaxis. The aim of this study was to evaluate the clinical, microbiological, and pharmacokinetic/pharmacodynamic (PK/PD) factors influencing the success of levofloxacin prophylaxis in high-risk patients with hematological malignancies and to investigate the clinical and pharmacodynamic determinants of meropenem treatment outcomes in episodes where prophylaxis failure occurred. In this prospective study, levofloxacin prophylaxis administered to patients with acute leukemia (AL) and those undergoing allogeneic hematopoietic stem cell transplantation (allo-HSCT) was evaluated. In addition to clinical and demographic characteristics, the effects of Gram-negative bacteria colonizing mucosal surfaces and plasma drug concentrations on prophylaxis and treatment outcomes were analyzed. Levofloxacin plasma concentrations were measured using liquid chromatography–tandem mass spectrometry (LC–MS/MS), and a population pharmacokinetic model was developed to estimate individual drug exposure. The pharmacodynamic target was defined as an area under the concentration–time curve to minimum inhibitory concentration ratio (AUC₀–24/MIC) ≥80. In patients who developed febrile neutropenia, meropenem PK/PD parameters were evaluated, and attainment of the pharmacodynamic target of 100% fT>MIC for β-lactam antibiotics was analyzed. A total of 120 patients were included in the study. The presence of relapsed/refractory leukemia and profound neutropenia were independently associated with prophylaxis failure. PK/PD analysis showed that the rate of prophylaxis failure was significantly lower in patients who achieved the AUC₀–24/MIC ≥80 target. However, the standard levofloxacin dose of 750 mg/day achieved the target pharmacodynamic exposure in only approximately one-third of patients. Furthermore, colonization with fluoroquinolone-resistant Gram-negative bacteria significantly reduced the probability of achieving the pharmacodynamic target. Meropenem therapy was evaluated in 60 febrile neutropenia episodes that developed despite prophylaxis. All microbiologically documented infections were caused by Gram-negative pathogens. PK/PD analyses demonstrated that attainment of the 100% fT>MIC target was significantly associated with meropenem treatment success. Although meropenem dose and infusion duration showed a similar distribution between patients with successful and unsuccessful treatment outcomes, the use of high-dose meropenem (6 g/day) and prolonged infusion increased the probability of achieving PK/PD targets. In conclusion, this study demonstrated that standard dosing strategies may be insufficient to ensure successful prophylaxis and treatment of febrile neutropenia in patients receiving chemotherapy for AL or undergoing allo-HSCT. The effectiveness of prophylaxis and the success of febrile neutropenia treatment are determined by a multidimensional interaction between host factors, pathogen characteristics, and antibiotic exposure. The efficacy of fluoroquinolone prophylaxis is closely associated with adequate pharmacodynamic exposure, and prophylactic strategies may need to be reconsidered in centers with high rates of fluoroquinolone resistance. Furthermore, the association between pharmacodynamic exposure and clinical success in meropenem therapy highlights the importance of optimizing β-lactam antibiotic dosing according to PK/PD principles in patients with febrile neutropenia.
Benzer Tezler
- Hematolojik maligniteli hastalarda febril nötropeni surveyansı
Başlık çevirisi yok
KIVANÇ ŞEREFHANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyolojiİnönü ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Bakteriyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YASEMİN ERSOY
- Solid tümörlü ve hematolojik maligniteli hastalarda gelişen febril nötropeni ataklarının klinik ve laboratuvar değerlendirilmesi
Clinical and laboratory evaluation of febrile neutropenia episodes developed in patients with solid tumors and hematologic malignancies
YÜKSEL KOLUKISA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET KÖLGELİER
- Non-hematolojik maligniteli hastalarda nötrofil/lenfosit oranının febril nötropeni sıklığı ve mortalite oranları ile ilişkisi
The relationship of neutrophil/lymphocyte ratio with the frequency of febrile neutropenia and mortality rate in patients with non-hematological malignancies
MEHMET ÜNALDI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESMA GÜLDAL ALTUNOĞLU
- Kemoterapi alan hematolojik maligniteli hastalarda mannoz bağlayan lektin düzeyleri ile bu düzeylerin febril nötropeni ve üretilen mikroorganizmalarla ilişkisi
Serum levels of mannose binding lectin in chemotherapy patients with hematologic malignancy and their relationships with febrile neutropneia and etiologic microorganisms
SELÇUK AKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
HematolojiAtatürk Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUAT ERDEM
- Febril nötropeni gelişmesi beklenen hematolojik maligniteli hastalarda dışkıda ve burunda dirençli patojen taşıyıcılığının araştırılması ve bu taşıyıcılığın febril nötropeni prognozlarına etkisinin değerlendirilmesi
To research fecal and nasal colonization with resistant pathogens in haematological malignant patients with febrile neutropenia and to investigate the effect of colonization to prognosis of febrile neutropenic patients
BURAK KÖMÜRCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiMarmara ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ELİF TİGEN