Farklı irrigasyon solüsyonlarının smear tabakasını uzaklaştırma etkinliği ve dentinin elementel yapısı üzerine etkisinin SEM/ SEM-EDX analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of different irrigation solutions on smear layer removal efficiency and the elemental composition of dentin using SEM and SEM-EDX analysis
- Tez No: 1012919
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FUNDA FUNDAOĞLU KÜÇÜKEKENCİ
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Dentin Mineral İçeriği, Enerji Dağılımlı X-ışını Analizi, Kök Kanal İrrigasyonu, Smear Tabakası, Taramalı Elektron Mikroskobu, Dentin Mineral Content, Energy-Dispersive X-ray Analysis, Root Canal İrrigation, Scanning Electron Microscopy, Smear Layer
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Endodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endodonti Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı; farklı irrigasyon solüsyonlarının (serum/kontrol, EDTA, kitosan, fitik asit ve triphala) kök kanal dentininin farklı bölgelerinde (koronal, orta ve apikal) smear tabakasını uzaklaştırma etkinliğini SEM ile değerlendirmek ve aynı bölgelerde dentin mineral içeriğindeki değişimleri Ca/P oranı temelinde SEM-EDX analizi ile incelemektir. Gereç ve Yöntem: 50 adet çekilmiş üst orta keser diş kullanılmış olup, örnekler beş farklı irrigasyon solüsyonuna (serum/kontrol, EDTA, kitosan, fitik asit ve triphala) ayrılarak her grupta 10 diş yer almıştır. Kök kanalları standart bir protokol ile şekillendirildikten sonra ilgili irrigasyon solüsyonları uygulanmış ve örnekler koronal, orta ve apikal bölgelerden değerlendirilmiştir. Smear tabakasının uzaklaştırılma etkinliği taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile skorlanmış; dentin mineral içeriği ve Ca/P oranı ise SEM-EDX analizi ile belirlenmiştir. SEM smear tabakası skorlarının sıralı (ordinal) ölçekte olması ve EDX ile elde edilen nicel değişkenlerde normal dağılım varsayımının sağlanmaması (Shapiro–Wilk, p<0,05) nedeniyle istatistiksel analizlerde parametrik olmayan yöntemler tercih edilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar Kruskal–Wallis H testi ile yapılmış, anlamlı farklılıkların kaynağı Bonferroni ve Benjamini–Hochberg (FDR) düzeltmeleri uygulanarak ikili karşılaştırmalarla değerlendirilmiştir. Nicel değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman Rho korelasyon analizi ile incelenmiş, istatistiksel anlamlılık düzeyi α=0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: SEM analizleri sonucunda, irrigasyon solüsyonları arasında smear tabakası uzaklaştırma etkinliği açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05). EDTA, kitosan ve fitik asit gruplarının smear tabakasını uzaklaştırma etkinliğinin, kontrol ve triphala gruplarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kök kanalının farklı bölgeleri değerlendirildiğinde, apikal bölgede smear tabakası skorlarının koronal ve orta bölgelere kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). SEM-EDX analizleri sonucunda Ca/P oranının kullanılan irrigasyon solüsyonlarına bağlı olarak istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiş (p<0,05), kök kanal bölgeleri arasında ise anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Ayrıca smear tabakası miktarı ile Ca/P oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Sonuçlar: Bu çalışmanın bulguları, farklı irrigasyon solüsyonlarının smear tabakası uzaklaştırma etkinliği ve dentin mineral yapısı üzerinde farklı etkiler oluşturabildiğini göstermektedir. Smear tabakasının uzaklaştırılmasında kullanılan solüsyonun türü belirleyici bir faktör olarak öne çıkarken, kök kanalının apikal bölgesinde temizliğin diğer bölgelere kıyasla daha sınırlı olduğu görülmektedir. Ca/P oranındaki değişimlerin solüsyonlara bağlı olarak şekillenmesi, irrigasyon protokolünün dentin mineral içeriği üzerindeki etkisinin dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to evaluate the smear layer removal efficacy of different irrigation solutions (saline/control, EDTA, chitosan, phytic acid, and triphala) in different regions of root canal dentin (coronal, middle, and apical) using SEM, and to examine the changes in dentin mineral content in the same regions based on the Ca/P ratio using SEM-EDX analysis. Material and Method: A total of 50 extracted maxillary central incisor teeth were used, and the samples were divided into five different irrigation solution groups (saline/control, EDTA, chitosan, phytic acid, and triphala), with 10 teeth in each group. After the root canals were prepared using a standardized protocol, the respective irrigation solutions were applied, and the samples were evaluated in the coronal, middle, and apical regions. The smear layer removal efficacy was scored using scanning electron microscopy (SEM), while dentin mineral content and the Ca/P ratio were determined by SEM-EDX analysis. Due to the ordinal measurement scale of SEM smear layer scores and the lack of normal distribution in the quantitative variables obtained by EDX analysis (Shapiro–Wilk, p<0.05), non-parametric statistical methods were preferred. Intergroup comparisons were performed using the Kruskal–Wallis H test, and the sources of significant differences were evaluated by pairwise comparisons with Bonferroni and Benjamini–Hochberg (FDR) corrections. Relationships between quantitative variables were examined using Spearman's rho correlation analysis, and the level of statistical significance was set at α=0.05. Results: SEM analyses revealed statistically significant differences among irrigation solutions in terms of smear layer removal efficacy (p<0.05). Overall, the EDTA, chitosan, and phytic acid groups were more effective in smear layer removal, whereas higher smear layer scores were observed in the control and triphala groups. When different regions of the root canal were evaluated, smear layer scores were found to be higher in the apical region compared with the coronal and middle regions (p<0.05). SEM-EDX analyses demonstrated that the Ca/P ratio showed statistically significant differences depending on the irrigation solutions used (p<0.05); however, no significant differences were detected among the root canal regions (p>0.05). In addition, no statistically significant relationship was found between smear layer amount and the Ca/P ratio (p>0.05). Conclusions: The findings of this study indicate that different irrigation solutions may exert varying effects on smear layer removal efficacy and dentin mineral structure. While the type of irrigation solution used emerges as a determining factor in smear layer removal, cleaning in the apical region of the root canal appears to be more limited compared with the other regions. The solution-dependent variations observed in the Ca/P ratio highlight the importance of considering the effects of irrigation protocols on dentin mineral content.
Benzer Tezler
- Farklı metotlarla aktive edilen irrigasyon solüsyonlarının smear tabaka, dentin mineral içeriği, dentin debris uzaklaştırma ve bağlanma dayanımına etkisinin incelenmesi
Evaluation of the efficiency of different irrigation activation techniques on smear layer, mineral content of dentin, debris removal and push-out bond strength
ŞEFİKA NUR AKYÜZ
- Farklı konsantrasyonlarda kullanılan fitik asit solüsyonunun smear tabakasını kaldırma etkinliği, dentindeki erozyonun değerlendirilmesi ve dentin mikrosertliği üzerindeki etkilerinin araştırılması
The effects of different concentrations of phytic acid solution on the smear layer removal, erosion and microhardness of root canal dentine
MEHMET KALÇAY
- Döner alet sistemlerinde kullanılan farklı irrigasyon protokollerinin süt dişi köklerindeki smear tabakasına etkisi: SEM çalışması
The effect of different irrigation protocols used in rotary instrument systems on smear layer in root canals of primary teeth: SEM study
NUR SENA ÖNDER
- Kitosan ve kitosan nanopartikülün farklı derişimlerde kullanılmasının smear tabakasını kaldırmadaki etkilerinin karşılaştırılmalı incelenmesi: İn vitro çalışma
A comparative evaluation of the effects of using chitosan and chitosan nanoparticles at different concentrations on smear layer removal: An in vitro study
YUNUS EMRE YÜREKLİ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2026
Diş HekimliğiOrdu ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH ÇAKICI
- Farklı sıcaklıklardaki irrigasyon solüsyonlarının smear tabakası kaldırma etkinliklerinin ve sitotoksisitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of effectiveness of smear layer removal and cytotoxicity of various irrigation solutions in different temperatures
FEVZİ BÜYÜKGEBİZ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2016
Diş HekimliğiGaziosmanpaşa ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAKAN GÖKTÜRK