Eski Mezopotamya'da evlilik kurumu ve ritüelleri
The institution of marriage and marriage rituals in Ancient Mesopotamia
- Tez No: 1012962
- Danışmanlar: PROF. DR. KEMALETTİN KÖROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın temel problemi, Mezopotamya toplumlarında evlilik kurumunun yalnızcabireyler arası bir birliktelik değil; dini, hukuki, ekonomik ve toplumsal düzenin temel unsurlarından biri olarak nasıl işlev gördüğünü ortaya koymaktır. Araştırmanın amacı, Mezopotamya mitolojisi ile toplumsal yaşam arasında kurulan ilişki çerçevesinde evlilikanlayışını incelemek; tanrısal evliliklerden toplumsal evlilik ritüellerine, kadınların evlilikiçindeki konumundan boşanma uygulamalarına kadar uzanan yapıyı değerlendirmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; çivi yazılı belgeler, Mezopotamya kanunmetinleri, mitolojik anlatılar ve ilgili literatür içerik analizi yöntemiyle ele alınmıştır. Araştırma kapsamında İnanna ve Dumuzi, Enlil ve Ninlil ile Martu gibi tanrısal evlilikanlatıları incelenmiş; bu anlatıların bereket, doğurganlık, siyasi meşruiyet ve toplumsal düzenkavramlarıyla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Özellikle Hieros Gamos (Kutsal Evlilik) törenlerinin dini ve politik otoriteyi güçlendiren ritüeller olarak önemli bir işlev üstlendiği görülmüştür. Çalışmada ayrıca Mezopotamya toplumunda evlilik öncesi gelenekler, evlilik ritüelleri, çokeşlilik, evli kadının statüsü ve boşanma uygulamaları değerlendirilmiştir. Hukuki metinler doğrultusunda evliliğin aile yapısının korunması, mülk aktarımı, soyun devamlılığı vetoplumsal hiyerarşinin sürdürülmesi açısından merkezi bir kurum olduğu belirlenmiştir. Kadının evlilik içerisindeki konumunun dönemlere ve toplumsal statüye göre değişiklikgöstermekle birlikte, hukuki düzenlemeler çerçevesinde tanımlandığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak Mezopotamya'da evlilik kurumunun, mitolojik düşünce ile toplumsal yaşamarasında güçlü bir bağ kurduğu; dini ritüeller, hukuk sistemi ve sosyal yapı ile iç içe geçmiş çok katmanlı bir yapıya sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, Mezopotamyatoplumlarında evliliğin yalnızca ailevi bir kurum değil, aynı zamanda ekonomik, siyasi vedini düzenin sürekliliğini sağlayan temel yapılardan biri olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The main problem of this study is to reveal how the institution of marriage inMesopotamian societies functioned not only as a union between individuals, but alsoas one of the fundamental elements of religious, legal, economic, and social order. The aim of the research is to examine the understanding of marriage withintheframework of the relationship established between Mesopotamian mythologyandsocial life, and to evaluate the structure extending from divine marriages to social marriage rituals, from the position of women within marriage to divorce practices. In this study, a qualitative research method was adopted, and cuneiformdocuments, Mesopotamian law codes, mythological narratives, and related literature wereanalyzed through content analysis. Within the scope of the research, divine marriagenarratives such as those of Inanna and Dumuzi, Enlil and Ninlil, and Martu wereexamined, and it was determined that these narratives were associated with concepts such as fertility, productivity, political legitimacy, and social order. In particular, theHieros Gamos (Sacred Marriage) ceremonies were found to play an important role as rituals that reinforced religious and political authority. The study also evaluates pre-marital traditions, marriage rituals, polygamy, the status of married women, and divorce practices in Mesopotamian society. In light of legal texts, marriage was identified as a central institution for the protection of familystructure, transfer of property, continuation of lineage, and maintenance of social hierarchy. Although the position of women within marriage varied accordingtoperiods and social status, it was understood that their roles were defined withintheframework of legal regulations. As a result, it has been concluded that the institution of marriage in Mesopotamiaestablished a strong connection between mythological thought and social life andpossessed a multilayered structure intertwined with religious rituals, the legal system, and social organization. This study demonstrates that marriage in Mesopotamiansocieties was not merely a familial institution, but also one of the fundamental structures ensuring the continuity of economic, political, and religious order.
Benzer Tezler
- Hititlerde aile hukuku
The family law in Hittites
BAŞAK YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eski Çağ Dilleri ve KültürleriAnkara ÜniversitesiEskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN ARIKAN
- Eski Mezopotamya ve Anadolu'da evlilik süreci
Marriage process in Ancient Mesopotamia and Anatolia
KADRİYE TAŞKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihPamukkale ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANIM HANDE DUYMUŞ FLORIOTI
- Mısır, Mezopotamya ve Anadolu'da kadın: M.Ö. 6. yy. a kadar
Women in Egypt, Mesopotamia and Anatolia
FİTNAT ŞİMŞEK
- Sumer mitolojik öykülerinin Eski Ahit'teki yansımaları
Sumer mythological stories in the Old Testament reflections
MEHMET ŞEFİK AŞKIN
