Eski mezopotamya'daki hastalık semptom ve teşhislerinin modern tıp ile mukayesesi (kadın doğum-üroloji)
Comparison of disease symptoms and diagnoses in ancient mesopotamia with modern medicine (obstetrics and gynaecology–urology)
- Tez No: 1012977
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OKAY PEKŞEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Tıp tarihi, Çivi yazısı, Üroloji, History of medicine, Cuneiform, Urology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlık konusu insan var olduğundan beri süregelen önemli bir olgudur. Ancak rasyonel tıp dünyası ise genel olarak tıbbın başlangıcını Antik Yunan ve Hippokrates'e dayandırmaktadır. Oysa ki Antik Yunan'dan önceki medeniyetlerin de şifa anlayış ve uygulamaları mevcuttur. Özellikle yazıyı icad eden Eski Mezopotamya medeniyetinin birçok alanda olduğu gibi sağlık alanında da çivi yazılı belgeler bıraktığı görülmektedir. Ancak metinlerin metafizik kavramları içermesi nedeniyle oluşan önyargılar ve yeterince ele alınmaması gibi nedenlerle Mezopotamya tıbbı maalesef yeterince değerlendirilememiştir. Bu çalışmanın amacı, Mezopotamya tıbbının, güncel kadın doğum ve üroloji hastalıklarını ne kadar bildiklerini araştırmaktır. Bu amaçla bu güncel tıp branşları hastalık ve teşhis disiplinleri başlıkları altında Mezopotamya metinleri ve literatürü inceleme altına alınarak güncel tıp anlayışıyla mukayeseli olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada, Mezopotamyalı şifacıların hastalık oluş nedenlerini açıklamada metaforik yaklaşımlar kullandıkları görülmüştür. Örneğin âdet kanaması veya doğum kanamasının aşırı olması, hızlı akan kanal metaforuna, kanamalı zor doğum yapan kadın, savaşta kanamalı askere ve üriner sistemde tıkanma yapan taşın da akan su kanalındaki tıkanmaya benzetilmiştir. Metinlerde ŠÀ.Zİ.GA isminin, erkekteki impotans teşhisini tanımlamasının da ötesinde yapılan tedavi içeriklerini bir bütün olarak karşılayan klinik bir antite olduğu anlaşılmaktadır. Çalışma sonucunda Mezopotamya tıbbının, kadın doğum ve üroloji branşlarında güncel hastalıklarla mukayese edilecek kadar bilgi birikimine sahip olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın ilgili branş uzmanlarının bu alanda yapacakları yeni çalışmalara zemin hazırlamasını ve yeni çalışmalara kapı aralamasını amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Health has been a significant phenomenon ever since humankind first came into existence. However, the world of rational medicine generally traces the origins of medicine back to Ancient Greece and Hippocrates. Yet, civilisations predating Ancient Greece also possessed their own understanding and practices of healing. In particular, it is evident that the ancient Mesopotamian civilization, which invented writing, left behind cuneiform documents in the field of health, as it did in many other areas. However, due to prejudices arising from the texts' inclusion of metaphysical concepts and a lack of sufficient examination, Mesopotamian medicine has unfortunately not been adequately evaluated. The aim of this study is to investigate the extent to which Mesopotamian medicine understood contemporary obstetrics-gynecology and urological conditions. To this end, Mesopotamian texts and literature were examined under the headings of diseases and diagnostic disciplines in contemporary medical fields and evaluated comparatively against current medical understanding. In this study, it was observed that Mesopotamian healers employed metaphorical approaches to explain the causes of disease. For example, excessive menstrual or postpartum bleeding was likened to a rapidly flowing channel; a woman experiencing a difficult, haemorrhagic birth was compared to a soldier bleeding in battle; and a stone causing obstruction in the urinary system was likened to a blockage in a flowing water channel. It is understood that the name ŠÀ.Zİ.GA in the texts constitutes a clinical entity that encompasses not only the diagnosis of impotence in men but also its treatment. The findings of this study indicate that Mesopotamian medicine possessed a body of knowledge comparable to that of modern medicine in the fields of obstetrics and urology. This study aims to lay the groundwork for further research in this field by specialists in the relevant disciplines and to open the door to new studies.
Benzer Tezler
- Eski Mezopotamya'daki hastalıkların modern tıpla ilişkisi(Gastroenteroloji, nöroloji, psikiyatri, enfeksiyon hastalıkları)
The relationship of diseases in Ancient Mesopotamia with modern medicine (Gastroenterology, neurology, psychiatry, infectious diseases)
BÜLENT DİRİ
- Antik Mısır ve Eski Anadolu uygarlıklarında tıp
Medicine at archaic Egypt & old Anatolia civilizations
BERAT CERAN
- Babillerin dini tarihi
Religious history of the Babylonists
AYŞE TÜRKMEN KÖKSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinKilis 7 Aralık ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH ALTUNCU
- Eski Mezopotamya'da kehanet kültürü ve Anadolu'daki yansımaları
The omen culture in the ancient Mesopotamia and its reflections in Anatolia
GÖZDE DEMİRCİ KARAOĞLU
- Eski Mezopotamya'da din-siyaset ilişkisi (Sumer-Akad-Babil)
Relationship between religion and politics in ancient Mesopotamia (Sumer-Akkadian-Babylon)
OKAY PEKŞEN
Doktora
Türkçe
2017
TarihKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERCÜMENT YILDIRIM