İbn Sînâ'nın Kitâbü'l-Hayevân dokuzuncu makalesi'nin felsefi-bilimsel analizi
A philosophical and scientific analysis of the ninth article of Ibn Sînâ's Kitâbu'l-Hayewân
- Tez No: 1012976
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÖKSU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilim Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilim Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aristoteles, canlı varlıkları felsefi araştırmanın nesnesi haline getirerek, canlılar üzerinde sistematik çalışmalarıyla biyoloji bilimini teorik ve pratik düzeyde başlatmıştır. Aristoteles'in canlılar üzerine yaptığı Canlılar Üzerine Araştırmalar, Canlıların Parçaları Üzerine ve Canlıların Oluşumu Üzerine adlı eserleri Arapçaya tek bir kitap halinde Kitâbü'l-Hayevân başlığı altında çevrilmiş ve böylece Aristoteles'in biyoloji düşünceleri İslam felsefe geleneğinde dolaşıma girmiştir. İbn Sînâ, Kitâbü'ş-Şifâ'nın et-Tabîʻiyyât bölümünün sekizinci fennini Aristoteles Kitâbü'l-Hayevân'ına bir nevi şerh olarak kaleme almıştır. On dokuz makaleden oluşan Hayevân'ın 15-19 makaleleri Aristoteles'in Canlıların Oluşumu Üzerine'ye denk gelir. Fakat tematik olarak incelendiğinde 9. makale de 15-19'un bir parçası olarak değerlendirilebilir. Bu çalışmanın merkezinde dokuzuncu makale yer almakta ve İbn Sînâ'nın üreme ve embriyo oluşumu hakkındaki görüşlerini barındırmaktadır. Bu bağlamda dokuzuncu makaledeki erkek ve dişinin doğası, üremedeki kadın ve erkek katkıları, embriyonun gelişim süreci gibi temalar Aristoteles ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Tez bağlamında İbn Sînâ'nın Hayevân'ının dokuzuncu makalesinin ilk üç faslı 1970 Medkûr neşri esas alınarak Türkçeye çevrilmiş ilaveten metni anlamaya yardımcı sözlükler de eklenmiştir.
Özet (Çeviri)
Aristotle initiated biology as both a theoretical and practical discipline by making living beings the subject of philosophical inquiry and conducting systematic investigations of them. His works History of Animals, Parts of Animals and Generation of Animals were translated into Arabic as a single book under the title Kitāb al-Ḥayawān, therefore introducing Aristotle's biological thought into the Islamic philosophical tradition. Ibn Sīnā composed the eighth section of the Natural Sciences (al-Ṭabīʿiyyāt) in his Kitāb al-Shifāʾ as a kind of commentary on Aristotle's Kitāb al-Ḥayawān. Of the nineteen articles that constitute Ḥayawān, articles 15–19 correspond to Aristotle's On the Generation of Animals. However, from a thematic perspective, the ninth article may also be considered part of this group. At the center of this study lies the ninth article, which contains Ibn Sīnā's views on reproduction and the formation of the embryo. In this context, themes in the ninth article—such as the nature of the male and the female, the respective contributions of each to reproduction, and the stages of embryonic development—are examined in comparison with Aristotle. Within the framework of this thesis, the first three chapters of the ninth article of Ibn Sīnā's Ḥayawān have been translated into Turkish on the basis of Medkūr's 1970 edition, and glossaries to facilitate comprehension ofthe text have also been provided.
Benzer Tezler
- İbn Sina'da organizma ve canlılık
Organism and vitality at Avicenna
MERVE KAYA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
FelsefeMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN KUTLUER
- Aristoteles ve İbn Sînâ'da canlıların oluşumu üzerine
On the generation of animals in Aristotle and Avicenna
AHMET GÖKSU
Doktora
Türkçe
2021
Felsefeİstanbul Medeniyet ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN FAZLIOĞLU
- İbn Sînâ felsefesinde mümkün olguların burhana konu olması
The possible phenomenes as the topic al-burhan in Avicenna's philosophy
KEBİRE KARAOĞLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
FelsefeMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER TÜRKER
- Kazvinî'nin 'Acâibü'l-Mahlûkât'ı (çeviri-inceleme-değerlendirme)
Qazwini's 'Aja'ib al-Makhlukat (translation-review-evaluation)
ÖZNUR ALKAN
- İbn Sînâ'nın Kitâbu'l-Burhân eserinde tecrübe ve epistemik değeri
Experience and its epistemic value in İbn Sinâ's Kitâbu'l-Burhân
TARIK LİKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Felsefeİstanbul Medeniyet ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZTURAN