Biyomimikri öğretim modülünün ilkokul öğrencilerinin bilimsel yaratıcılıkları, karar verme beceri algıları ve biyomimikri tutum ve farkındalıkları üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effect of biomimicry teaching module on primary school students' scientific creativity, perceptions of decision-making skills, and attitudes and awareness of biomimicry
- Tez No: 1012994
- Danışmanlar: PROF. DR. GÖNÜL SAKIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Açımlayıcı sıralı karma yöntem, Bilimsel yaratıcılık, Fen bilgisi eğitimi, Karar verme, Öğretim modülü, İlköğretim kurumları, Exploratory sequential mixed method desig, Scientific creativity, Science education, Decision making, Teaching module, Institutions of primary education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Biyomimikri Öğretim Modülünün (BÖM) ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin biyomimikriye yönelik tutum ve farkındalıkları, bilimsel yaratıcılık düzeyleri ve karar verme beceri algıları üzerindeki etkisini incelemek; ayrıca öğrencilerin uygulama sürecine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Bu araştırmada, karma yöntem desenlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Çalışmanın nicel aşaması, ön test – son test kontrol gruplu yarı deneysel desene, nitel aşaması ise durum çalışması desenine dayanmaktadır. Çalışma kapsamında, ADDIE öğretim tasarımı modeli temel alınarak ilkokul dördüncü sınıf öğrencileri için Biyomimikri Öğretim Modülü geliştirilmiş; sekiz hafta ve 16 ders saati süren uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği ile belirlenen İstanbul'daki bir devlet ilkokulunda öğrenim gören toplam 45 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcılar deney (n=22) ve kontrol (n=23) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Deney grubuna biyomimikri öğretim modülü uygulanmış; kontrol grubu ise mevcut öğretim programına devam etmiştir. Veriler,“Biyomimikri Tutum ve Farkındalık Ölçeği”,“Bilimsel Yaratıcılık Testi”ve“Karar Verme Beceri Algısı Ölçeği”aracılığıyla ön test-son test deseninde toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde normallik varsayımları incelenmiş; grupların ön test puanlarının karşılaştırılmasında bağımsız örneklemler t-testi, zaman ve grup etkilerinin belirlenmesinde karma desenli varyans analizi (split-plot ANOVA) kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş, tema ve kodlar oluşturulmuştur. Araştırma sonuçları, biyomimikri öğretim modülünün deney grubundaki öğrencilerin biyomimikriye yönelik tutum ve farkındalık, bilimsel yaratıcılık ve karar verme beceri algı puanlarında kontrol grubuna kıyasla anlamlı ve büyük etki büyüklüğüne sahip artış sağladığını göstermektedir. Elde edilen bulgular, biyomimikri temelli öğretim uygulamalarının ilkokul düzeyinde hem bilişsel hem de duyuşsal alanlarda gelişimi destekleyebileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effects of the Biomimicry Teaching Module (BTM) on fourth-grade primary school students' attitudes and awareness toward biomimicry, scientific creativity levels, and decision-making skill perceptions, as well as to explore students' views regarding the implementation process. An explanatory sequential mixed-methods design was employed in the study. The quantitative phase was conducted using a quasi-experimental pretest–posttest control group design, while the qualitative phase was based on a case study design. Within the scope of the study, a Biomimicry Teaching Module was developed based on the ADDIE instructional design model and implemented over eight weeks (16 instructional hours). The study group consisted of 45 fourth-grade students enrolled in a public primary school in Istanbul, selected through criterion sampling. Participants were assigned to an experimental group (n = 22) and a control group (n = 23). The experimental group received the biomimicry-based instructional intervention, whereas the control group continued with the existing curriculum. Data were collected through the Biomimicry Attitude and Awareness Scale, the Scientific Creativity Test, and the Decision-Making Skill Perception Scale using a pretest–posttest format. Quantitative data were analyzed by examining normality assumptions, conducting independent samples t-tests for pretest comparisons, and applying split-plot ANOVA to determine time and group effects. Qualitative data were analyzed using content analysis. The findings indicated that the Biomimicry Teaching Module resulted in statistically significant improvements, with large effect sizes, in the experimental group's attitudes and awareness toward biomimicry, scientific creativity, and decision-making skill perceptions compared to the control group. The results suggest that biomimicry-based teaching practices can effectively support both cognitive and affective development at the primary school level.
Benzer Tezler
- Lise eğitiminde sürdürülebilir çözümler için bio-trız ve bilişim sistemleri entegrasyonu: bilgi yönetimi ve teknoloji yönetimi, süreç yönetimi ile ekolojik inovasyonun öğretilmesi
Integration of bio-triz and information systems for sustainable solutions in high school education: teaching ecological innovation through knowledge management, technology management, and process management
MERVE TOPÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Bilgi ve Belge YönetimiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EYÜP AKÇETİN
- Biyomimikri yaklaşımına dayalı öğretim uygulamalarının ilkokul öğrencilerinin bilişsel ve duyuşsal özellikleri bağlamında değerlendirilmesi
An evaluation of teaching practices based on the biomimicry approach in the context of primary school students' cognitive and affective characteristics
SİBEL KÜÇÜKKAYHAN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY CEM ADIGÜZEL
- Fen eğitiminde biyomimikri öğretim yaklaşımının öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerine ve yaratıcılıklarına etkisi
The effect of teaching biomimicry approach in science education on students' 21st century skills and creativity
BETÜL AYDIN
Doktora
Türkçe
2023
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİTNAT KAPTAN
- Ortaokul 5. sınıf bilim uygulamaları dersine yönelik STEM temelli bir öğretim tasarımı: Doğadan ilham alan teknolojiler
A STEM-based instructional design for the middle school 5th grade science applications course: Technologies inspired by nature
NECİP FAZIL ALPEREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET TEKBIYIK
- Biyomimikri ve tersine mühendislik temelli STEM etkinliklerinin tasarlanması kimya derslerinde uygulanması ve etkililiğinin değerlendirilmesi
Designing biomimicry and reverse engineering based STEM activities, implementation in chemistry lessons and evaluation of their effectiveness
DİLER DİLAVER TÜRE
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ KABAPINAR