Structuring climate change adaptation tools for historic urban landscapes: The case study of Bergama
Tarihi kentsel peyzajlar için iklim değişikliğine uyumaraçlarının yapılandırılması: Bergama Örneği
- Tez No: 1013189
- Danışmanlar: Assoc. Prof. Dr. AYŞE KALAYCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehircilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Şehircilik ve Kentsel Dönüşüm Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İklim değişikliğinin tarihi kentler, UNESCO Dünya Miras Alanları ve kültürel peyzajlar üzerindeki etkileri giderek artan bir tehdit oluşturmaktadır. Tarihi alanların büyük çoğunluğu, özellikle bir iklim sıcak noktası olarak kabul edilen Akdeniz bölgesindeki kentsel alanlarda yer almaktadır. Bu durum, iklim kaynaklı tehlikelere uyum sağlanmasını ve bağlama özgü çerçevelerin geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. İklim değişikliğine uyum alanı, sürekli gelişen araçlar ve yaklaşımlar ile ilerlemektedir; ancak özellikle rehberler ve araçlar açısından literatürde parçalanmış bir yapı gözlemlenmektedir. Bu durum, uygulayıcıların uyum projelerini yönlendirmesini zorlaştırmaktadır. Ayrıca, miras yönetimi çerçeveleri çoğu zaman uyum bileşenini ihmal etmekte veya yalnızca teorik düzeyde kalmaktadır. Bu sorunları ele almak amacıyla, bu araştırma iki aşamalı bir metodoloji benimsemektedir. İlk aşamada, iklim değişikliğine uyum konusuna ilişkin 386 doküman üzerinden nitel bir doküman analizi gerçekleştirilmiştir. İkinci aşamada ise, Bergama UNESCO Dünya Miras Alanı için Coğrafi Bilgi Sistemleri (GIS) kullanılarak mekânsal iklim riski değerlendirmesi yapılmıştır. Bu analiz, Kentsel Yaşam Laboratuvarı (Urban Living Lab - ULL) modelinden beslenen, küçük ölçekli bir çalışma alanının kavramsal bir“laboratuvar”olarak kurgulanmasıyla gerçekleştirilmiştir. İlk aşamanın bulguları, uyum araçlarının uyum döngüsü içerisindeki rollerine göre dört farklı kategori altında sınıflandırılmasını içermektedir. Bu kategoriler: Planlama ve Karar Verme Araçları, Veri ve Modelleme Araçları, Araştırma Araçları ve Uygulama ve Yönetim Araçlarıdır. Ayrıca analiz; en iyi uygulamaları, çıkarılan dersleri, yanlış uyum (maladaptasyon) örneklerini ve uyum ihtiyaçlarını sentezleyerek, uyuma yönelik temel genel ilkeler önermektedir. İkinci aşama; maruziyet, hassasiyet ve uyum kapasitesinin örtüştürülmesiyle bütünleşik bir kırılganlık değerlendirmesi ortaya koymakta ve bu sayede kırılganlık sıcak noktalarını belirlemektedir. Bu sıcak noktalar, kentsel akupunktur yaklaşımı doğrultusunda müdahale alanları olarak değerlendirilmektedir. İki aşamanın birleşimi sonucunda, tarihi kentsel peyzajlar için kavramsal bir uyum çerçevesi geliştirilmiştir. Bu süreç, Birinci Aşamada oluşturulan temel doğrultusunda uygun uyum araçlarının seçimini içermekte; aynı zamanda Tarihi Kentsel Peyzaj (HUL) yaklaşımı ile ULL modelinin filtreleme mekanizmaları olarak kullanılmasını kapsamaktadır. Bu filtreleme süreci, uyum araçlarının Bergama alanına özgü olmasını sağlarken, uyum kapasitesi değerlendirmesi içerisinde yerel bilgi ve uygulamaları (Geleneksel Ekolojik Bilgi - TEK) yansıtmaktadır. Doğa temelli çözümler (NbS), yeşil altyapı (GI) ve erken uyarı sistemleri Bergama için önerilen uyum araçları arasındadır. Geliştirilen çerçeve, benzer çevresel ve miras özelliklerine sahip tarihi kentsel peyzajlar için aktarılabilir bir yaklaşım sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Climate change impacts on historic cities, UNESCO World Heritage Sites, and cultural landscapes constitute a growing threat. The majority of historic sites are located in urban areas, specifically in the Mediterranean region, which represents a climate hotspot. This necessitates adaptation to climate-related hazards and the development of context-specific frameworks. The adaptation field is emerging with constant tools and frameworks; however, a fragmentation in the adaptation literature is observed, specifically in guidelines and tools. This creates difficulties for practitioners navigating adaptation projects. Moreover, heritage management frameworks often neglect the component of adaptation or remain restricted to theoretical frameworks. To address these issues, this research conducts a two-phase methodology. The first phase involves a qualitative document analysis of 386 documents on climate change adaptation. The second phase involves a spatial climate risk assessment using Geographic Information System (GIS) tools for the UNESCO World Heritage Site of Bergama. This analysis is conducted conceptually within a small-scale study area that serves as a“laboratory”for experimentation utilizing the Urban Living Lab (ULL) model. The findings of the first phase include a classification of adaptation tools into four distinct categories that reflect their role within the adaptation cycle. These categories are: Planning and Decision-Making Tools, Data and Modeling Tools, Research Tools, and Implementation and Management Tools. Additionally, the analysis synthesizes best adaptation practices, lessons learned, maladaptation instances, adaptation needs, and proposes key general principles for adaptation. The second phase results in an integrated vulnerability assessment that overlaps exposure, sensitivity, and adaptive capacity to identify vulnerable hotspots. These hotspots are areas considered for intervention using the logic of urban acupuncture. The integration of the two phases results in a conceptual framework for climate adaptation within historic urban landscapes. This process includes the selection of appropriate adaptation tools using the foundation established in Phase I, alongside the adoption of the Historic Urban Landscape (HUL) approach and the Urban Living Lab (ULL) model as filtering mechanisms. This filtering ensures adaptation tools are suitable for the site of Bergama, while reflecting local knowledge and practices (Traditional Ecological Knowledge, TEK) within the adaptive capacity assessment. Nature-based solutions (NbS), green infrastructure (GI), and early warning systems are among the proposed adaptation tools for the site of Bergama. The developed framework offers a transferable approach for climate adaptation in historic urban landscapes with similar environmental and heritage characteristics.
Benzer Tezler
- Döngüsel ekonomi bağlamında yağmur suyu hasadı pratiklerinin kentsel açık alanlardaki performansının ölçülmesi
Measuring the performance of rainwater harvesting practices in urban open spaces within the context of circular economy
ŞAZİYE LOFCALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİYE EŞBAH TUNÇAY
- Bir kamu politikası olarak Türkiye'nin iklim değişikliği politikası
Türkiye's climate change policy as a public policy
MİTHAT EKİCİ
Doktora
Türkçe
2022
Kamu YönetimiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
- Ekolojik dünya tasarımı: Medya ve reklamcılık endüstrisinde sürdürülebilirliğin temsili ve alımlanması üzerine karşılaştırmalı bir analiz
Ecological world design: A Comparative analysis of the representation and reception of sustainability in the media and advertising industry
ESRA AKARSU
Doktora
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerAnkara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA BECERİKLİ
- Ekstrem hava olaylarına karşı dirençli kentler üzerine bir model önerisi; Denizli kenti örneği
A modal proposal on resilient cities against extreme weather events; Denizli city example
GİZEM KARACAN TEKİN
Doktora
Türkçe
2024
Şehircilik ve Bölge PlanlamaSüleyman Demirel ÜniversitesiMimarlık, Planlama ve Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DUYGU GÖKCE
- A descriptive comparative analysis among undergraduate music technology curricula
Müzik teknolojileri lisans eğitim programlarının karşılaştırmalı betimsel analizi
BAŞAK OZAN YURDAKUL
