Doğum sonrası depresyon (postpartum) belirtileri gösteren ve göstermeyen annelerin deneyimleri: Nitel çalışma
Experiences of mothers with and without postpartum depression symptoms: A qualitative study
- Tez No: 1013448
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÜNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğum ve doğum sonrası süreçler, her kadının öznel olarak deneyimlediği; heyecan, sevinç, mutluluk ve kaygı gibi karmaşık duyguların eşlik ettiği çok boyutlu olguları ifade etmektedir. Bu süreçte ortaya çıkabilen doğum sonrası depresyon (DSD), annelerin doğumdan hemen sonra deneyimledikleri üzüntü ve umutsuzlukla karakterize majör depresif atakları, bebeğe karşı mesafeli hissetme ve duygusal bağ kurmada yaşanan güçlükleri, ileri boyutlarda ise kendine zarar verme düşüncelerini kapsayan ciddi bir rahatsızlıktır. Ülkemizde yaygınlığı yüksek olan ve artış eğilimi gösteren bu tablonun, tanı ve tedavi aşamalarında çeşitli zorluklar barındırdığı görülmektedir. Nitel araştırma deseninde tasarlanan ve on katılımcının yer aldığı bu çalışma; DSD belirtisi gösteren ve göstermeyen annelerin deneyimleri arasındaki benzerlik ile farklılıkları saptamak ve DSD gelişimine zemin hazırlayan risk faktörlerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Bütüncül bir bakış açısı hedefleyen araştırmada, yalnızca doğum sonrasına değil; hamilelik ve doğum süreçlerinin tamamına odaklanılmıştır. Katılımcılar, Doğum Sonrası Depresyon Tarama Ölçeği sonuçlarına göre iki gruba ayrılmış ve yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla her bir annenin öznel deneyimi derinlemesine analiz edilmiştir. Tematik analiz sonuçlarına göre, DSD belirtisi göstermeyen anneler (1. Grup) için beş ana tema belirlenmiştir: Gebelikten Doğuma Uzanan Köprü, Görünmez Yük: Onun Suçu Değil!, Layıkıyla Anne Olmak, Psikolojik Dayanıklılık: İşlevsel Mekanizmalar ve Dayanışma Çemberi". DSD belirtisi gösteren anneler (2. Grup) için ise Hamilelik Sürecinde Yaşanan Zorluklar ve Korkular, Sezaryen Doğumun Görünmeyen Yüzü: Çaresizlik, Yüceltilen ve Hedeflenen Bir Fenomen: İyi Anne Olmak, Savunmasız Durumdayken Beliren Şefkatli Eller ile Yaşamın Her Anında Köklü Değişiklik: Fiziksel, Duygusal ve Sosyal olmak üzere beş ana tema saptanmıştır. Araştırma bulguları ilgili alanyazın doğrultusunda tartışılmış; her annenin benzer süreç ve kaygısal durumlardan geçtiği ancak bireysel bilişsel atıflar ve işlevsel mekanizmaların DSD'den korunmada belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulguların bireysel ve toplumsal farkındalık kazandırması, mevcut literatüre özgün katkılar sunması ve uygulama alanındaki uzmanlara yol göstermesi hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
Childbirth and the postnatal period represent multidimensional experiences that every woman undergoes subjectively, accompanied by complex emotions such as excitement, joy, happiness and anxiety. Postnatal depression (PND), which may arise during this period, is a serious condition characterised by major depressive episodes experienced by mothers immediately after childbirth, marked by sadness and hopelessness, feelings of detachment from the baby, and difficulties in forming an emotional bond; in severe cases, it may also involve thoughts of self-harm. It is observed that this condition, which is prevalent in our country and shows an upward trend, presents various challenges in the diagnosis and treatment stages. Designed as a qualitative research study involving ten participants, this research was conducted to identify the similarities and differences between the experiences of mothers exhibiting and not exhibiting symptoms of PPD, and to examine the risk factors that contribute to the development of PPD. Aiming for a holistic perspective, the research focused not only on the postnatal period but on the entirety of the pregnancy and childbirth processes. Participants were divided into two groups based on the results of the Postnatal Depression Screening Scale, and each mother's subjective experience was analysed in depth through semi-structured interviews. According to the results of the thematic analysis, five main themes were identified for mothers who did not exhibit signs of DSD (Group 1): 'The Bridge from Pregnancy to Birth', 'The Invisible Burden: It's Not Her Fault!', 'Being a Mother in Every Sense', 'Psychological Resilience: Coping Mechanisms', and 'The Circle of Solidarity'. For mothers exhibiting DSD symptoms (Group 2), the themes identified were: Challenges and Fears Experienced During Pregnancy, The Hidden Side of CaeNergisan Birth: Helplessness, A Glorified and Targeted Phenomenon: Being a Good Mother, Compassionate Hands Appearing in Vulnerable Moments, and Profound Changes in Every Moment of Life: Physical, Emotional and Social. The research findings have been discussed in line with the relevant literature; it has been concluded that whilst every mother goes through similar processes and anxious situations, individual cognitive attributions and functional mechanisms are decisive in protecting against DSD. It is aimed that the findings obtained will raise individual and societal awareness, offer original contributions to the existing literature, and guide practitioners in the field.
Benzer Tezler
- Annelerin depresyon belirtilerinin bebek bakım sonuçlarına etkisi
Effects of the symptoms of mother depression on the results of baby care
SALİH GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Halk SağlığıAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ARZU AKCAN
- Postpartum depresyon belirtileri ile öz şefkat ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between postpartum depression symptoms and self-compassion and psychological resilience levels
SENA NAZ ÖZPEYNİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEN ŞÜKRAN ÜNERİ
- Gebelikte doğum beklentisinin postpartum depresyon geliştirme üzerine etkisi
The effect of delivery expectancy during pregnancy on development of postpartum depression
GAMZE KARABULUT
- Postpartum dönemdeki annelerin ruhsal durumlarının anne bebek bağlanmasına etkisinin incelenmesi
The effects of postpartum mental status on maternal attacment
EMİNE AKŞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikOkan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELÇİN BABAOĞLU
- Kadınların postpartum döneminde depresyon belirtilerinin okupasyonel denge ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effect of postpartum depression symptomps on occupational balance and quality of life of women
KEVSER ÇAVLIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiSağlık Bilimleri ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA YÜCEL