Pediyatrik humerus suprakondiler kırıkları için yapay zekâ tarafından oluşturulmuş aydınlatılmış onam formunun tıbbi ve hukuki açıdan yeterliliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the medical and legal adequacy of an informed consent form generated by artificial intelligence for pediatric humerus suprakondiler fractures
- Tez No: 1013483
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TÜLİN TÜRKÖZÜ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Ortopedi ve Travmatoloji, Orthopedics and Traumatology
- Anahtar Kelimeler: Aydınlatılmış onam, Pediyatrik humerus suprakondiler kırığı, Sağlık hukuku, Yapay zekâ
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada pediyatrik humerus suprakondiler kırığı için ortopedik ve hukuki kaynaklar temel alınarak yapay zekâ tarafından hazırlanan aydınlatılmış onam formu, Ortopedi ve Hukuk alanındaki profesyoneller tarafından klinik yeterlilik, etik uygunluk, anlaşılabilirlik ve hukuki koruyuculuk açısından değerlendirildi. Çalışmaya 64 Ortopedi ve Travmatoloji hekimi ile 64 Hukuk profesyoneli olmak üzere toplam 128 katılımcı dahil edildi. Ortopedi grubuna 17, Hukuk grubuna 16 Likert tipi madde üzerinden değerlendirilme yapıldı. Tanımlayıcı istatistikler ortalama, standart sapma, medyan ve olumlu yanıt oranları ile sunuldu. Ölçeklerin iç tutarlılığı Cronbach alfa katsayısı ile değerlendirildi. Ortak sorularda gruplar arası karşılaştırmalar Mann-Whitney U testi ile yapıldı ve Benjamini-Hochberg düzeltmesi uygulandı. Açık uçlu cevaplar temel analiz yöntemiyle sınıflandırıldı. Ortopedi grubunda genel değerlendirme ortalaması 4.32±0.57; Hukuk grubunda 4.08±0.84 olarak hesaplandı. İç tutarlılık her iki grupta da yüksek düzeydeydi. Cronbach alfa değeri Ortopedi grubunda 0.928, hukuk grubunda 0,977 idi. Ortopedi grubunda olumlu yanıt oranı % 83.64, hukuk grubunda % 75.19 olarak saptandı. Bu bulgular, hazırlanan onam formunun her iki disiplin tarafından genel olarak olumlu değerlendirildiğini göstermektedir. Ortopedi grubunda en düşük puan alan başlıklar; anestezi ve cerrahi risklerin belirtilme düzeyi, formun standart matbu formların ötesine geçme durumu ve hukuki denetime dayanıklılığı idi. Hukuk grubunda ise formda muğlak hukuki ifade bulunmaması, olası uyuşmazlıkta hekimi koruyabilme kapasitesi ve standart onam formlarına üstünlüğü görece düşük puanlanan başlıklar arasında yer aldı. Ortak maddelerin karşılaştırılmasında Ortopedi grubunun etik uygunluk, hasta özerkliği, çocuk/ebeveyn hassasiyeti ve form uzunluğunun uygunluğu başlıklarında Hukuk grubuna göre daha yüksek puan verdiği saptandı; ancak etki büyüklükleri küçük düzeydeydi. Bu durum iki disiplin arasında keskin bir görüş ayrılığından ziyade değerlendirme önceliklerinde farklılaşma olduğunu düşündürmektedir. Açık uçlu cevapların analizinde formun en güçlü yanı olarak sade, kısa ve anlaşılır dil öne çıkmıştır. Buna karşılık en sık bildirilen geliştirme alanları risk ve komplikasyonların daha somut açıklanması, hukuki belirliliğin arttırılması, tedaviyi reddetme durumunda doğabilecek sonuçların daha açık ifade edilmesi olmuştur. Pediyatrik humerus suprakondiler kırığı için yapay zekâ tarafından oluşturulmuş aydınlatılmış onam formu hem Ortopedi hem de Hukuk grubu tarafından genel olarak yeterli, anlaşılır ve etik açıdan uygun bulunmuştur. Bununla birlikte, formun yalnızca bilgilendirme metni olmaktan çıkıp gerçek anlamda klinik ve hukuki koruma sağlayabilmesi için komplikasyonların daha somutlaştırılması, anestezi ve cerrahi risklerin ayrıntılandırılması, tedavi alternatifleri ile tedaviyi reddetme sonuçlarının daha net belirtilmesi, hasta/veli özelinde kişiselleştirilebilir alanların güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu sonuçlar aydınlatılmış onamın salt imza alınan matbu bir belge değil; hasta/veli özerkliğini destekleyen, anlaşılabilir, özgül ve hukuken savunulabilir bir iletişim süreci olarak yapılandırılması gerektiğini göstermektedir. Yapay zekâ destekli sistemler, uygun klinik ve hukuki denetimle kullanıldığında aydınlatılmış onam formlarının standardizasyonu ve kişiselleştirilmesi açısından değerli bir yardımcı araç olabilir.
Özet (Çeviri)
In this study, an informed consent form prepared by artificial intelligence for pediatric supracondylar humerus fracture, based on orthopedic and legal sources, was evaluated by professionals from the fields of orthopedics and law in terms of clinical adequacy, ethical appropriateness, comprehensibility, and legal protection. A total of 128 participants were included in the study, consisting of 64 orthopedic and traumatology physicians and 64 legal professionals. The orthopedic group evaluated the form using 17 Likert-type items, while the legal group evaluated it using 16 Likert-type items. Descriptive statistics were presented as mean, standard deviation, median, and positive response rates. The internal consistency of the scales was assessed using Cronbach's alpha coefficient. Intergroup comparisons for common items were performed using the Mann–Whitney U test, and the Benjamini–Hochberg correction was applied. Open-ended responses were classified using a basic thematic analysis method. The mean overall evaluation score was calculated as 4.32±0.57 in the orthopedic group and 4.08±0.84 in the legal group. Internal consistency was high in both groups. Cronbach's alpha coefficient was 0.928 in the orthopedic group and 0.977 in the legal group. The positive response rate was 83.64 % in the orthopedic group and 75.19 % in the legal group. These findings indicate that the prepared consent form was generally evaluated positively by both disciplines. In the orthopedic group, the lowest-scoring domains were the extent to which anesthesia and surgical risks were specified, whether the form went beyond standard printed consent forms, and its resilience to legal scrutiny. In the legal group, relatively lower scores were observed for the absence of ambiguous legal expressions in the form, its capacity to protect the physician in a potential dispute, and its superiority over standard consent forms. Comparison of the common items revealed that the orthopedic group gave higher scores than the legal group in the domains of ethical appropriateness, patient autonomy, child/parent sensitivity, and appropriateness of form length; however, the effect sizes were small. This suggests that rather than a sharp disagreement between the two disciplines, there was a difference in evaluation priorities. Analysis of the open-ended responses showed that the strongest aspect of the form was its plain, concise, and understandable language. In contrast, the most frequently reported areas for improvement were the need to explain risks and complications more concretely, increase legal clarity, and express more clearly the possible consequences of refusing treatment. AI-generated informed consent form for pediatric supracondylar humerus fractures was generally found to be adequate, understandable, and ethically appropriate by both the orthopedic and legal groups. Nevertheless, for the form to move beyond a merely informational text and provide genuine clinical and legal protection, it is necessary to present complications in a more concrete manner, elaborate on anesthesia-related and surgical risks, clearly state treatment alternatives and the consequences of refusing treatment, and strengthen the sections that can be customized according to the patient or parent. These results indicate that informed consent should not be structured merely as a standard printed document obtained for signature, but rather as an understandable, specific, and legally defensible communication process that supports patient/parent autonomy. When used under appropriate clinical and legal supervision, artificial intelligence-supported systems may serve as a valuable auxiliary tool for the standardization and personalization of informed consent forms. Keywors: Artifical intelligence, Health law, Informed consent, Pediatric supracondylar humerus fracture.
Benzer Tezler
- Pediatrik suprakondiler humerus kırığı olan hastalarda video temelli oyun tedavisinin üst ekstremite fonksiyonel sonuçlarına etkisi: Karşılaştırmalı prospektif çalışma
The effect of video game based treatment to upper extremity functional results in patients with pediatric supracondylar humeral fracture: Prospective comparative study
EMRE DÖNGEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HALLAÇELİ
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN DAVUT
- Pediatrik suprakondiler humerus kırıklarında medial kolon parçalanma miktarının ve farklı K-teli konfigürasyonlarının sentetik kemik modelinde biyomekanik değerlendirilmesi
Biomechanical evaluation of medial column comminution amount and different K-wire fixation configurations in synthetic bone models of pediatric supracondylar humerus fractures
MUHAMMED ABDULKADİR BULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Ortopedi ve TravmatolojiHacettepe ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNEY YILMAZ
- Medial açık redüksiyon pediatrik suprakondiler humerus kırıklarında güvenilir bir yöntem midir?
Is medial open reduction a reliable method in pediatric supracondylar humerus fractures?
VELİ CAN KIRAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Ortopedi ve TravmatolojiÇukurova ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENK ÖZKAN
- Pediatrik suprakondiler humerus kırıklarında kapalı perkütan pinleme metodlarıyla opere edilen hastalarda klinik ve radyolojik sonuçlarımız
Our clinical and radiological results in patients operated with closed percutane pining methods in pediatric supracondilar humerus fractures
SADDAM Y. M. MALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Ortopedi ve TravmatolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ABDULLAH ÖZDEMİR
- Pediatrik suprakondiler humerus kırığı nedeniyle opere edilen hastalarda radyolojik skorlamanın ile klinik sonuçların korelasyonu-prospektif çalışma
Correlation of radiologic scoring and clinical results in patients which are operated for pediatric supracondylar humerus fracture - A propective study
UĞUR YÜZÜGÜLDÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Ortopedi ve TravmatolojiAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT YEŞİL