Periodontal Sağlık Farkındalığı Ölçeğinin geliştirilmesi
Development and validation of the Periodontal Health Awareness Scale
- Tez No: 1013588
- Danışmanlar: PROF. DR. HANDAN ANKARALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoistatistik, Diş Hekimliği, Biostatistics, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyolojik Veri Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Periodontal hastalıklar, diş destek dokularını etkileyen ve sistemik sağlıkla yakın ilişkisi bulunan kronik inflamatuvar süreçlerdir. Bu hastalıkların önlenmesinde bireysel farkındalık ve sağlık davranışı kritik rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, periodontal sağlık farkındalığını bilgi, tutum ve davranış boyutlarıyla bütüncül bir yapıda değerlendirebilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırma, İstanbul Aydın Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi kliniklerine başvuran 410 katılımcı üzerinde yürütülmüştür. Ölçek geliştirme süreci, kapsamlı literatür taraması ile oluşturulan 40 maddelik havuz, uzman görüşleri (kapsam geçerliliği) ve pilot uygulama aşamalarından oluşmuştur. Verilerin analizinde Açıklayıcı Faktör Analizi kullanılmış, yapı geçerliliği kapsamında Ağız ve Diş Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği (ADSOY-12) ile yakınsak geçerlilik analizi gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik analizi için Cronbach's Alpha katsayısı ve test-tekrar test yöntemleri uygulanmıştır. İstatistiksel analizler sonucunda ölçek, toplam varyansın %52,08'ini açıklayan 2 faktörlü bir yapıya indirgenmiştir. Analiz sürecinde düşük ayırt edicilik gösteren ve içerik bütünlüğünü bozan maddeler elenerek nihai form elde edilmiştir. Ölçeğin toplam Cronbach's Alpha katsayısı 0,835 olarak saptanmış, bu değer yüksek düzeyde iç tutarlılığa işaret etmiştir. Yakınsak geçerlilik analizi sonucunda, geliştirilen ölçek ile ADSOY-12 arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmıştır (r=0,243; p<0,01). Bu çalışma sonucunda geliştirilen Periodontal Sağlık Farkındalığı Ölçeği (PSF-11); bilişsel, tutumsal ve davranışsal bileşenleri kapsayan, psikometrik özellikleri güçlü, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Ölçek, toplum temelli ağız sağlığı araştırmalarında, bireysel farkındalık profillerinin belirlenmesinde ve koruyucu diş hekimliği stratejilerinin planlanmasında etkin bir değerlendirme aracı olarak kullanılabilir.
Özet (Çeviri)
Periodontal diseases are chronic inflammatory processes that affect the toothsupporting tissues and maintain a close relationship with systemic health. Individual awareness and health behaviors play a critical role in the prevention of periodontal diseases. The objective of this study was to develop a valid and reliable measurement tool capable of holistically assessing periodontal health awareness through knowledge, attitude, and behavior dimensions. The research was conducted with 410 participants who applied to the clinics of Istanbul Aydin University, Faculty of Dentistry. The scale development process consisted of a 40- item pool created through an extensive literature review, expert opinions for content validity, and pilot testing. Exploratory factor analysis (EFA) was utilized for data analysis, and convergent validity was examined using the Health Literacy Dentistry Scale-Short Form (HeLD-12). Reliability was assessed via Cronbach's Alpha coefficients and test-retest methods. EFA revealed a two-factor structure that accounted for 52.08% of the total variance. Items with low discriminative power or those disrupting conceptual integrity were excluded to obtain the final form. The total Cronbach's Alpha coefficient of the scale was found to be 0.835, indicating a high level of internal consistency. In terms of convergent validity, a statistically significant positive correlation was found between the developed scale and HeLD-12 (r=0.243; p<0.01). The developed Periodontal Health Awareness Scale is a valid, reliable tool with strong psychometric properties covering cognitive, attitudinal, and behavioral components. The scale can be effectively utilized in population-based periodontal health research to determine individual awareness profiles and to plan preventive dentistry strategies.
Benzer Tezler
- Diş Hekimliği Fakültesi ve Sağlık Bakanlığı Hastaneleri diş polikliniklerine başvuran hastaların sağlık okuryazarlığı ve periodontal indekslerinin karşılıklı olarak değerlendirilmesi
Evaluation of health literacy and periodontal indexes of patients receiving heath care from the dental polyclinics in Dentistry Faculty and Public Hospitals
GURBET ALEV ÖZTAŞ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2020
Diş HekimliğiAtatürk ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP ORBAK
- Periodontal hastalığın farkındalığının saptanması
The determination of periodontal disease awareness
TUNCA ALTINOK
- Hamile bireylerde periodontal hastalık farkındalığının irdelenmesi ve periodontal tedavi sonrası değişikliklerin değerlendirilmesi
Evaluation of awareness of pregnant woman on periodontal health and assessment of changes after periodontal treatment
MURAT ÇAĞLAR SUNGUR
Doktora
Türkçe
2014
Diş HekimliğiGazi ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURDAN ÖZMERİÇ KURTULUŞ
- Zihinsel engelli bireylerinin yakınlarının oral hijyen ve periodontal bilgi düzeylerinin ve farkındalığının belirlenmesi
Determining the oral hygiene and periodontal knowledge levels and awareness of relatives of individuals with mental disabilities
GÜLSEDA ÇETİN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2024
Diş HekimliğiKocaeli ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE YAPRAK
- Farklı eğitim kurumlarındaki öğrencilerin ağız kokusu farkındalığının ağız sağlığı bilinci ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between subjective halitosis and oral health awareness in students from different educational institutions
FATİH ÇAPAN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU YAMAN