Fazla kilolu ve obez kadınların kronotipinin gece yeme, hedonik açlık, beslenme değişim süreçleri ve antropometrik ölçümleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between overweight and obese women's chronotype and night eating, hedonic hunger, nutritional change processes, and anthropometic measurements
- Tez No: 1013604
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR GÖKÇE YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma fazla kilolu ve obez kadınlarda kronotip, gece yeme, hedonik açlık ve beslenme değişim süreçleri arasındaki ilişkileri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 19–65 yaş aralığında yer alan toplam 182 fazla kilolu ve obez kadınla yürütülmüş; katılımcılar kronotip özelliklerine göre sabahçıl (n=91) ve akşamcıl (n=91) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Katılımcıların kronotipleri Sabahçıl-Akşamcıl Anketi (MEQ) ile belirlenmiş; hedonik açlık, gece yeme davranışı ve beslenme değişim süreçleri sırasıyla Besin Gücü Ölçeği (BGÖ), Gece Yeme Anketi (GYA) ve Beslenme Değişim Süreçleri Ölçeği (BDSÖ) ile değerlendirilmiştir. Antropometrik ölçümler Tanita BC 601 ST cihazı aracılığıyla alınmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 37,21±11,07'dir. Beden kütle indeksi açısından sabahçıl-akşamcıl gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Ortalama GYA puanı 18,97±8,06 olup, sabahçıl-akşamcıl gruplar arasında Gece yeme sendromu (GYS) görülme sıklığı akşamcıl bireylerde anlamlı düzeyde daha fazladır (p<0,05). Akşamcıl bireylerin BGÖ toplam ve alt boyut puanları sabahçıl bireylere göre anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05). Katılımcıların %90,1'inde hedonik açlık düzeyi ≥2,5 puan olarak bulunmuştur. Hedonik açlığı olan bireylerin GYA puanı 3,81±0,64 olup, hedonik açlığı olmayan bireylere (1,88±0,54) göre anlamlı düzeyde daha fazladır (p<0,05). GYS olan bireylerde BGÖ puanı (4,11±0,73) GYS olmayan bireylere (3,49±0,84) göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kronotip puanları ile BGÖ (r=-0,194; p=0,009) ve GYA (r=-0,175; p=0,018) arasında negatif yönlü ve zayıf bir ilişki vardır (p<0,05). BDSÖ (β=0,172, %95 GA:[0,014, 0,153]) puanı ile kronotip puanları arasında pozitif yönlü ve istatiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır (p<0,05). Sonuçlar, fazla kilolu ve obez kadınlarda kronotipin gece yeme ve hedonik açlık davranışlarının belirlenmesinde önemli bir biyolojik belirleyici olabileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle, fazla kilolu ve obez bireylere yönelik beslenme programlarının ve ağırlık yönetimi yaklaşımlarının kronotip özellikleri dikkate alınarak bireyselleştirilmesi önemlidir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the relationships between chronotype, night eating, hedonic hunger, and nutritional change processes in overweight and obese women. The research was conducted with a total of 182 overweight and obese women aged 19–65 years; participants were divided into two groups based on their chronotype characteristics: %50 morning eaters (n=91) and %50 evening eaters (n=91). Participants' chronotypes were determined using the Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ); hedonic hunger, night eating behavior, and eating change processes were assessed using the Food Power Scale (PFS), the Night Eating Questionnaire (NES), the and Nutritional Changes Processes Scale (NPCS), respectively. Anthropometric measurements were taken using a Tanita BC 601 ST device. The mean age of the participants was 37.21±11.07 years. There was no significant difference in body mass index between morning and evening groups (p>0.05). The mean NEQ score was 18.97±8.06, and the incidence of night eating syndrome (NES) was significantly higher in evening eaters compared to morning eaters (p<0.05). The total and subdimension scores of the PFS were found to be significantly higher in evening-type individuals compared to morning-type individuals (p<0.05). In %90.1 of participants, the level of hedonic hunger was found to be ≥2.5 points. The NEQ score of individuals with hedonic hunger was 3.81±0.64, which was significantly higher than those without hedonic hunger (1.88±0.54) (p<0.05). In individuals with NES, the PFS score (4.11±0.73) was found to be higher than in those without NES (3.49±0.84) (p<0.05). There is a weak negative correlation between chronotype scores and PFS (r=-0.194; p=0.009) and NES (r=-0.175; p=0.018) (p<0.05). There is a positive and statistically significant relationship between NPCS (β=0.172, 95% CI:[0.014, 0.153]) score and chronotype scores (p<0.05). The results suggest that chronotype may be an important biological determinant of night eating and hedonic hunger behaviors in overweight and obese women. Therefore, it is important to individualize nutritional programs and weight management approaches for overweight and obese individuals by considering their chronotype characteristics.
Benzer Tezler
- Yetişkin obez kadınlarda kronotipe dayalı beslenme modellerinin beslenme durumu ve kardiyometabolik risk belirteçleri üzerine etkisi
Effect of chronotype-based nutritional patterns on nutritional status and cardiometabolic risk markers in adult obese women
MÜBERRA YILDIZ
Doktora
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİLAL YILDIRAN
- Fazla kilolu ve obez kadınların fertilite ile ilgili endişeleri ve farkındalıkları
Concerns and awareness of owerweight and obese women about fertility
METİN KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM AŞCI
- Fazla kilolu ve obez olan ve olmayan erişkin kadınların beslenme okuryazarlığı ve etkileyen faktörler
Nutritional literacy and affecting factors in overweight and obese and normal weight adult women
EZGİ HASRET KOZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELEK NİHAL ESİN
- Depresif fazla kilolu ve obez kadınların diyet tedavisi sonucunda psikolojik durumlarının değerlendirilmesi
The psychological effects of weight-lost dieting on depressive overweight and obese females
MELİKE ÇETİNTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ AÇKURT
- Normal kilolu ve fazla kilolu / obez polikistik over sendromlu(PKOS) kadınların endometriumlarında KISS-1 ekspresyonun araştırılması
Başlık çevirisi yok
FATMA BERNA AYDOĞDU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul Medeniyet ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR TURGUT
DOÇ. DR. MERYEM HOCAOĞLU