Diş preparasyonunun,intraoral tarayıcılar ve yapay zeka tabanlı programlar tarafından kaydedilen maksimum interkuspal pozisyon doğruluğuna etkisi
Effect of tooth preparation on the accuracy of maximum intercuspal position recorded by intraoral scanners and artificial intelligence-based software
- Tez No: 1013612
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ESAD GÜVEN
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Maksimum interkuspal pozisyon, intraoral tarayıcı, yapay zekâ, dijital oklüzyon, diş preparasyonu, Digital occlusion, intraoral scanner, maximum intercuspal position, tooth preparation, artificial intelligence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Protetik Diş Tedavisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç:Bu çalışmanın amacı, diş preparasyonunun intraoral tarayıcılar (IOS) ve yapay zekâ (AI) tabanlı yazılımlar tarafından kaydedilen maksimum interkuspal pozisyon (MIP) doğruluğu üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Ayrıca farklı preparasyon tiplerinin ve klinik senaryoların dijital oklüzal kayıtların doğruluğu ve hassasiyeti üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada Frasaco çene modeli kullanılarak beş farklı klinik senaryo oluşturulmuştur: preparasyonsuz tam dişli model (CNT), tek diş preparasyonu içeren diş sonlu model (DS46), köprü preparasyonu içeren diş sonlu model (DS44-46), tek diş preparasyonu içeren serbest sonlu model (SS46) ve köprü preparasyonu içeren serbest sonlu model (SS44-46). Modeller maksimum interkuspal pozisyonda artikülatöre alınarak Shining 3D AutoScan laboratuvar tarayıcısı ile taranmış ve referans STL verileri elde edilmiştir. Bu veriler kullanılarak Asiga DentaMODEL reçinesi ile referans reçine modeller üretilmiştir. Dijital ölçüler iki farklı intraoral tarayıcı (Itero Lumina ve CEREC Primescan) ile alınmış ve her senaryo için on tekrar gerçekleştirilmiştir. Alt ve üst çene taramaları STL formatında kaydedilmiş; intraoral tarayıcıların bukkal kapanış taramaları ve yapay zekâ tabanlı Bite Finder yazılımı kullanılarak elde edilen kapanış verileri Geomagic Control X yazılımına aktarılmıştır. Doğruluk ve hassasiyet değerlendirmeleri ortalama deviasyon ve lineer deviasyon ölçümleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Preparasyonsuz tam dişli modelde deviasyon değerlerinin daha düşük olduğu ve doğruluğun daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Diş preparasyonu içeren senaryolarda deviasyon değerlerinin arttığı ve doğruluğun azaldığı gözlenmiştir. Özellikle köprü preparasyonu içeren ve serbest sonlu durumları temsil eden modellerde deviasyon değerlerinin belirgin şekilde arttığı tespit edilmiştir. Yapay zekâ destekli kapanış analizi preparasyonsuz modelde doğruluğu artırırken bazı preparasyon senaryolarında sınırlı etki göstermiştir. Tarayıcı performansının klinik senaryoya bağlı olarak değiştiği belirlenmiştir. Sonuçlar: Diş preparasyonu ve serbest sonlu durumlar dijital kapanış kayıtlarının doğruluğunu olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Yapay zekâ tabanlı oklüzal analiz yazılımları bazı klinik durumlarda doğruluğu artırabilmekle birlikte etkileri preparasyon tipine ve klinik senaryoya bağlı olarak değişmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT: Objective: The aim of this study was to evaluate the effect of tooth preparation on the accuracy of maximum intercuspal position (MIP) recorded by intraoral scanners (IOS) and artificial intelligence (AI)-based software. In addition, the influence of different preparation types and clinical scenarios on the accuracy and precision of digital occlusal records was investigated. Materials and Methods: In this study, five different clinical scenarios were created using a Frasaco jaw model: a fully dentate model without preparation (CNT), a bounded edentulous model with single-tooth preparation (DS46), a bounded edentulous model with bridge preparation (DS44–46), a distal extension model with single-tooth preparation (SS46), and a distal extension model with bridge preparation (SS44–46). The models were mounted on an articulator in maximum intercuspal position and scanned using a Shining 3D AutoScan laboratory scanner to obtain reference STL data. Based on these data, reference resin models were fabricated using Asiga DentaMODEL resin. Digital impressions were obtained using two intraoral scanners (Itero Lumina and CEREC Primescan), and ten scans were performed for each scenario. Maxillary and mandibular scans were recorded in STL format. Occlusal records obtained through buccal bite scans of the intraoral scanners and AI-based occlusion records generated using the Bite Finder software were transferred to Geomagic Control X software. Accuracy and precision were evaluated using mean deviation and linear deviation measurements. Results: Lower deviation values and higher accuracy were observed in the fully dentate model without preparation. In scenarios involving tooth preparation, deviation values increased and accuracy decreased. Particularly, models representing bridge preparation and distal extension conditions showed significantly higher deviation values. AI-based occlusion analysis improved accuracy in the fully dentate model, whereas its effect was limited in certain preparation scenarios. Scanner performance varied depending on the clinical scenario. Conclusion: Tooth preparation and distal extension conditions may negatively affect the accuracy of digital occlusal records. Although AI-based occlusal analysis software can improve accuracy in certain clinical situations, its effect varies depending on the type of preparation and clinical scenario.
Benzer Tezler
- Tam kron preparasyonunda bitiş sınırı ve yüzey geometrisinin dijital ölçü hassasiyetine etkisi: İn vitro çalışma
The effect of finish line and surface geometry on digital impression accuracy in full CROWN preparation: An in vitro study
AYLİN GÜNEL
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiHacettepe ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA BARIŞ GÜNCÜ
- Aynı sisteme ait farklı bilgisayar destekli ölçü yöntemlerinin farklı restorasyonların uyumuna etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of different computer aided impressions belong the same system on different restorations' adaptation
ZEYNEP EKİCİ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2018
Diş HekimliğiAnkara ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ KILIÇARSLAN
- Farklı seviyelerde kök kanal kalsifikasyonu olan dişlerde rehberli endodonti tekniği kullanılarak açılan giriş kavitelerinin geleneksel giriş kaviteleriyle karşılaştırılması
Comparison of access cavities prepared using the guided endodontc technique and conventional access in teeth with different levels of root canal calcification
NAGİHAN KARA ŞİMŞEK
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiOrdu ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEYLA BENAN AYRANCI
- Farklı CAD/CAM materyallerinin, anterior diş morfolojisinin ve diş preparasyonunun laminate veneer restorasyonlarda stres dağılımına etkisinin değerlendirilmesi: Sonlu elemanlar analizi
Evaluation of the effects of different CAD/CAM materials, anterior tooth morphology and tooth preparation on stress distribution in laminate veneer restorations: Finite element analysis
EMRE SEFA ÇİNİ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KÜBRA DEĞİRMENCİ
- Farklı diş preparasyonlarının in-ceram köprülerin oklüzal kuvvetlere direnci üzerindeki etkisinin araştırılması
Effect of different preparation design on the strength of in-ceram fixed partial dentures under occlusal
HALUK TURAN
Doktora
Türkçe
1998
Diş HekimliğiMarmara ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLA ARIKAN