Multi-criteria framework for subcontractor selection in the defense industry
Savunma sanayinde alt yüklenici seçimine yönelik çok kriterli çerçeve
- Tez No: 1013613
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞEYDA AYŞE YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Savunma ve Savunma Teknolojileri, Industrial and Industrial Engineering, Defense and Defense Technologies
- Anahtar Kelimeler: DEMATEL, PROMETHEE yöntemi, TOPSIS, VIKOR yöntemi, Çok kriterli karar verme, DEMATEL, PROMETHEE yöntemi, TOPSIS, VIKOR method, Multi criteria decision making
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Savunma sanayiinde alt yüklenici seçimi, yalnızca maliyet temelli değerlendirmelerle sınırlı olmayan, kalite, teknik yeterlilik, kurumsal güvenilirlik, süreç yönetimi ve risk gibi çok boyutlu kriterlerin birlikte ele alınmasını gerektiren karmaşık bir karar problemidir. Bu çalışmada, alt yüklenici değerlendirmesi için sistematik ve nedensellik temelli bir karar destek çerçevesi önerilmektedir. Değerlendirme kriterleri, savunma sanayii profesyonelleriyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakatlar ve literatür incelemesi yoluyla belirlenmiştir. Kriterler arasındaki etkileşimler Karar Verme Deneme ve Değerlendirme Laboratuvarı (DEMATEL) yöntemi ile analiz edilmiş, kriter ağırlıkları ise DEMATEL tabanlı Analitik Ağ Süreci (DANP) kullanılarak hesaplanmıştır. Önerilen yaklaşım, kriterler arasındaki nedensel ilişkileri doğrudan ağırlıklandırma sürecine entegre ederek ek ikili karşılaştırma gereksinimini ortadan kaldırmaktadır. Geliştirilen çerçeve; talaşlı imalat, kaynaklı imalat ve boyama/kaplama alanlarında faaliyet gösteren alt yükleniciler üzerinde uygulanmıştır. Alt yüklenicilerin performansları TOPSIS, VIKOR ve PROMETHEE II yöntemleri ile değerlendirilmiş, elde edilen sıralamaların tutarlılığı Spearman sıra korelasyon katsayısı ile analiz edilmiştir. Sonuçlar, nitel uzman görüşleri ile nicel ve nedensellik temelli yöntemlerin birlikte kullanılmasının alt yüklenici seçiminde nesnellik, şeffaflık ve karar güvenilirliğini artırdığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Subcontractor selection in the defense industry is a complex decision-making problem that requires consideration of multiple interrelated criteria beyond cost, including quality, technical capability, organizational reliability, process management, and risk. This study proposes a systematic and causality-aware framework for subcontractor evaluation based on scale development and multi-criteria decision-making (MCDM) methods. Evaluation criteria were identified through semi-structured interviews with defense industry professionals and consolidated with findings from the literature to ensure both practical relevance and theoretical rigor. The interdependencies among criteria were analyzed using the Decision-Making Trial and Evaluation Laboratory (DEMATEL) method, and criterion weights were derived through the DEMATEL-based Analytic Network Process (DANP), which directly incorporates causal relationships into the weighting structure without requiring additional pairwise comparisons. The proposed framework was applied to machining, welded manufacturing, and painting/coating subcontractor groups. Subcontractor performance was evaluated using TOPSIS, VIKOR, and PROMETHEE II, and the consistency of the resulting rankings was assessed using Spearman's rank-order correlation coefficient. The results indicate that integrating expert judgment with causality-based quantitative methods enhances transparency, robustness, and objectivity in subcontractor selection. The study contributes a practical and defensible decision-support framework for procurement and management professionals operating in defense manufacturing environments.
Benzer Tezler
- Multi-objective subcontractor selection model based on performance measurement framework in international construction projects
Uluslararası inşaat projelerinde performans ölçüm çerçevesine dayalı çok amaçlı alt yüklenici seçim modeli
BEFRİN NEVAL BİNGÖL
- Yapım sürecinde TOPSIS metodolojisi ile alt yüklenici seçiminde bir uygulama
An application for the subcontractor selection with TOPSISmethodology in the construction process
ORHAN ERDOĞAN
- Tekstil sektöründe tedarikçi değerlendirme ve sipariş atama modeli
Supplier evaluation and order allocation model in textile industry
SİNEM SEZEN
- Selection of green suppliers for trigeneration systems using multi-criteria decision-making methods: A case study
Çok kriterli karar verme yöntemlerini kullanarak trijenerasyon sistemleri için yeşil tedarikçi seçimi: Vaka çalışması
ALPEREN YAYLA
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- A multi-criteria optimization framework for interaction controller design for physical human-robot interaction
Fiziksel insan robot etkileşiminin denetleyici tasarımı için çok kriterli bir optimizasyon çerçevesi
YUSUF AYDIN
