Diyabetik ayak riski olan hastalara uygulanan koruyucu diyabetik ayak bakım programının bilgi, davranış, öz yönetim ve glisemik kontrol düzeyine etkisi
The effect of a preventive diabetic foot care program applied to patients at risk of diabetic foot on their knowledge, behavior, self-management, and glycemic control levels
- Tez No: 1013614
- Danışmanlar: PROF. DR. HİCRAN BEKTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dahiliye Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Tip 2 Diyabetes Mellitus (T2DM) tanılı hastalar için Koruyucu Diyabetik Ayak Bakım Programı (DiaFOOTCare)'nı geliştirmek ve programın diyabetik ayak bakımına ilişkin bilgi, ayak bakım davranışları, öz yönetim ve glisemik kontrol üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, metodolojik aşama ve randomize aktif kontrollü çalışma aşaması olmak üzere iki bölümden oluşmuştur. İlk aşamada T2DM'li hastalar için DiaFOOTCare programı geliştirilmiş ve kapsam geçerliği değerlendirilmiştir. Program; e-kitapçık, eğitim videoları ve kısa mesaj hatırlatmalarından oluşmaktadır. İkinci aşamada program girişim grubuna uygulanarak katılımcılar üç ay izlenmiştir. Aktif kontrol grubuna diyabetik ayak bakımına ilişkin standart broşür eğitimi verilmiştir. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Diyabetik Ayak Bilgi Ölçeği, Ayak Bakım Davranış Ölçeği, Nottingham Fonksiyonel Ayak Bakım Tanılama Formu, Diyabetik Ayak Öz Yönetim Ölçeği ve Glisemik Kontrol İzlem Formu ile toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 24.0 paket programı ile yapılmıştır. Bulgular: DiaFOOTCare grubunda diyabetik ayak bilgi düzeyi, ayak bakım davranışları ve diyabet öz yönetimi değişkenlerinde aktif kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı ve çok büyük düzeyde etki elde edilmiştir. DiaFOOTCare grubunda, aktif kontrol grubuna kıyasla glisemik kontrol düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler ve orta ile büyük arasında değişen etki büyüklükleri saptanmıştır. Sonuç: DiaFOOTCare programının, T2DM'li hastalarda diyabetik ayak bakımına ilişkin bilgi düzeyini artırmada, koruyucu ayak bakım davranışlarını ve diyabet öz yönetimini geliştirmede ve glisemik kontrol göstergelerini iyileştirmede etkili olduğu bulunmuştur. DiaFOOTCare programının diyabet bakım hizmetlerine entegre edilmesi diyabetik ayak komplikasyonlarının önlenmesine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to develop a Preventive Diabetic Foot Care Program (DiaFOOTCare) for patients with Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) and to evaluate its effects on diabetic foot care knowledge, foot care behaviors, self-management, and glycemic control. Methods: The study consisted of two phases: a methodological phase and a randomized active-controlled trial phase. In the first phase, the DiaFOOTCare program was developed for patients with T2DM, and its content validity was evaluated. The program consisted of an e-booklet, educational videos, and short message reminders. In the second phase, the program was implemented in the intervention group, and participants were followed for three months. The active control group received standard brochure-based education on diabetic foot care. Data were collected using the Personal Information Form, Diabetic Foot Knowledge Scale, Foot Care Behavior Scale, Nottingham Assessment of Functional Footcare, Diabetic Foot Self-Management Scale, and Glycemic Control Monitoring Form. Data analysis was performed using SPSS 24.0. Results: Compared with the active control group, the DiaFOOTCare group demonstrated statistically significant and very large effects on diabetic foot knowledge, foot care behaviors, functional foot care behaviors, and diabetes self-management. In addition, statistically significant improvements with medium-to-large effect sizes were observed in fasting blood glucose, postprandial blood glucose, glicemid control group compared to the active control group. Conclusion: The DiaFOOTCare program was found to be effective in improving diabetic foot care knowledge, enhancing preventive foot care behaviors and diabetes self-management, and improving glycemic control indicators in patients with T2DM.
Benzer Tezler
- Diyabetli hastaların ayak bakımı ve diyabetik ayak hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluating the information , attitudes and behaviors about foot care of diabetic patients and diabetic foot
ÖZDEN KALAYCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Halk SağlığıBülent Ecevit ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. BİLGEHAN AÇIKGÖZ
- Tip 2 diabetes mellituslu hastaların ayak komplikasyonlarının belirlenmesinde hemşirenin rolü
The role of the nurse in defining foot complications in patients with tip 2 diabetes mellitus
ANİTA KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Hemşirelikİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY ENÇ
- Kronik yara hastalarında yara sıvısı örneklerinin inflamasyonu değerlendirmek amacıyla inflamatuar parametreler açısından karşılaştırılması
Comparison of wound fluid samples in terms of inflammatory parameters to evaluate inflammation in chronic wound patients
LARA KAVASOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Genel CerrahiSağlık Bilimleri ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET ERHAN GÜVEN
- Basınç ülserlerine akıllı çözümler; akıllı ayak izi & akıllı çarşaf
Smart solutions for pressure ulcers; smart pad & smart sheet
REŞİT BURAK KAYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Plastik ve Rekonstrüktif CerrahiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiPlastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA ERGÜN
- Diyabetik hastaların diyabetik ayak ile ilgili bilgi ve tutumlarının diyabetik ayak lezyonlarının gelişimi üzerine etkileri
The effect of diabetic patient's knowledge and attitudes about diabetic foot on the development of diabetic foot lesions
DÜRDANE PALABIYIK YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
HemşirelikAfyon Kocatepe ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAVUZ DEMİR