İngilizce öğretiminde öğrenme imecesi modelinin öğrenci ve öğretmen öğrenmeleri açısından incelenmesi
Examining the learning study model in english language teaching in terms of students' and teachers' learning
- Tez No: 1013851
- Danışmanlar: PROF. DR. NİLAY BÜMEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de İngilizce öğretiminde kuram ile uygulama arasındaki boşluk, kısa süreli ve kuramsal bilgi aktarımına dayalı mesleki gelişim etkinliklerinin sınıf içi uygulamaları dönüştürmede yetersiz kalmasına neden olmakta; bu durum öğretmenler için sınıf temelli, iş birlikli, sürekli ve kanıta dayalı mesleki gelişim modellerine duyulan ihtiyacı daha da görünür hale getirmektedir. Bu bağlamda varyasyon kuramı temelli öğrenme imecesi, söz konusu ihtiyaca yanıt verebilecek bir mesleki gelişim modeli olarak öne çıkmaktadır. Ancak öğrenme imecesi Türkiye'de henüz uygulanmamış olup, uluslararası alan yazında da öğretmen öğrenmesini sistematik biçimde inceleyen ve İngilizce öğretiminde iletişimsel yeterliliğe odaklanan çalışmalar sınırlı düzeydedir. Bu kapsamda çalışma, öğrenme imecesinin İngilizcenin iletişimsel öğretimine katkılarını, süreçte ortaya çıkan öğretmen öğrenmelerini Bağlantılı Mesleki Olgunlaşma (BMO) modeli çerçevesinde bireysel ve kolektif düzeyde incelemeyi ve modelin Türk eğitim sistemi bağlamında okul temelli mesleki gelişim faaliyeti olarak uyarlanmasına ilişkin çıkarımlar geliştirmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırmalarda kullanılan çoklu iç içe geçmiş durum deseni ile yürütülen çalışmanın katılımcılarını, bir devlet lisesinde görev yapan dört İngilizce öğretmeni ve 9. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Eğitim oturumlarıyla başlayan çalışma, iki öğrenme imecesi kapsamında gerçekleştirilen beş araştırma dersi ve 12 takım toplantısını içermektedir. Birinci öğrenme imecesinde“betimleyici paragraf yazma”hedeflenen öğrenmesi“genelleme”varyasyon biçimiyle üç döngüde, ikincisinde ise“öğüt içeren paragraf yazma”hedeflenen öğrenmesi“zıtlık”varyasyon biçimiyle iki döngüde uygulanmıştır. Veri toplama sürecinde erişi testleri (ön test-son test uygulamaları), çalışma kağıtları, araştırma dersi video kayıtları, öğretmen günlükleri, takım toplantısı kayıtları, yarı yapılandırılmış görüşmeler, araştırmacı alan notları ve öğrenci-öğretmen anketleri kullanılmıştır. Öğrenci erişi testleri bağımlı gruplarda t-testi, ders video kayıtları için gözlem formları ve öğretmen öğrenmeleri ise BMO modeli kapsamında tematik analiz kullanılarak çözümlenmiştir. Bulgular, öğrenme imecesinin öğrencilerin İngilizce paragraf yazma becerilerinde hem nicel hem de niteliksel olarak gelişim sağladığını ortaya çıkarmıştır. Birinci uygulamada üç döngünün tamamında istatistiksel olarak anlamlı erişi artışları gözlenmiş; 9-K ve 9-L sınıflarında büyük, 9-M sınıfında orta düzeyde etki büyüklükleri elde edilmiştir. İkinci öğrenme imecesinde de her iki döngü sonunda büyük düzeyde etki büyüklükleri belirlenmiştir. Öğretmenler, model metin kullanılarak geliştirilen ders tasarımlarında zıtlık varyasyon biçiminin, genelleme varyasyon biçimine kıyasla yazma becerilerini geliştirme açısından daha etkili olduğunu belirtmiştir. Öğrenme imecesinin döngüsel tasarımlı yapısı, hedeflenen öğrenmenin planlanan ve erişilen halleri arasındaki uyumu kademeli olarak güçlendirmiştir. Öğretmen öğrenmeleri boyutunda, BMO modeli çerçevesinde toplam 21 bireysel öğrenme döngüsü tespit edilmiş; bu döngüler varyasyon kuramı, öğrenci merkezli öğretim, yazma becerisi öğretimi ve iş birlikli çalışma ve planlama olmak üzere dört tema altında yoğunlaşmıştır. Öğrenme imecesinin döngüsel yapısı, öğretmenlerin BMO modelinin dört alanı arasında karşılıklı etkileşimler kurmasını sağlamış; böylece söz konusu temalarda belirgin değişimler gözlenmiştir. Bununla birlikte bu değişimlerin büyük ölçüde değişim dizisi niteliğinde kaldığı ve olgunlaşma ağına dönüşmediği belirlenmiştir. Kolektif düzeyde ise uyarlanmış BMO modelinde yer alan kolektif alan, sorgulama alanı ve dışsal katkılar kavramlarının öğrenme imecesi bağlamında işlevsel olduğu; sürecin öğretmenler arasında ortak yönelimler geliştirdiği ortaya çıkmıştır. Öte yandan kolaylaştırıcı desteğinin hem bireysel hem de kolektif öğrenmenin en belirleyici dış etkeni olduğu; kolektif öğrenme döngüsünün de bireysel düzeye benzer biçimde değişim dizisi niteliğinde kaldığı belirlenmiştir. Öğrenme imecesinin Türk eğitim sistemine uyarlanmasına ilişkin bulgular; mikro düzeyde öğretmen tutumları ve destek gereksinimlerinin, mezo düzeyde okul kültürü ve yönetsel desteğin, makro düzeyde ise politika istikrarı, program esnekliği ve kolaylaştırıcı yetiştirme mekanizmalarının belirleyici olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak öğrenme imecesinin Türkiye bağlamında okul temelli mesleki gelişim modeli olarak uygulanabilir bir potansiyel taşıdığı; ancak bu potansiyelin hayata geçirilebilmesinin çok düzeyli ve eş zamanlı destekler gerektirdiği ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
The long-standing gap between theory and practice in English language teaching in Türkiye has become increasingly apparent as short-term, theory-oriented professional development activities remain limited in their capacity to transform classroom practice. This persistent limitation underscores the need for school-based, collaborative, sustained, and evidence-based models of teacher professional development. In this respect, learning study grounded in variation theory offers a professional development model with the potential to address this need. However, learning study has not yet been implemented in Türkiye, and studies that systematically examine teacher learning within the learning study or that address communicative competence in English language teaching remain limited. Accordingly, this study aims to examine the contributions of learning study to communicative English language teaching, investigate teacher learning at both individual and collective levels through the Interconnected Model of Professional Growth (IMPG), and develop implications for adapting the model as a school-based professional development activity within the Turkish education system. The study was conducted using a multiple embedded case study design, and the study group consisted of four English teachers and their 9th graders at a public high school. The study began with workshop sessions and included two separate learning studies, comprising a total of five research lessons and 12 team meetings. In the first learning study, the object of learning was“to write a descriptive paragraph”and addressed with generalization variation patterns across three cycles, while in the second one, the object of learning was“to write a paragraph giving advice and suggestions”and addressed with contrast variation pattern across two cycles. Data were collected through pre-tests and post-tests, worksheets, video recordings of research lessons, teacher journals, team meeting recordings, semi-structured interviews, and student-teacher questionnaires. Pre- and post-test results were analyzed using paired-samples t-tests, and observation forms were used for video-recordings. Teacher learning was analyzed through thematic analysis, guided by the IMPG and Modified IMPG frameworks. The findings demonstrated statistically significant improvements in students' English writing paragraph skills across both learning studies. In the first learning study, significant gains were obtained across all three cycles, with large effect sizes in Classes 9-K and 9-L and a medium effect size in Class 9-M. In the second learning study, both cycles showed very large and large effect sizes. In addition, stronger learning gains were reported in the second learning study using contrast when compared to the first one with generalization pattern. The iterative structure of the learning study also progressively strengthened the alignment between the intended and the lived forms of the object of learning. Regarding teacher learning, 21 individual teacher learning cycles were identified within the IMPG framework. These cycles were categorized under four themes: variation theory, student-centered instruction, writing skills instruction, and collaborative working and planning. Although the iterative structure of the learning study triggered multiple pathways and substantial learning changes, these pathways remained at the level of change sequences, as the evidence for applying new knowledge beyond the learning study context is limited. At the collective level, the findings indicated that the Modified IMPG framework was functional within the learning study context and enabled the development of shared knowledge and orientations. Nevertheless, facilitator support emerged as the most decisive external factor influencing both individual and collective learning, thereby leading to a change sequence at the collective level as well. Findings from adapting the learning study to the Turkish education system pointed to the need for arrangements and support at the micro, meso, and macro levels. At the micro level, teachers' attitudes and the support available to them emerged as key factors; at the meso level, school culture and administrative support were prominent; and at the macro level, policy stability, curricular flexibility, and mechanisms for facilitator training were identified as the main determinants. The study concludes that the learning study has strong potential as a school-based professional development model in the Turkish context; however, realizing this potential requires coordinated, simultaneous support across multiple levels of the education system.
Benzer Tezler
- İngilizce öğretiminde dil öğrenme stratejileri öğretiminin öğrenci başarısına etkisi
Effects of the instruction of language learning strategies on students achievement in English teaching
UMUT VEDAT AYDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEDAT YÜKSEL
- İngilizce öğretiminde proje tabanlı öğrenme ve portfolyo değerlendirme uygulamalarının lise öğrencilerinin başarısına etkisi
The effects of project-based and porfollio based learning on high school students" reading and writing skills in English
ÜMMÜGÜL MUTLU KÖROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDAT YÜKSEL
- İngilizce öğretiminde işbirlikli öğrenme yönteminin ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi
The effect of cooperative learning method on the academic achievements of the 6th grade students in english courses in primary education schools
BUKET ASLANDAĞ SOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimNiğde ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. AYHAN DİKİCİ
- İngilizce öğretiminde işbirlikli öğrenme destekli eğitsel eğlenceli etkinliklerin öğrencilerin öz-yeterlik becerileri, öz-düzenleme stratejileri, üstbiliş becerileri, motivasyonları ve akademik başarılarına etkisi
The effect of using enjoyable cooperative learning supported educational activities on students self-efficacy skills, self-regulation strategies, metacognitive strategies, motivation and academic achievement in English language teaching
VELİ BATDI
Doktora
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇETİN SEMERCİ
- İngilizce öğretiminde kesintisiz öğrenme yaklaşımının öğrenci başarısı ve tutumuna etkisi
The effect of seamless learning approach on learner achievement and attitudes in teaching EFL
ÜMİT YAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN NİHAT ŞAD