Malik Aksel'in resimlerin'de Anadolu kültür ve yaşamının etnografik açıdan incelenmesi
Anethnographic study of Anatolian culture and life inMali̇k Aksel'spaintings
- Tez No: 1013882
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELMA ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Malik Aksel, Anatolian Culture, Ethnography, Folk Art, Turkish Painting
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türk resim sanatının önemli isimlerinden biri olan Malik Aksel'in eserlerinde Anadolu halk kültürünün etnografik yansımalarını incelemektir. Sanatın yalnızca estetik bir üretim alanı değil, aynı zamanda bir toplumun kültürel belleğini yansıtan tarihsel bir belge olduğu düşüncesinden hareketle, Aksel'in resimleri kültürel, sanatsal ve sosyolojik bağlamlarda ele alınmıştır. Araştırmada, Malik Aksel'in Anadolu insanının gündelik yaşamını, inanç sistemlerini, toplumsal ilişkilerini, gelenek ve göreneklerini, giyim kuşam biçimlerini, mimari yapıları ve el sanatlarını eserlerine nasıl yansıttığı irdelenmiştir. Bu bağlamda sanatçının resimlerindeki figürler, mekânlar, semboller ve motifler etnografik çözümleme yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırmanın problem cümlesi,“Malik Aksel'in resimlerinde Anadolu halkının yaşam biçimi, gelenek-görenekleri ve toplumsal yapısı ne şekilde temsil edilmiştir?”şeklindedir. Bu temel soruya bağlı olarak alt problemler, sanatçının eserlerinde toplumsal yapı, ikonografik unsurlar ve toplumsal cinsiyet temsilleri gibi boyutları kapsamaktadır. Çalışma nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüş; veriler doküman analizi ve uzman görüşleri aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma kapsamı, Malik Aksel'in Anadolu etnografyasını yansıtan 15 tablosuyla sınırlandırılmıştır. Bu eserler, kültürel bağlamları içinde ele alınarak görsel etnografi yöntemi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Malik Aksel'in sanatının yalnızca biçimsel bir estetik ifade olmadığını; aynı zamanda Anadolu yaşamına dair kültürel ve sosyolojik veriler içeren görsel bir etnografi niteliği taşıdığını göstermektedir. Sanatçının figüratif anlatımı, Anadolu insanının gündelik yaşamını, geleneksel değerlerini ve kültürel kimliğini sanatsal bir duyarlılıkla aktarmaktadır. Bu yönüyle çalışma, sanat tarihi, halkbilimi, kültürel antropoloji ve sosyoloji disiplinlerinin kesişiminde yer alan disiplinlerarası bir bakış açısı benimsemektedir. Malik Aksel'in eserlerinin Türk kültür tarihi açısından taşıdığı özgün değeri vurgularken, aynı zamanda kültürel miras, toplumsal bellek ve kimlik inşası konularına da ışık tutmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to examine the ethnographic reflections of Anatolian folk culture in the works of Malik Aksel, one of the prominent figures of Turkish painting. Based on the idea that art is not only an aesthetic field of production but also a historical document reflecting the cultural memory of a society, Aksel's paintings are analyzed within cultural, artistic, and sociological contexts. The study investigates how Malik Aksel depicted the daily life, belief systems, social relations, traditions and customs, clothing styles, architectural structures, and handicrafts of Anatolian people in his works. In this regard, the figures, spaces, symbols, and motifs in the artist's paintings are evaluated through an ethnographic analysis. The research problem is formulated as follows:“How are the lifestyle, traditions, and social structure of the Anatolian people represented in Malik Aksel's paintings?”Based on this main question, sub-problems include aspects such as social structure, iconographic elements, and representations of gender in the artist's works. The study was conducted using a qualitative research approach, and data were collected through document analysis and expert opinions. The scope of the research is limited to fifteen of Malik Aksel's paintings that reflect Anatolian ethnography. These works are analyzed within their cultural contexts through the visual ethnography method. The findings indicate that Malik Aksel's art is not merely a formal aesthetic expression but also a form of visual ethnography containing cultural and sociological data about Anatolian life. The artist's figurative narration conveys the daily life, traditional values, and cultural identity of the Anatolian people with artistic sensitivity. In this respect, the study adopts an interdisciplinary perspective at the intersection of art history, folklore, cultural anthropology, and sociology. While emphasizing the unique value of Malik Aksel's works in terms of Turkish cultural history, it also sheds light on issues of cultural heritage, social memory, and identity construction.
Benzer Tezler
- 20. yüzyıl batı resim sanatında toplumsal gerçekçilik ve bu alanda çalışan Türk sanatçıları (2 cilt)
Başlık çevirisi yok
FUNDA BERKSOY
Doktora
Türkçe
1993
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA GERMANER
- Türkiye'de özgün baskıresim sanatı'nın gelişimini etkileyen önemli kurumlar
The important institutions which effect the development of the original printmaking art in Turkey
ECEHAN TOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
PROF. SEMA ILGAZ TEMEL
- Yöresellik ve ulusallık açısından Malik Aksel
Malik Aksel a view point on localism and nationalism
EBRU NALAN SERİN SÜLÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Güzel SanatlarCumhuriyet ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN PEKMEZCİ
- Orta Asya Türk kültüründeki imgeler ve motiflerin, çağdaş Türk resim sanatına etkileri
The effects of images and motifs in Central Asian Turkish culture on contemporary Turkish painting art
HASAN OĞUZ KILIKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUBA GÜLTEKİN
- Anadolu halk resminden, çağdaş Türk resim sanatına yansımalar
Replections from Anatolian folk-art to contemporary Turkish painting
TEMÜR KÖRAN