Evde bakım veren aile üyelerinin fiziksel aktivite engelleri ve bakım yükünün incelenmesi
Investigation of physical activity barriers and care burden of family caregivers providing home care
- Tez No: 1013938
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜHEYLA YARALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Bakım veren aile üyeleri, bakım yükü, evde bakım, fiziksel aktivite, halk sağlığı hemşireliği, Family members providing care, care burden, home care, physical activity, public health nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, evde bakım hizmeti alan bireylere bakım veren aile üyelerinin fiziksel aktivite engelleri ve bakım yükünü incelemek amacıyla planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Temmuz 2025- Mayıs 2026 tarihleri arasında tanımlayıcı nitelikte yürütülen çalışmanın örneklemini, belirlenen kriterleri karşılayan 80 gönüllü bakım veren aile üyesi oluşturmuştur. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Fiziksel Aktivite Engelleri Ölçeği (FAEÖ) ve Bakım Yükü Ölçeği (BYÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmış ve SPSS 27.0 ile analiz edilmiştir. İstatistiksel değerlendirmelerde Bağımsız Örneklem t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmada FAEÖ toplam puan ortalaması 49.21\pm18.36, BYÖ toplam puan ortalaması ise 30.29\pm16.54 olarak saptanmıştır. FAEÖ alt boyutlarında en yüksek ortalamanın kişisel engellerde (30.01\pm11.64) olduğu görülmüştür. Fiziksel aktivite engelleri ile bakım yükü arasında pozitif yönlü, yüksek düzeyde ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0.717; p=0.000). Yaşça ilerlemiş (65 yaş ve üzeri) bakım verenlerin hem bakım yükü hem de fiziksel aktivite engeli puanları, genç yaş gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Eğitim seviyesi yükseldikçe kişisel engeller artarken; cinsiyet, medeni durum ve çalışma durumunun fiziksel aktivite engelleri ve bakım yükü üzerinde anlamlı bir etki yaratmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Sonuç: Bakım yükü arttıkça aile üyelerinin fiziksel aktivite engelleri belirgin şekilde artmaktadır. Bu doğrultuda, toplum sağlığının korunması ve geliştirilmesinde kritik rol oynayan halk sağlığı hemşireleri tarafından, özellikle ileri yaş grubundaki bakım verenlere yönelik bütüncül fiziksel aktivite danışmanlığı, sağlık eğitimi ve psiko-sosyal destek programlarının planlanması ve uygulanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This research was designed to examine the physical activity barriers and care burden experienced by family members providing care for individuals receiving home care services. Materials and Methods: July May 2025- 2026, the sample of the descriptive study was made up of 80 volunteer caregiving family members who met the determined criteria. Dec. The data were collected by face-to-face interview method using the Introductory Information Form, Physical Activity Disabilities Scale (PHE) and Maintenance Burden Scale (BYE) and analyzed with SPSS 27.0. In the statistical analyses, Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), and Pearson Correlation Analysis were applied. Results: In the study, the mean total score for FAEÖ was 49.21±18.36, while the mean total score for BYÖ was 30.29±16.54. Among the FAEÖ sub-dimensions, the highest average was observed in personal obstacles (30.01±11.64). A positive, high-level and significant relationship was found between physical activity disabilities and care burden (r=0.717; p=0.000). Dec. Both the burden of care and physical activity disability scores of the advanced caregivers (65 years and older) were found to be statistically significantly higher compared to the younger age groups (p<0.05). While personal barriers increase with increasing education level, it has been determined that gender, marital status and work status do not have a significant effect on physical activity barriers and care burden (p>0.05). Conclusion: As As the caregiving burden increases, family members' physical activity limitations become significantly more pronounced. In this direction, it is recommended that holistic physical activity counseling, health education and psycho-social support programs be planned and implemented by public health nurses, who play a critical role in the protection and development of community health, especially for caregivers in the older age group.
Benzer Tezler
- İzmir Bornova Belediyesi kapsamında evde bakım hizmeti alan 65 yaş üstü bireylere bakım veren aile üyelerinin bakım verme yükü durumu ve ilişkili faktörler
Assessment of burden and its associated factors among the caregivers who provide home care to their family members over the age of 65 in Bornova District of İzmir
CANER BAYSAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİYE MANDIRACIOĞLU
- Yatağa bağımlı bireylere evde bakım veren aile fertlerinde algılanan sosyal desteğin iyi olma hali üzerine etkisi
The effect of perceived social support on well-being of family caregivers of bedridden patients at home
ARİF ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiDicle ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ROJAN GÜMÜŞ
- Adana Yüreğir İlçesinin iki mahallesinde evde yaşayan yaşlı bireye bakım veren aile bireylerinin karşılaştığı sorunların belirlenmesi ve bakım yükünün değerlendirilmesi
Determining the problems of care giving and assessing the caregivers' burden of family members giving informal care to the elderly at home in two neighborhoods of Yüreğir County in Adana
GÜLŞEN UÇAR KARCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Halk SağlığıÇukurova ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU ELÇİN YOLDAŞCAN
- Amiyotrofik lateral skleroz (ALS) hastasına primer bakım veren aile bireylerinde bakım yükü,algılanan sosyal destek ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
Its relationship with care load,perceived social support and quality of life in family members giving primary care to amiotrophic lateral sclerosis (ALS) patients
NAFİYE TÜRKMENEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk SağlığıSüleyman Demirel ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSİN USKUN
- 65 yaş üstü bireylerde bakım verenlerin yaşadıkları sorunların belirlenmesi
To Determine the problems experienced by the family carers of people aged 65 or over
NAZAN KILIÇ AKÇA
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
HemşirelikErciyes ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SULTAN TAŞÇI