Geri Dön

Kan dolaşım enfeksiyon etkeni olan candida türlerinin dağılımı, antifungal duyarlılıklarının değerlendirilmesi, biyofilm özelliklerinin saptanması ve klinik ile ilişkilendirilmesi

Distribution of candida species isolated from bloodstream infections, evaluation of antifungal susceptibility, determination of biofilm characteristics, and correlation with clinical findings

  1. Tez No: 1014001
  2. Yazar: BETÜL CEYHUNİ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. DUYGU ÖCAL
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Mikrobiyoloji, Microbiology
  6. Anahtar Kelimeler: Kandidemi, EUCAST, Biyofilm, Antifungal Duyarlılık, Azol, BCR1, ALS1, HWP1, EPA1, Candidemia, EUCAST, Biofilm, Antifungal Susceptibility, Azol, BCR1, ALS1, HWP1, EPA1
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tıbbi Mikrobiyoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: İnvaziv mantar enfeksiyonlarının hastalar ve sağlık sistemleri üzerindeki gerçek yükünün tam olarak ortaya konulması güç olmakla birlikte, bu enfeksiyonların yüksek morbidite ve mortalite oranlarının yanı sıra sağlık harcamalarında belirgin artışa yol açarak küresel ölçekte önemli bir epidemiyolojik ve klinik sorun oluşturduğu bilinmektedir. Kandidemi ise bu enfeksiyonlar içerisinde en önemli klinik tablolar arasında yer almakta olup, özellikle Candida tür dağılımında gözlenen değişiklikler, antifungal direnç gelişimi ve risk faktörleri hastalık yönetimini daha karmaşık hale getirmektedir. Bu çalışmada, 2020–2024 yılları arasında Ankara Üniversitesi Cebeci Araştırma ve Uygulama Hastanesi Merkez Mikrobiyoloji Laboratuvarı'na gelen kan kültürlerinden izole edilen Candida türlerinin dağılımının belirlenmesi, klinik özelliklerinin değerlendirilmesi, antifungal ajanlara karşı duyarlılıklarının EUCAST referans sıvı mikrodilüsyon (SMD) yöntemi ile ortaya konulması, biyofilm oluşturma kapasitelerinin mikroplak yöntemi ile incelenmesi, biyofilm oluşturan izolatlarda anidulafungin ve amfoterisin B'nin etkinliğinin araştırılması ve biyofilm oluşumunda rol oynayan başlıca genlerin varlığının polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) yöntemi ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, 2020–2024 yılları arasında kan kültürlerinden izole edilen 110 Candida spp. izolatı değerlendirilmiştir. İzolatların tür düzeyinde tanımlanması, matriks aracılı lazer desorpsiyon/iyonizasyon uçuş süresi kütle spektrometrisi (MALDI-TOF-MS) yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Antifungal duyarlılıkları EUCAST SMD yöntemi kullanılarak anidulafungin, mikafungin, kaspofungin, flukonazol, vorikonazol, itrakonazol ve amfoterisin B için belirlenmiştir. Biyofilm oluşturma kapasiteleri mikroplak yöntemi ile incelenmiş, biyofilm oluşturan izolatlarda anidulafungin ve amfoterisin B'nin etkinliği minimum biyofilm inhibisyon konsantrasyon (MBİK) değerleri üzerinden değerlendirilmiştir. Ayrıca biyofilm oluşumunda başlıca rol oynayan genlerin varlığını araştırmak amacıyla Candida parapsilosis izolatlarında BCR1, Candida albicans izolatlarında ALS1 ve HWP1 ve Candida glabrata izolatlarında EPA1 genleri PZR yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya, her hastadan yalnızca her tür için ilk izolat alınmak üzere, stok kültürlerinden başarıyla canlandırılabilen, klinik verilerine ulaşılabilen ve izolat sayısı 20'nin üzerinde olan toplam 110 Candida spp. izolatı dahil edilmiştir. Bu izolatların 55'i (%50) C. parapsilosis, 32'si (%29,1) C. albicans ve 23'ü (%20,9) C. glabrata olarak saptanmıştır. Santral venöz kateter (SVK) (%88,7), üriner kateter (%79,2), geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı (%97,2) ve total parenteral beslenme (TPN) (%61,3) en sık saptanan risk faktörleri olmuştur. İleri yaşın (median yaş: 65; p=0,007), TPN kullanımının (%69,9; p=0,007), SVK varlığının (%97,3; p<0,001), üriner kateter kullanımının (%91,8; p<0,001), mekanik ventilasyon desteğinin (%57,5; p=0,021) ve multifokal Candida kolonizasyon/enfeksiyonunun (%72,6; p<0,001) mortalite ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir. C. parapsilosis ve C. albicans izolatlarının tamamı anidulafungin ve mikafungine duyarlı bulunurken, C. glabrata'da iki izolat anidulafungin ve mikafungine dirençli bulunmuştur. Kaspofungin için tüm izolatlarda MİK50, MİK90 değerleri sırasıyla 0,5 µg/ml ve 2 µg/ml olarak belirlenmiştir. C. parapsilosis izolatlarında flukonazol direnci %63,6 ve vorikonazol direnci %45,5 ve çoklu azol direnci %52,7 oranında bulunmuştur. C. albicans izolatlarının tamamı azollere duyarlı bulunmuştur. Çalışmaya dahil edilen tüm izolatlar amfoterisin B'ye duyarlı olduğu saptanmıştır. İzolatların %60,9'unda biyofilm oluşumu saptanmıştır. Biyofilm pozitiflik oranı C. parapsilosis'te %74,5, C. glabrata'da %73,9 ve C. albicans'ta %28,1 olarak bulunmuştur. Anidulafungin için MBİK50, MBİK90 değerleri sırasıyla 0,015–>8 µg/ml ve 0,06–>8 µg/ml aralığında, amfoterisin B için ise 0,125–8 µg/ml ve 0,25–>8 µg/ml aralığında bulunmuştur. C. parapsilosis izolatlarının tamamında BCR1 geni, C. albicans izolatlarının %87,5'inde ALS1 geni ve %93,8'inde HWP1 geni ve C. glabrata izolatlarının tamamında EPA1 geni pozitif olarak bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda kandidemi etkenleri arasında non-albicans Candida (NAC) türlerinin, özellikle de C. parapsilosis'in ön plana çıktığı görülmüştür. C. parapsilosis izolatlarında saptanan yüksek azol direnci kandidemi tedavisinde ampirik antifungal seçiminde azol grubu ajanların dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. İzolatların büyük bir kısmında biyofilm oluşumunun saptanması ve biyofilmle ilişkili genlerin yüksek oranlarda pozitif bulunması, biyofilmin kandidemi patogenezinde ve tedaviye yanıtın zor olmasında kritik rol oynadığını desteklemektedir. Biyofilm üzerine antifungal ajanlara karşı duyarlılığın azaldığı ve MBİK değerlerinin planktonik MİK değerlerine kıyasla belirgin şekilde arttığı gösterilmiştir. Elde edilen bulgular, kandidemi yönetiminde tür düzeyinde tanımlama, antifungal duyarlılık testleri ve biyofilm ilişkili özelliklerin birlikte değerlendirilmesinin uygun tedavi yaklaşımının belirlenmesi açısından büyük önem taşıdığını ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Aim: Although the true burden of invasive fungal infections on patients and healthcare systems is difficult to fully determine, these infections are known to constitute a significant global epidemiological and clinical problem due to their high morbidity and mortality rates, as well as the substantial increase in healthcare expenditures they cause. Among these infections, candidemia represents one of the most important clinical manifestations, and disease management has become increasingly complex, particularly due to changes in Candida species distribution, the emergence of antifungal resistance, and the presence of various risk factors. In this study, it was aimed to determine the distribution of Candida species isolated from blood cultures submitted to the Central Microbiology Laboratory of Ankara University Cebeci Research and Application Hospital 2020-2024, to their clinical characteristics, to determine antifungal susceptibilities using the EUCAST reference broth microdilution (BMD) method, to investigate biofilm-forming capacities by the microplate method, to evaluate the efficacy of anidulafungin and amphotericin B in biofilm-forming isolates, and to assess the presence of major genes involved in biofilm formation using the polymerase chain reaction (PCR) method. Materials and Methods: In this study, 110 Candida spp. isolates obtained from blood cultures between 2020 and 2024 were evaluated. Species-level identification of the isolates was performed using matrix-assisted laser desorption/ionization time-of-flight mass spectrometry (MALDI-TOF-MS). Antifungal susceptibilities to anidulafungin, micafungin, caspofungin, fluconazole, voriconazole, itraconazole, and amphotericin B were determined using the EUCAST BMD method. Biofilm-forming capacities were investigated using the microplate method, and the efficacy of anidulafungin and amphotericin B against biofilm-forming isolates was evaluated based on minimum biofilm inhibitory concentration (MBIC) values. In addition, to investigate the presence of genes primarily involved in biofilm formation, the BCR1 gene in Candida parapsilosis isolates, ALS1 and HWP1 genes in Candida albicans isolates, and the EPA1 gene in Candida glabrata isolates were analyzed by PCR. Results: A total of 110 Candida spp. isolates, including only the first isolate of each species per patient, successfully revived from stock cultures, with accessible clinical data and species represented by more than 20 isolates, were included in the study. Of these isolates, 55 (50%) were identified as C. parapsilosis, 32 (29.1%) as C. albicans, and 23 (20.9%) as C. glabrata. The most frequently identified risk factors were central venous catheter (CVC) use (88.7%), urinary catheterization (79.2%), broad-spectrum antibiotic use (97.2%), and total parenteral nutrition (TPN) (61.3%). Advanced age (median age: 65; p=0.007), TPN use (69.9%; p=0.007), presence of CVC (97.3%; p<0.001), urinary catheter use (91.8%; p<0.001), mechanical ventilation support (57.5%; p=0.021), and multifocal Candida colonization/infection (72.6%; p<0.001) were found to be significantly associated with mortality. All C. parapsilosis and C. albicans isolates were susceptible to anidulafungin and micafungin, whereas two C. glabrata isolates were resistant to both anidulafungin and micafungin. For caspofungin, MIC50 and MIC90 values were determined as 0.5 µg/mL and 2 µg/mL, respectively, across all isolates. In C. parapsilosis isolates, fluconazole resistance was found to be 63.6%, voriconazole resistance 45.5%, and multidrug azole resistance 52.7%. All C. albicans isolates were susceptible to azoles. All isolates included in the study were found to be susceptible to amphotericin B. Biofilm formation was detected in 60.9% of the isolates. Biofilm positivity rates were 74.5% in C. parapsilosis, 73.9% in C. glabrata, and 28.1% in C. albicans. For anidulafungin, MBIC50 and MBIC90 values ranged from 0.015 to >8 µg/mL and from 0.06 to >8 µg/mL, respectively, while for amphotericin B, these values ranged from 0.125 to 8 µg/mL and from 0.25 to >8 µg/mL, respectively. The BCR1 gene was detected in all C. parapsilosis isolates, the ALS1 gene in 87.5% and the HWP1 gene in 93.8% of C. albicans isolates, and the EPA1 gene in all C. glabrata isolates. Conclusions: In our study, non-albicans Candida (NAC) species, particularly C. parapsilosis, were found to predominate among candidemia agents. The high azole resistance detected in C. parapsilosis isolates suggests that azole-group antifungal agents should be carefully considered in the empirical treatment selection for candidemia. The detection of biofilm formation in a large proportion of isolates, along with the high positivity rates of biofilm-associated genes, supports the critical role of biofilm in the pathogenesis of candidemia and in the challenges associated with treatment response. Reduced susceptibility to antifungal agents in biofilms and markedly increased MBIC values compared to planktonic MIC values were demonstrated. These findings indicate that species-level identification, antifungal susceptibility testing, and the evaluation of biofilm-related characteristics together are of great importance in determining the most appropriate treatment approach in candidemia management.

Benzer Tezler

  1. Hastanede yatan hastalarda kandidemi, risk faktörleri ve epidemiyolojisi

    Candidemia in patients hospitalized, risk factors and epidemiology

    ARZU ÇİFTÇİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiGazi Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ESİN ŞENOL

  2. Santral venöz kateterlerde kullanılan materyaller ile kandidaların biyofilm üretimi arasındaki ilişki

    The interaction between biofilm formation in candida species and materials used in central venous catheters

    SEVİL SAPMAZ KARABAĞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE YÜCE

  3. Kandidemilerde risk faktörleri ve klinik özelliklerin değerlendirilmesi

    Evaluation of risk factors and clinical characteristicsin candidemia

    RAVZA GÜNDÜZ ERDEM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyolojiİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜLYA ÇAŞKURLU

  4. Çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan hastalardan alınan kan kültürlerinde üreyen mikroorganizmaların ve antibiyotik duyarlıklarının değerlendirilmesi

    Evaluation of microorganisms isolated of blood cultures taken from inpatients in pediatric intensive care unit and their of antibiotic susceptibility

    HALİT IŞIK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    UZMAN AYŞE BETÜL ERGÜL

  5. Kandidemi olgularından izole edilen candida'larda antifungal direnç varlığının ve risk faktörlerinin araştırılması

    Investigation of antifungal resistance and risk factors in candida isolated from candidaemia cases

    İPEK KUZUCUOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SENİHA ŞENBAYRAK