Yayalaştırmanın kentin sosyal yaşamına etkisinin İzmit-Cumhuriyet caddesi ölçeğinde incelenmesi
An examination of the impact of pedestrianization on the social life of the city: the case of İzmi̇t-Cumhuri̇yet street
- Tez No: 1014036
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT ÖZBİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Kent kimliği, Kent planlama, Mimari, Mimari tasarım, Mimarlık, Ulaşım ağı, Yaya trafiği, Urban identity, Urban planning, Architectural, Architectural design, Architecture, Transport net, Pedestrian traffic
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, kentsel ortamdaki yayalaştırma çalışmalarının sosyalleşme eğilimlerini, algılanan güvenliği, erişilebilirliği, aidiyet duygusunu ve kentsel kimliği nasıl etkilediğini incelemektedir. İzmit'in merkezinde yer alan Cumhuriyet Caddesi, 1999 yılında tren seferleri durdurulana kadar aktif bir demir yolu işlevi görüyordu. 2000 yılında rayların kaldırılmasıyla birlikte önemli bir dönüşüm geçirerek kamusal ve kısmen yaya dostu bir aks haline geldi. Zamanla bölgedeki yoğun araç trafiği, kesintili yaya akışına, hava kirliliğine ve güvensizliğe sebep olmuştur. 2022 yılında, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Özer/Ürger Mimarlık iş birliği ile tasarlanan yeni yaya aksı kullanıma açılmıştır. Ana amaç; kot farkını ve araç şeritlerini ortadan kaldırarak yaya koridorunu genişletmektir. Araştırmada yapılan alan gözlemi, tespit çalışması ve kullanıcı anketlerinden toplanan verilerin istatiksel ve tanımlayıcı analizlerin sonucu, yeni yaya aksının güvenlik algısını ve sosyal etkileşimi artırdığını, kullanım konforunu iyileştirdiğini göstermektedir. Elde edilen veriler, birçok kullanıcının bölgeyi gündelik kullanım, kültürel etkinliklere katılma, sosyalleşme ve dinlenme amacıyla sık sık kullandığını ortaya koymuştur. Yeni kent mobilyaları, açık hava sergi alanları, tarihi çınar ağaçlarının korunması ve sokak sanatı performansları gibi unsurların, kentin sosyal kimliğinin güçlenmesine katkıda bulunduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, toplumun mekânı nasıl kabul ettiğini, mekân tasarımlarının toplum üzerindeki etkisini ve Cumhuriyet Caddesi'nde bulunan yeni yaya aksının öncesi ve sonrası etkilerini bütüncül olarak ele almakta ve literatüre örnek bir kaynak olarak katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This research examines how physical changes in the urban environment affect socialization trends, perceived safety, accessibility, sense of belonging, and urban identity. Cumhuriyet Street, located in the center of Izmit, served as an active railway line until train services ceased in 1999. Following the removal of the tracks in 2000, it underwent a significant transformation, becoming a public and partially pedestrian-friendly axis. Over time, heavy vehicular traffic in the area led to interrupted pedestrian flow, air pollution, and insecurity. In 2022, a new pedestrian axis, designed in collaboration with Kocaeli Metropolitan Municipality and Özer/Ürger Architecture, was opened to the public. The main aim was to widen the pedestrian corridor by eliminating elevation differences and vehicle lanes. Statistical and descriptive analyses of data collected from field observations, surveys, and user questionnaires conducted in the study show that the new pedestrian axis has increased the perception of safety and social interaction, and improved user comfort. The data revealed that many users frequently use the area for daily use, participation in cultural events, socialization, and relaxation. It was determined that elements such as new urban furniture, open-air exhibition areas, the preservation of historical plane trees, and street art performances contribute to strengthening the social identity of the city. This study comprehensively examines how society perceives space, the impact of spatial designs on society, and the before-and-after effects of the new pedestrian axis on Cumhuriyet Street, contributing as an exemplary resource to the literature.
Benzer Tezler
- Pedestrianization as a tool to create resilient cities through urban open space systems
Kentsel açık alan sistemleri aracılığıyla dirençli kentler yaratmak için bir araç olarak yayalaştırma
ILGIN YILMAZ SAVCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ERDEM KAYA
- Muğla kenti çevre eğitimi açısından sürdürülebilirliğin neresinde?: Menteşe örneği
What is the sustainability status of the city of Muğla in terms of the environmental education?: The case of Menteşe
EMEL DİKMENTEPE
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ ÖZDEMİR
- Yayalaştırmanın sosyal, ekonomik, ekonomik, fiziksel ve çevresel etkileri Adapazarı Çark Caddesi örneği
The social, economic, physical and enviromental effects of pedestrianization: Study Adapazari Çark Street
OĞUZHAN POSTALCIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Bölümü
YRD. DOÇ. NİHAN ÖZDEMİR SÖNMEZ
- Cumhuriyet caddesi (Havuzbaşı-Tebrizkapı Arası)'nın yaya bölgesi olarak planlanması üzerine bir araştırma
An investigation into the planning of Cumhuriyet Street ( location of Havuzbası-Tebrizkapı) as a Pedestrian Region
EMİR CANATAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Peyzaj MimarlığıAtatürk ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARİS KARAHAN
- Kentsel mekanlarda yayalaştırma ve cephelerin yenilenmesi: Samsun Çiftlik Caddesi örneği
Pedestrianization of urban area and renewal of facade: The case of Samsun Çiftlik Street
BURCU YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERKAN AVLAR