Bağlanma Stilleri ile Aleksitimi Arasındaki İlişkide Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar ve Çocukluk Çağı Travmalarının Aracı Rolünün İncelenmesi
Investigating the Mediating Role of Early Adjustment Disruptive Schemas and Childhood Traumas in the Relationship Between Attachment Styles and Alexithymia
- Tez No: 1014037
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞÜKRAN GÜLİN EVİNÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, bağlanma stilleri, aleksitimi, erken dönem uyum bozucu şemalar ve çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişkilerin bütüncül bir kuramsal model çerçevesinde incelenmesi ve bu değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı etkilerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, 18–65 yaş aralığında yer alan ve herhangi bir psikolojik ya da psikiyatrik tanı almamış toplam 308 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Toronto Aleksitimi Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği ve Young Şema Ölçeği-Kısa Form-3 kullanılmış; veriler çevrimiçi ortamda toplanmıştır. Verilerin analizi, IBM SPSS programı ve Hayes PROCESS Macro eklentisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma hipotezlerinin test edilmesinde korelasyon analizi ve aracılık analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, araştırmada ele alınan tüm değişkenler arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunduğu belirlenmiştir. Buna ek olarak analizler, kaygılı ve kaçıngan bağlanma stilleri ile aleksitimi arasındaki ilişkide erken dönem uyum bozucu şemalar ile çocukluk çağı travmalarının aracı rol oynadığını ve bu aracılığın kısmi düzeyde gerçekleştiğini göstermektedir. Bu doğrultuda elde edilen bulgular alanyazın ışığında kapsamlı biçimde tartışılmış; çalışmanın kuramsal ve uygulamaya dönük katkıları ortaya konularak klinik çıkarımları, sınırlılıkları ve gelecekte gerçekleştirilecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The present study aimed to examine the relationships among attachment styles, alexithymia, early maladaptive schemas, and childhood traumas within a comprehensive theoretical framework and to reveal the direct and indirect effects among these variables. The sample of the study consisted of 308 participants between the ages of 18 and 65 who had not received any psychological or psychiatric diagnosis. The data collection instruments included the Sociodemographic Information Form, Inventory of Experiences in Close Relationships – II, Toronto Alexithymia Scale, Childhood Trauma Questionnaire and Young Schema Questionnaire-Short Form-3. The data were collected through online platforms. Data analyses were conducted using IBM SPSS and Hayes PROCESS Macro. Correlation analysis and mediation analysis were employed to test the research hypotheses. The findings revealed positive and statistically significant relationships among all variables examined in the study. In addition, the analyses demonstrated that early maladaptive schemas and childhood traumas played a mediating role in the relationship between anxious and avoidant attachment styles and alexithymia, and that this mediation was partial. In line with these findings, the results were comprehensively discussed within the context of the relevant literature. Furthermore, the theoretical and practical contributions of the study were presented, and clinical implications, limitations, and recommendations for future research were addressed.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı travmaları ile bağlanma stilleri arasındaki ilişkide aleksitiminin aracı rolünün incelenmesi
The investigation of the mediator role of alexithymia in the relationship between childhood traumas and attachment styles
NACİ CAN SÜMENGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAltınbaş ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU YÜCE AKALIN
- Algılanan ebeveyn reddinin yetişkin bağlanma stilleri üzerindeki etkisinde aleksitiminin aracı rolü
The mediating role of alexithymia in perceived rejection on adult attachment styles
ZEYNEP ALTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EVİN AYDİN YÖNTEM
- Üniversite öğrencilerinin aleksitimi düzeyleri ve bağlanma stilleri ile sosyal medya bağımlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
A research of the relationship between universitystudents' levels of alexithymia and attachmentpatterns due to dependence on social media
RAVZA NUR EZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAFİYE SARICI BULUT
- Genç yetişkinlerde bağlanma ile yakınlık korkusu ve sosyal onay ihtiyacı arasındaki ilişkide aleksitiminin aracı rolü
Mediating role of alexithymia in the relationship between attachment, fear of intimacy and need for social approval in young adults
BUKET BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EVİN AYDİN YÖNTEM
- Bağlanma stillerinin internet bağımlılığı üzerindeki etkisinde aleksitimi ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün incelenmesi
Investigation of mediator role of alexithymia and difficulty in emotion regulation in the effect of attachment styles on internet addiction
GİZEM İKİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİzmir Bakırçay ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA YILMAZ