Yoğun tarım altındaki topraklarda tohum yatağı hazırlığının toprakların agregat stabilitesi ve rüzgarla taşınabilirliği üzerine etkileri: Yarı kurak bir bölge örneği
Effects of seedbed preparati̇on on soi̇l aggregate stabi̇li̇ty and wi̇nd erodi̇bi̇li̇ty i̇n soi̇ls under i̇ntensi̇ve culti̇vati̇on: A case study of a semi̇ari̇d envi̇ronment
- Tez No: 1014066
- Danışmanlar: PROF. DR. CEVDET ŞEKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yoğun tarım yapılan alanlarında tohum yatağı hazırlığı, en fazla toprak işleme faaliyetlerinin gerçekleştirildiği bir dönemdir. Orta Anadolu bölgesinde tohum yatağı hazırlığı kışlık ekim döneminde sonbaharda, yazlık ekim dönemlerinde ise ilkbaharda yapılmaktadır. Bu dönemlerde topraklar su içeriği gibi değişkenlikler nedeniyle yapılan işlemlere farklı tepkiler verebilmektedir. Bu nedenle tohum yatağı hazırlığı yüzey topraklarının fizik-mekanik özellikleri ile bitki gelişimi ve dolayısıyla verim üzerinde belirleyici bir etki oluşturabilmektedir. Özellikle yarı kurak bölgelerde uygulanan yoğun ve tekrarlı toprak işleme yöntemleri, toprakların agregat yapısını zayıflatarak rüzgâr erozyonuna karşı duyarlılığı artırabilmektedir. Bu nedenle arazi şartlarında gerçekleştirilen çalışmada, yarı kurak iklim koşullara sahip Konya–Karapınar bölgesinde, farklı tohum yatağı hazırlama dönemlerinin (sonbahar ve ilkbahar) toprak agregat stabilitesi ve rüzgâr erozyonuna duyarlılık üzerindeki etkilerini araştırılmıştır. Bu kapsamda, iki farklı dönemde toplam 60 adet farklı tarım arazisinden alınan yüzey toprak örneklerinin fiziksel ve kimyasal toprak özellikleri, agregat stabilitesi ve rüzgârla taşınabilirlik göstergeleri analiz edilmiştir. Buna göre, çalışma alanındaki toprakların hafif alkali, kireçli ve organik madde kapsamlarının düşük–orta düzeyde, tekstürel olarak ise kum fraksiyonunun baskın olduğunu belirlenmiştir. İlkbahar ve son bahar dönemlerinde tohum yatağı hazırlığının toprakların elektiriki iletkenlik (EC) ve stabilite indekslerini (SI) önemli ölçüde değiştirdiği saptanmıştır. Korelasyon analizi sonuçları, organik madde ve kil içeriği ile agregat stabilitesi arasında pozitif; agregat stabilitesi ile rüzgârla taşınabilir fraksiyonlar ve toprak kaybı arasında ise güçlü negatif ilişkiler bulunmuştur. Sonuçlar, özellikle ilkbahar döneminde uygulanan yoğun tohum yatağı hazırlığının agregat yapısını zayıflattığını, toprak yüzeyinde ince ve kolay taşınabilir partikül miktarını artırdığını, dolayısıyla rüzgâr erozyonu riskini yükselttiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, yarı kurak bölgelerde sürdürülebilir tarım ve erozyon kontrolü açısından tohum yatağı hazırlık uygulamalarının dikkatle planlanması ve yönetilmesi gerektiğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
In intensively farmed areas, seedbed preparation is a period when the most tillage activities are carried out. In the Central Anatolia region, seedbed preparation is done in the autumn during the winter planting season and in the spring during the summer planting season. During these periods, soils can respond differently to the operations due to variations such as water content. Therefore, seedbed preparation can have a decisive effect on the physical-mechanical properties of surface soils, plant development, and consequently, yield. Intensive and repeated tillage methods, especially in semi-arid regions, can weaken the aggregate structure of soils, increasing their susceptibility to wind erosion. Therefore, in this field study, the effects of different seedbed preparation periods (autumn and spring) on soil aggregate stability and susceptibility to wind erosion were investigated in the Konya-Karapınar region, which has semi-arid climatic conditions. In this context, the physical and chemical soil properties, aggregate stability, and wind transportability indicators of surface soil samples taken from a total of 60 different agricultural lands in two different periods were analysed. Accordingly, it was determined that the soils in the study area are slightly alkaline, calcareous, and have low-to-medium organic matter content, while the sandy fraction is dominant in terms of textural composition. It was found that seedbed preparation in spring and autumn significantly altered the electrical conductivity (EC) and stability index (SI) of the soils. Correlation analysis results showed a positive correlation between organic matter and clay content and aggregate stability; and a strong negative correlation between aggregate stability and wind-transmitted fractions and soil loss. The results indicate that intensive seedbed preparation, especially in the spring, weakens the aggregate structure, increases the amount of fine and easily transportable particles on the soil surface, and thus increases the risk of wind erosion. These findings demonstrate that seedbed preparation practices should be carefully planned and managed for sustainable agriculture and erosion control in semi-arid regions.
Benzer Tezler
- Marmara bölgesinde hızlı gelişen egzotik tür plantasyonlarında karşılaşılan koruma sorunları
The protection problems on exotic fast growing forest plantations in Marmara region
FAZIL SELEK
Doktora
Türkçe
2007
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. R. TAMER ÖYMEN
- Tommaso Campanella ve Thomas More`un ütopyalarının karşılaştırılması
Comparing Thomas More and Tommaso Campanella`s utopias
MAHMUT AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
FelsefeAtatürk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OSMAN ELMALI
- Farklı bitki örtüsü altındaki topraklarda katalaz, üreaz ve fosfataz aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of catalase, urease, phospatase activities in soils under different
BERİL İZTAN KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatIğdır ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARİZ MİKAİLSOY
DOÇ. DR. ERHAN ERDEL
- Çekirdeksiz kuru üzümde uygulanan politikanın Ege Bölgesinde üretim ve üretici açısından sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜVEN ÖZERİN
- Fatımi-Abbasi-Selçuklu münasebetleri ve Besasiri İsyanı
Fatimid-Abbasi-Selçuk relations and revolt of Besasiri
SÜLEYMAN GENÇ
Doktora
Türkçe
1995
DinDokuz Eylül Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ETHEM RUHİ FIĞLALI