Ağızda kafein çalkalamanın tenise özgü ikili görev performansı ve dikkat üzerine etkisi
The effects of caffeine mouth rinsing on tennis-specific dual-task performance and attention
- Tez No: 1014102
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NEŞE TOKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Spor, Nutrition and Dietetics, Sports
- Anahtar Kelimeler: ağızda kafein çalkalama, tenis, ikili görev performansı, bilişsel performans, kafein, caffeine mouth rinse, tennis, dual-task performance, cognitive performance, caffeine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sporcu Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, en az 2 yıldır, haftada minimum 2 kez ve günde en az 2 saat rekreatif tenis oynayan bireylerde, kafein içeren çözeltinin (600 mg/25 mL) 20 sn ağızda çalkalanmasının dikkat ve tenise özgü ikili görev performansı üzerindeki etkilerini incelemektir. Yöntem: Randomize, çift kör, plasebo kontrollü ve çapraz tasarımda yürütülen çalışmaya rekreatif olarak tenis oynayan 44 birey dahil edilmiştir. Katılımcılar farklı günlerde kafein, plasebo ve kontrol müdahalelerinden oluşan üç farklı oturuma katılmıştır. Her oturumda ön test olarak stroop dikkat testi ve tenise özgü ikili görev performans testi uygulanmış, ardından 20 saniye süreyle kafein, plasebo veya kontrol müdahalesi gerçekleştirilmiş ve aynı testler son test olarak tekrarlanmıştır. Elde edilen veriler tekrarlı ölçümlerde varyans analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Stroop dikkat testi sürelerinde zaman etkisi anlamlı bulunmuş (p<0,05), ancak bu değişim müdahale türüne göre farklılık göstermemiştir. Hata değerlendirmelerinde anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Benzer şekilde, tenise özgü ikili görev performansını değerlendiren Uluslararası Tenis Numaralandırma (ITN) test puanlarında da müdahaleler arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Geriye doğru sayma testi doğru sayı ve net puan değerlendirmelerinde zaman × durum etkileşimi anlamlı bulunmuştur (p<0,05). En yüksek artış kafein durumunda gözlenmiş, Bonferroni düzeltmeli karşılaştırmalarda kafein müdahalesinin kontrole göre daha yüksek performans artışı sağladığı, plasebo ile arasında ise anlamlı farklılık bulunmadığı belirlenmiştir. Sonuç: 600 mg/25 mL kafein içeren çözeltinin 20 sn ağızda çalkalanması, dikkat performansı ve tenise özgü ikili görev performansı üzerinde anlamlı bir etki oluşturmamıştır. Buna karşın, bilişsel performansın bazı bileşenlerinde olumlu etkiler gözlenmiştir. Bu sonuçlar, ağızda kafein çalkalamanın (AKÇ) bilişsel performansı desteklemeye yönelik potansiyel bir strateji olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to investigate the effects of rinsing the mouth with a caffeine-containing solution (600 mg/25 mL) for 20 seconds on attention and tennis-specific dual-task performance in individuals who had been playing recreational tennis for at least 2 years, a minimum of twice per week and at least 2 hours per day. Method: A total of 44 recreational tennis players participated in this randomized, double-blind, placebo-controlled, crossover study. Participants completed three separate sessions consisting of caffeine, placebo, and control interventions on different days. In each session, the Stroop attention test and a tennis-specific dual-task performance test were administered before the intervention. Subsequently, participants received a caffeine, placebo, or control intervention for 20 seconds, after which the same tests were repeated. The data were analyzed using repeated measures analysis of variance. Results: A significant time effect was observed for Stroop attention test completion times (p<0.05); however, this change did not differ according to intervention type. No significant differences were detected in error assessments (p>0.05). Similarly, no significant differences were found between interventions in International Tennis Number (ITN) test scores used to assess tennis-specific dual-task performance (p>0.05). A significant time × condition interaction was found for correct responses and net scores in the backward counting test (p<0.05). Bonferroni-adjusted comparisons revealed the greatest improvement in the caffeine condition, which was significantly greater than the control condition, whereas no difference was observed between caffeine and placebo. Conclusion: Rinsing the mouth with a caffeine-containing solution (600 mg/25 mL) for 20 seconds did not produce a significant effect on attention performance or tennis-specific dual-task performance. However, positive effects were observed in certain components of cognitive performance. These findings suggest that caffeine mouth rinsing (CMR) may be a potential strategy for supporting cognitive performance.
Benzer Tezler
- Karbonhidrat ve kafein kombinasyonunu ağızda çalkalamanın tekrarlı sıçrama performansına etkisi
The effects of combined carbohydrate and caffeine mouth rinses on repeated jump performance
HATİCE NİLAY KARUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporEge ÜniversitesiSpor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLBİN RUDARLI NALÇAKAN
- Farklı sürelerde ağızda kafein çalkalamanın dikkat üzerine etkisi
The effect of different durations of caffeine mouth rinsing on attention
İREM VAROL
- Kafein, karbonhidrat ve sodyum klorür ağızda çalkalamanın statik ve dinamik denge performansına etkisi
The effect of caffeine, carbohydrate and sodium chloride mouth rinsing on static and dynamic balance performance
GÖZDE GEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikEge ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLBİN RUDARLI
- Ağızda karbonhidrat ve kafein çalkalama yönteminin karate sporcularında tekrarlı vuruş kuvvetine ve süresine etkisi
Effect of carbohydrate and caffeine mouth rinsing method on repetitive stroke force and duration in karate athletes
BURCU ÖZLÜKAN ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2021
SporEge ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLBİN RUDARLI NALÇAKAN
- Kafein ağızda çalkalama yönteminin reaksiyon hızına etki süresinin araştırılması
Investigation of the action time of caffeine MOUTH rinse method on reaction speed
BURCU AKTAN TÜZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporEge ÜniversitesiSpor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLBİN RUDARLI