Geri Dön

Polikistik over sendromlu kadınlarda farklı beslenme modelleri ve kronotipin, yeme davranışı ve gıda neofobisi üzerine etkileri

The effects of different dietary patterns and chronotype on eating behavior and food neophobia in women with polycystic ovary syndrome

  1. Tez No: 1014216
  2. Yazar: SÜMEYYE GEZER
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. AYLİN AÇIKGÖZ PINAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Polikistik over sendromu (PKOS), Poliendokrin metabolik over sendromu (PMOS), beslenme modelleri, gıda neofobisi, kronotip, Polycystic ovary syndrome (PCOS), Polyendocrine Metabolic Ovary Syndrome (PMOS), dietary patterns, food neophobia, chronotype
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Gezer, S., Polikistik Over Sendromlu Kadınlarda Farklı Beslenme Modelleri ve Kronotipin, Yeme Davranışı ve Gıda Neofobisi Üzerine Etkileri, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Diyetetik Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2026. Bu çalışma polikistik over sendromlu (PKOS) bireylerin yeme davranışları ile besinlere karşı geliştirdikleri neofobinin değerlendirilmesi ve bunların farklı beslenme modelleri ve kronotiple ilişkilendirilmesi amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Polikliniği ve Marmara Üniversitesi Pendik Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran Rotterdam kriterlerine göre (hiperandrojenizm, oligoanovülasyon ve yumurtalıklarda kistin varlığı koşullarından en az ikisinin bulunduğu durumda) PKOS tanısına sahip 19–45 yaş aralığındaki gönüllü 102 birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Kesitsel tanımlayıcı tipteki bu çalışmada, etik kurul iznini (30 Nisan 2025/ E–68552689–604.01–00004225882) takiben veri toplama sürecinde katılımcılara sosyodemografik özellikler, beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzı özelliklerini içeren genel anket formu ile Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği, Gıda Neofobisi Ölçeği ve Sabahçıl–Akşamcıl Ölçeği uygulanmıştır. Bireylerin dosyalarından rutin tetkikleri kapsamında cinsiyet hormonları, açlık kan glukozu, insülin düzeyleri ve lipid profili ile ilgili biyokimyasal verileri kaydedilmiş ve antropometrik ölçümleri standart yöntemlere göre alınmıştır. Ayrıca bireylerin son üç aya ait besin tüketimleri, besin tüketim sıklığı anketi ile değerlendirilmiş; beslenme modelleri, temel bileşen analizi (PCA) ile Batı tipi (n=30), sağlıklı (n=34) ve protein ağırlıklı (n=38) olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Çalışma bulgularına göre; protein ağırlıklı beslenme modeline dahil olan bireylerin enerji alımlarının diğer gruplara kıyasla daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sağlıklı beslenme modeline sahip bireylerde posa, vitamin (A, K, B grubu ve C vitamini) ve mineral (magnezyum, potasyum ve demir) alımlarının daha yüksek; Batı tipi beslenme modelinde sodyum alımının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Beslenme modellerine göre yeme davranışı puanları ve gıda neofobisi düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Batı tipi beslenme modeli, akşamcıl kronotip ile sağlıklı beslenme modeli ise sabahçıl kronotip ile ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Kronotip puanı ile kısıtlı yeme alt boyutu arasında zayıf düzeyde pozitif korelasyon saptanmıştır (r=0,244; p=0,013). Batı tipi beslenme modelinin tıkanırcasına yeme puanı üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir (p=0,028). Ek olarak, gıda neofobisi ile kronotip arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, PKOS'lu bireylerde beslenme modellerinin kronotip ile ilişkili olduğu, ancak yeme davranışları ve gıda neofobisi ile ilişkilerinin sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Bu ilişkilerin daha net ortaya konulabilmesi için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Gezer, S., The Effects of Different Dietary Patterns and Chronotype on Eating Behavior and Food Neophobia in Women with Polycystic Ovary Syndrome, Hacettepe University Graduate School of Health Sciences, Dietetics Program, Master's Thesis, Ankara, 2026. This study was designed and conducted to evaluate eating behaviors and food neophobia in individuals with polycystic ovary syndrome (PCOS) and to examine their associations with different dietary patterns and chronotype. The study was carried out on 102 volunteer women aged 19–45 years who were diagnosed with PCOS according to the Rotterdam criteria (presence of at least two of the following: hyperandrogenism, oligo/anovulation, and polycystic ovaries) and admitted to the Endocrinology and Metabolism Outpatient Clinic of Hacettepe University Faculty of Medicine and the Gynecology and Obstetrics Outpatient Clinic of Marmara University Pendik Training and Research Hospital. In this cross-sectional descriptive study, following the ethics committee approval (30 April 2025/E-68552689-604.01-00004225882), a questionnaire form including sociodemographic characteristics, dietary habits, and lifestyle characteristics, the Eating Disorder Examination Questionnaire (EDE-Q), the Food Neophobia Scale, and the Morningness–Eveningness Questionnaire were administered to all participants. Biochemical parameters, including sex hormone profile, fasting blood glucose, insulin levels, and lipid profile, were recorded as part of routine clinical assessments, and anthropometric measurements were obtained using standard methods. Dietary intake over the past three months was assessed using a semi–quantitative food frequency questionnaire, and dietary patterns were identified by principal component analysis (PCA) and categorized as Western (n=30), healthy (n=34), and protein–rich (n=38). According to the study findings, individuals in the protein–rich dietary pattern had lower energy intake compared to the other groups (p<0.05). Participants in the healthy dietary pattern had higher intakes of fiber, vitamins (A, K, B group, and C vitamins), and minerals (magnesium, potassium, and iron) (p<0.05), whereas sodium intake was higher in the Western dietary pattern (p<0.05). No statistically significant differences were found between dietary patterns in terms of eating behavior scores and food neophobia levels (p>0.05). The Western dietary pattern was associated with an evening chronotype, while the healthy dietary pattern was associated with a morning chronotype (p<0.05). A weak positive correlation was found between chronotype score and restrained eating subscale (rs=0.244; p=0.013). The Western dietary pattern had a significant positive effect on binge eating scores (p=0.028). Additionally, no significant association was found between food neophobia and chronotype (p>0.05). In conclusion, dietary patterns were found to be associated with chronotype in individuals with PCOS; however, their relationships with eating behaviors and food neophobia were limited. Further comprehensive studies are needed to better elucidate these associations.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1018666

    Polikistik over sendromlu kadınlarda beslenme durumu ve akdeniz diyetine uyumun beyin sisi üzerine ilişkisi

    Nutritional status in women with polycystic ovary syndrome and the relationship between adherence to the mediterranean diet and brain fog

    SERAP İPŞİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMEYRA SEVİM KARACİF

  2. Tez No

    192841

    Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  3. Tez No

    858345

    Polikistik over sendromlu kadınlarda farklı diyet programlarının antropometrik parametreler üzerine etkisi ve diyete uyumun değerlendirilmesi

    Evaluation of the effects of di̇fferent diet programs on anthropometric parameters and di̇et satisfaction scale in women with polycystic ovary syndrome

    HEDİYE ŞULE CEZLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ YONCA SEVİM

  4. Tez No

    454030

    Polikistik over sendromu olan kadınlarda farklı diyet uygulamalarının vücut bileşimi ve bazı biyokimyasal bulgular üzerine etkisi

    The effects of the diet applications that contains different diet patterns on the body composition and some biochemical findings for the patients with polycystic ovary syndrome

    GAMZE ŞANLI AK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Beslenme ve DiyetetikBaşkent Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MENDANE SAKA

  5. Tez No

    352846

    Fazla kilolu olan polikistik over sendromlu hastalarda serum obestatin düzeylerine diyetin etkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of Effects of Diet on Serum Obestatin Levels in Over-weighted Patients with Polycystic Ovary Syndrome

    GÜLSÜM YILDIZ SERBEST

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Kadın Hastalıkları ve DoğumKırıkkale Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYKAN YÜCEL

Geri Dön