Yüksek ve düşük riskli gebelerin deneyim, algı ve stres düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of experience, perception, and stress levels in high-risk and low-risk pregnancies
- Tez No: 1014239
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HABİBE BAY ÖZÇALIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gebelikte yaşanan deneyimler, gebeliğe ilişkin algılar ve algılanan stres düzeyi, kadının gebeliğe uyumunu etkileyen önemli psikososyal faktörlerdir. Bu çalışma, yüksek ve düşük riskli gebelerde gebelik deneyimi, gebelerin kendilerini algılaması ve stres düzeylerinin karşılaştırılmasını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımda yürütülen bu çalışma, Şubat–Temmuz 2025 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesine başvuran ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan 156 yüksek riskli ve 156 düşük riskli olmak üzere toplam 312 gebe ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Sosyodemografik ve Obstetrik Bilgi Formu, Gebelik Deneyimleri Ölçeği-Kısa Versiyonu (GDÖKV), Gebelerin Kendilerini Algılama Ölçeği (GKAÖ) ve Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Yüksek ve düşük riskli gebelerin GDÖKV, GKAÖ ve ASÖ puanları karşılaştırıldığında, yalnızca GDÖKV olumsuz duygular-yoğunluk puanlarının risk durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği ve yüksek riskli gebelerde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0,038). Yüksek riskli gebelerde algılanan stres düzeyi ile GDÖKV-olumsuz duygular-yoğunluk (r=0.205, p=0.010) ve GKAÖ-gebeliğe ait beden algısı (r=0.213, p=0.008) arasında pozitif yönde, GKAÖ-gebeliğe ait annelik algısı ile ise negatif yönde anlamlı ilişki saptanırken (r=-0.218, p=0.006), düşük riskli gebelerde de benzer şekilde algılanan stres ile GDÖKV-olumsuz duygular-yoğunluk (r=0.259, p=0.001) ve beden algısı (r=0.232, p=0.004) arasında pozitif, annelik algısı ile negatif yönde anlamlı ilişki belirlenmiştir (r=-0.213, p=0.008). Yüksek riskli gebelerde GDÖKV olumsuz duygular-sıklık (β=0,22, p<0,01) ve olumsuz duygular-yoğunluk (β=0.18, p<0.05) puanlarının beden algısı üzerinde anlamlı ve pozitif bir yordayıcı olduğu belirlenmiştir. Düşük riskli gebelerde ise GDÖKV olumsuz duygular-sıklık (β=0,270, p<0,01) ve olumsuz duygular-yoğunluk (β=0,316, p<0,001) puanları ile algılanan stres düzeyi puanlarının (β=0,203, p<0,01) beden algısını anlamlı ve pozitif yönde yordadığı saptanmıştır. Sonuç olarak, algılanan stres düzeyindeki artışın gebelik algısını olumsuz yönde etkilediği, olumsuz gebelik deneyimlerinin sıklık ve yoğunluğunu artırdığı; buna karşılık olumlu deneyimlerin gebelerin kendilerini algılamasını desteklediği belirlenmiştir. Gebeliğe ilişkin beden algısının ise artan stres ve olumsuz deneyimlerle birlikte olumsuz yönde etkilendiği saptanmıştır. Ayrıca stres ve gebelik deneyimi alt boyutlarının gebelik algısının anlamlı yordayıcıları olduğu ve bu ilişkilerin gebeliğin risk durumuna göre farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Experiences during pregnancy, perceptions of pregnancy, and perceived stress levels are important psychosocial factors affecting a woman's adaptation to pregnancy. This study was conducted to compare pregnancy experiences, self-perceptions, and stress levels in high-risk and low-risk pregnancies. This descriptive and correlational study was conducted with a total of 312 pregnant women (156 high-risk and 156 low-risk) who presented to Konya City Hospital between February and July 2025 and met the inclusion criteria. Data were collected using the Sociodemographic and Obstetric Information Form, the Pregnancy Experiences Scale-Short Version (PEESS), the Pregnant Women's Self-Perception Scale (PSPS), and the Perceived Stress Scale (PSS). Descriptive statistics, correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used to analyze the data. When comparing the GDÖKV, GKAÖ, and ASÖ scores of high- and low-risk pregnant women, it was determined that only the GDÖKV negative emotions-intensity scores differed significantly according to risk status and were higher in high-risk pregnant women (p=0.038). In high-risk pregnancies, a significant positive correlation was found between perceived stress level and GDÖKV-negative emotions-intensity (r=0.205, p=0.010) and GKAÖ-pregnancy body image (r=0.213, p=0.008), while a significant negative correlation was found with GKAÖ-pregnancy-motherhood perception (r=-0.218, p=0.006). Similarly, in low-risk pregnancies, a significant positive correlation was found between perceived stress and GDÖKV-negative emotions-intensity (r=0.259, p=0.001) and body image (r=0.232, p=0.004), while a significant negative correlation was found with motherhood perception (r=-0.213, p=0.008). In high-risk pregnancies, the frequency of negative emotions (β=0.22, p<0.01) and the intensity of negative emotions (β=0.18, p<0.05) scores on the GDÖKV scale were found to be significant and positive predictors of body image. In low-risk pregnancies, the frequency of negative emotions (β=0.270, p<0.01) and the intensity of negative emotions (β=0.316, p<0.001) scores on the GDÖKV scale, as well as the perceived stress level score (β=0.203, p<0.01), were found to be significant and positive predictors of body image. In conclusion, it was determined that an increase in perceived stress levels negatively affects pregnancy perception, increasing the frequency and intensity of negative pregnancy experiences; conversely, positive experiences support pregnant women's self-perception. Body image related to pregnancy was also found to be negatively affected by increased stress and negative experiences. Furthermore, it was concluded that the sub-dimensions of stress and pregnancy experience are significant predictors of pregnancy perception, and these relationships differ according to the risk status of the pregnancy.
Benzer Tezler
- Travay süresince anastatica hierochuntica (Meryem Ana Eli Otu)'nın izletilmesinin doğum ağrısı, doğum konforu ve travmatik doğum algısı üzerine etkisi
The effects of making women watch anastatica hierochuntica (Virgin Mary's Hand) during labor on labor pain, birth comfort and perception of traumatic birth
KÜBRA GÜZEL
- Gebe ergenlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, dürtüsellik ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Assessment of attention deficit hyperactivity disorder, impulsivity, and associated factors in pregnant adolescents
HİLAL YAZICI KOPUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriAkdeniz ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI SÜRER ADANIR
- Doğum eyleminde uygulanan solunum ve tensel uyarılma tekniklerinin gebenin doğum ağrısını algılamasına etkisi
The effects of the breathing and skin stimulation technics used during labor on the labor pain perception of the pregnant woman
GÜLAY YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Hemşirelikİstanbul ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. NEVİN ŞAHİN (HOTUN)
- Gebelere uygulanan bilişsel davranışçı tekniklere dayalı doğum korkusuyla başetme eğitim programının doğum korkusu ve doğum sürecine etkisi
The effect of based on cognitive behavioral techniques coping with fear of childbirth education program on pregnant women's birth fears and birth process
TUBA UÇAR
Doktora
Türkçe
2014
Kadın Hastalıkları ve DoğumCumhuriyet ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA GÖLBAŞI
- Gebe okulu eğitim ve danışmanlığının doğum korkusu üzerine etkisi
The effect of pregnancy school education and counseling on fear of birth
SEVDE NUR ERDİM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TARIK EREN YILMAZ
UZMAN BURAK ELMAS