When death comes to mind: An experimental examination of the relationship between mortality salience and obsessive beliefs,and moderating factors
Ölüm zihne geldiğinde: Ölüm belirginliği ile obsesif inançlar arasındaki ilişkinin ve düzenleyici faktörlerin deneysel olarak incelenmesi
- Tez No: 1014316
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EZGİ TUNA KAYKUSUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Ekonomi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan, ölümlü olduğunun farkında olan ve bu farkındalığın yarattığı kaygıyla baş etmek için anlam, kontrol ve benlik değeri sistemlerine ihtiyaç duyan bir canlıdır. Terör Yönetimi Kuramı (TYK), ölüm farkındalığının savunmacı bilişsel ve duygusal süreçleri aktive edebileceğini; kültürel dünya görüşü ve benlik saygısının ise bu kaygıya karşı tampon işlevi görebileceğini ileri sürmektedir. Bu çalışma, ölüm belirginliği manipülasyonunun obsesif inançlar (örn. sorumluluk/tehdit algısı, mükemmeliyetçilik/belirsizliğe tahammülsüzlük ve düşüncelerin önemi/kontrolü) üzerindeki etkisini ve bu ilişkide benlik saygısı ile duygu düzenleme güçlüklerinin düzenleyici rolünü incelemiştir. Veriler, 18-65 yaş aralığındaki 234 yetişkinden çevrim içi olarak toplanmıştır (M = 26.79, SS = 8.22). Katılımcılar ölüm belirginliği deney koşuluna veya diş ağrısı kontrol koşuluna rastgele atanmıştır. TYK protokolleri dikkate alınarak yazma görevinin ardından dikkat dağıtma/gecikme aşaması uygulanmıştır. Katılımcılar, obsesif inançlar, duygu düzenleme güçlükleri, öz saygı ve obsesif-kompulsif semptomlar hakkında öz bildirim ölçümlerini tamamlamıştır. Obsesif inanç boyutları açısından grupları karşılaştırmak amacıyla çok değişkenli varyans analizi kullanılmış ve PROCESS makro, Model 2 aracılığıyla üç ayrı düzenleyici etki analizi yürütülmüştür. Bulgular, obsesif inanç boyutları açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiştir. Ayrıca benlik saygısı ve duygu düzenleme güçlükleri, ölüm belirginliği ile obsesif inançlar arasındaki ilişkiyi anlamlı biçimde düzenlememiştir; buna karşın, test edilen modellerde duygu düzenleme güçlükleri ve benlik saygısı obsesif inanç boyutlarıyla anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur. Bulgular, klinik olmayan örneklemde obsesif inançların ölüm belirginliğinden çok duygu düzenleme kapasitesi, benlik değeri ve obsesif-kompulsif belirti süreçleriyle ilişkili çok katmanlı bilişsel-duygusal-varoluşsal yapılar olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Human beings are aware that life will eventually end and therefore rely on systems of meaning, control, and self-esteem to manage death-related anxiety. Terror Management Theory (TMT) posits that mortality awareness may activate defensive cognitive and emotional processes, while cultural worldview and self-esteem serve as buffers against this anxiety. This study examined the effect of mortality salience (MS) on obsessive beliefs (i.e., responsibility/threat estimation, perfectionism/intolerance of uncertainty, and importance/control of thoughts) and tested whether self-esteem and difficulties in emotion regulation (DER) moderated this relationship. Data were collected online from 234 adults aged 18 to 65 years (M = 26.79, SD = 8.22). Participants were randomly assigned to either a MS condition or a dental pain control condition. Following the writing task, a distraction/delay phase was administered in line with TMT protocols. Participants completed self-report measures on obsessive beliefs, DER, self-esteem, and obsessive-compulsive symptoms. A multivariate analysis of variance (MANOVA) was used to compare groups on dimensions of obsessive beliefs, and three moderation analyses were conducted using the PROCESS macro, Model 2. Findings indicated no significant group differences in dimensions of obsessive beliefs. Furthermore, self-esteem and DER did not moderate the relationship between MS and obsessive beliefs, whereas DER and self-esteem were significantly associated with obsessive belief dimensions in the tested models. Findings suggest that MS does not increase obsessive beliefs in a non-clinical sample, regardless of self-esteem and DER. Obsessive beliefs in non-clinical samples may be understood as a multifaceted cognitive-emotional-existential construct, related to factors such as emotion regulation capacity.
Benzer Tezler
- Özne ve nesne devinimi perspektifinde mekan: Sen piyer han'ın failleri
Space in the perspective of subject and object perpetual transformation: the agents of sen piyer han
SELEN ÇATAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM AKSOY
- Tiyatroda bedenin mekânı
Body and space interactions in theatre
KÜBRA YEŞİLYURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PELİN DURSUN ÇEBİ
- Mimari çizimin görünmeyen içeriği ve eylemselliği
The hidden and actional context of architecturaldrawing
ÇAĞIN TANRIVERDİ ÇETİN
Doktora
Türkçe
2020
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAZİLET YURDANUR DÜLGEROĞLU
- Karbon lifli polimerler (CFRP) ile güçlendirilmiş çelik-betonarme kompozit kirişlerin yorulma davranışı
Fatigue behavior of steel-concrete composite beams strengthened with carbon fiber reinforced polymers (CFRP)
BARIŞ GÜNEŞ
Doktora
Türkçe
2013
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAMIK KEMAL ÖZTORUN
PROF. DR. ALPER İLKİ
- Henry David Thoreau'nun Walden ve Civil Disobedience adlı kitaplarında insan yaşamının anlamı
Başlık çevirisi yok
M.BAŞAK UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1991
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. GENCAY GENÇ