Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran yetişkinlerde B-12 vitamini eksikliğinin akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile ilişkisi: Kesitsel bir çalışma
The relationship between vitamin B-12 deficiency and rational drug use and health literacy levels in adults applying to Atatürk Üniversity Education Family Health Center: A cross-sectional study
- Tez No: 1014414
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: B12 vitamini, sağlık okuryazarlığı, akılcı ilaç kullanımı, toplum sağlığı, Vitamin B12, health literacy, rational drug use, public health
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Yetişkinlerde B-12 Vitamini Eksikliğinin Akılcı İlaç Kullanımı ve Sağlk Okuryazarlığı Düzeyleri İle İlişkisi: Kesitsel Bir Çalışma Amaç: Bu çalışmanın amacı, B12 eksikliği olan yetişkin bireylerde sağlık okuryazarlığı düzeyi ve akılcı ilaç kullanımı arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Yöntem: Araştırma, 2025 yılında Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18 yaş ve üzeri 245 birey üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılara sosyo-demografik özelliklerini, sağlık okuryazarlığını ve ilaç kullanım davranışlarını değerlendiren anket formu uygulanmış; ayrıca serum B12 düzeyleri laboratuvar ölçümleri ile belirlenmiştir. B-12 eksikliği için alt sınır 200 pg/ml olarak belirlendi. Sağlık okuryazarlığı“Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32)”ile, akılcı ilaç kullanımı ise“Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği”ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %38,5'inde B12 vitamini eksikliği saptanmıştır. B12 düzeyi düşük olan bireylerde sağlık okuryazarlığı puanları anlamlı derecede düşük bulunmuş (p<0,05); ayrıca bu grubun akılcı ilaç kullanımı konusunda daha fazla hatalı davranış sergilediği belirlenmiştir. Eğitim düzeyi arttıkça hem sağlık okuryazarlığı hem de akılcı ilaç kullanımı davranışlarının olumlu yönde geliştiği gözlenmiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular, B12 eksikliğinin yalnızca biyolojik değil, aynı zamanda sağlık davranışlarıyla da ilişkili olduğunu göstermektedir. Sağlık okuryazarlığının artırılması, akılcı ilaç kullanımının teşvik edilmesi ve B12 eksikliğinin önlenmesine yönelik toplumsal farkındalık çalışmalarının desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The Relationship Between Vitamin B-12 Deficiency and Rational Drug Use and Health Literacy Levels in Adults Applying to Atatürk University Education Family Health Center: A Cross-Sectional Study Objective: The aim of this study is to evaluate the relationship between health literacy levels and rational drug use among adults with vitamin B12 deficiency. Methods: The study was conducted on 245 individuals aged 18 and over who applied to the Atatürk University Education Family Health Center in 2025. A questionnaire evaluating participants' socio-demographic characteristics, health literacy, and medication use behaviors was administered; additionally, serum B12 levels were determined through laboratory measurements. The lower limit for vitamin B12 deficiency was defined as 200 pg/ml. Health literacy was assessed using the“Turkey Health Literacy Scale (THLS-32)”, while rational drug use was evaluated using the“Rational Drug Use Scale”. Results: B12 deficiency was found in 38.5% of participants. Individuals with B12 deficiency had significantly lower health literacy and rational drug use scores. Higher education was a positive predictor of both outcomes, whereas older age and polypharmacy were associated with lower scores. Conclusion: The findings highlight that B12 deficiency is not only a biomedical condition but also linked to health literacy and medication behaviors. Future longitudinal and interventional studies are required.
Benzer Tezler
- Aile sağlığı merkezine başvuran 18-65 yaş arası bireylerin gıda takviyesi alım davranışları ve ilişkili etmenlerin değerlendirilmesi
Dietary supplement intake and evaluation of related factors among 18-65 aged primary care patients
NAİME SEVGİ KARADAĞ
- Sigara içen ve içmeyen bireylerde uykusuzluk şiddetinin değerlendirilmesi
Evaluation of insomnia severity in smokers and non-smokers
ECE SERAP DORUK
- Değişik derim zamanı ve önsoğutmanın Bursa siyahı incir çeşidinin meyve kalitesi ve pazarlama süresi üzerine etkileri
Effects of haruest time and precooling on fruit quality and shelf-life of the fig variety“Bursa siyahı”
FÜSUN GÜRSEL ÇELİKEL
- Kömürdeki piritin giderilmesi ve çözünürleştirme kinetiğinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
YAVUZ ONGANER
- Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi derslerinin dünü-bugünü-geleceği
Başlık çevirisi yok
NESLİHAN DOĞRU
