Geri Dön

Motosikletli kuryelerin ruhsal durumları, kas-iskelet sistemi sorunları ve sürüş davranışlarının değerlendirilmesi

Assessment of mental health status, musculoskeletal problems, and riding behaviors among motorcycle couriers

PDF İndir

  1. Tez No: 1014440
  2. Yazar: ESRA ZEHRA BİÇER ÖZDEMİR
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİH GAFFAR GÖZÜKARA
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Halk Sağlığı, Public Health
  6. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Depresyon, Kas-iskelet sistemi, Stres, İş sağlığı ve güvenliği, Anxiety, Depression, Musculoskelatal system, Stress, Occupational health and safety
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Ankara'da aktif çalışan motosikletli kuryelerin çalışma koşulları, iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları, motosiklet kullanımında risk alma davranışları, depresyon-anksiyete-stres düzeyleri ve kas-iskelet sistemi yakınmalarını değerlendirmek; bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla yürütülmüştür. Kesitsel tipteki araştırma, 24 Haziran–18 Aralık 2025 tarihleri arasında 372 motosikletli kurye ile gerçekleştirilmiştir. Veriler sosyodemografik özellikler ve çalışma koşulları formu, Motosiklet Kullanımında Risk Alma Davranışları Ölçeği, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 ve İskandinav Kas-İskelet Sistemi Anketi ile toplanmıştır. Analizlerde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Spearman korelasyon ve ikili lojistik regresyon analizleri kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 30,05±7,45 yıl olup %76,9'u erkek, %64,0'ı bekâr, %65,3'ü esnaf kurye olarak çalışmaktadır. Katılımcıların %50,0'sinin sosyal güvencesi yoktur; %38,2'si işe başlarken iş güvenliği eğitimi almış, %69,1'i yaptığı işin sağlığını olumsuz etkilediğini belirtmiştir. Son 12 ayda aktif kaza bildirme oranı %79,6'dır. Aktif kaza yapma olasılığı; kurum/şirket personeli ve esnaf kuryelerde, çarpışmasız düşme öyküsü olanlarda, kötü hava koşullarına ve yoğun trafiğe maruz kalanlarda daha yüksek bulunmuştur. Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği-21 sınıflamasına göre orta ve üzeri düzeyde depresyon, anksiyete ve stres belirtisi sırasıyla %69,7, %64,0 ve %46,8'dir. Çok ileri düzeyde belirti oranları depresyon için %34,7, anksiyete için %34,4 ve stres için %11,6'dır. Kadınlarda ve aktif kaza yapanlarda ruhsal belirti puanları daha yüksektir. Son 12 ayda en az bir bölgede kas-iskelet yakınması bildirme oranı %96,8 olup yakınmalar en sık bel (%85,2), boyun (%82,5), sırt (%82,3) ve omuz (%75,3) bölgelerinde görülmüştür. Ağrı bildirilen bölge sayısı arttıkça ruhsal belirti puanları da artmıştır. Araştırma bulguları, motosikletli kuryeliğin trafik, ergonomik, ruhsal ve örgütsel risklerin birlikte bulunduğu çok boyutlu bir iş sağlığı alanı olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda güvenli çalışma koşullarının güçlendirilmesi, iş güvenliği eğitimlerinin yaygınlaştırılması, performans ve zaman baskısını azaltan düzenlemelerin geliştirilmesi ve ruhsal-fiziksel sağlık izlemlerinin bütüncül biçimde yürütülmesi gerekmektedir. Koruyucu donanım kullanımının desteklenmesi ve kötü hava koşullarına yönelik kurumsal önlemlerin artırılması da öncelikli gereksinimler arasındadır.

Özet (Çeviri)

This study aimed to evaluate the working conditions, occupational health and safety practices, motorcycle risk-taking behaviors, depression-anxiety-stress levels, and musculoskeletal complaints of active motorcycle couriers in Ankara, and examine relationships between these variables. This cross-sectional study included 372 couriers during June 24–December 18, 2025. Data were collected using the sociodemographic and working conditions form, Motorcycle Rider Risk-Taking Behavior Scale, Depression Anxiety Stress Scale-21, and Nordic Musculoskeletal Questionnaire. Descriptive statistics, chi-square, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Spearman correlation, and binary logistic regression analyses were used. Participants' mean age was 30.05±7.45 years; 76.9% were male, 64.0% single, and 65.3% self-employed couriers. Half had no social security; 38.2% received safety training initially, and 69.1% reported their job negatively affected their health. Active accident reporting in the last 12 months was 79.6%. Active accident likelihood was higher among company employees and self-employed couriers, those with non-collision falls, and those exposed to adverse weather and heavy traffic. According to Depression Anxiety Stress Scale-21, moderate or higher depression, anxiety, and stress symptoms were 69.7%, 64.0%, and 46.8%, respectively. Extremely severe symptom rates were 34.7% for depression, 34.4% for anxiety, and 11.6% for stress. Psychological symptom scores were higher in women and couriers with active accidents. Musculoskeletal complaints in at least one body region in the last 12 months were reported by 96.8%; complaints were most frequent in the lower back (85.2%), neck (82.5%), upper back (82.3%), and shoulder (75.3%). Psychological symptom scores increased as painful region count increased. Findings show that motorcycle courier work is a multidimensional occupational health field involving traffic-related, ergonomic, psychological, and organizational risks. Safe working conditions should be strengthened, safety training expanded, regulations reducing performance and time pressure developed, and psychological-physical health monitoring conducted holistically. Supporting protective equipment use and increasing institutional measures for adverse weather conditions are priority needs.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    758349

    Motosikletli kuryelerin COVID-19 pandemisi döneminde iş sağlığı güvenliği koşulları ve iş güvencesizliği düzeyi

    Occupational health and safety conditions and level of job insecurity of motorcycle couriers during the COVID-19 pandemic

    ANIL BAŞPINAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Halk SağlığıHacettepe Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ NACİ YILDIZ

  2. Tez No

    841893

    Motosikletli kuryelerin iş sağlığı ve güvenliği riskleri ve önlemleri

    Occupational health and safety risks and measures of motorcycle couriers

    AYÇA EDA AYDIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    KazalarGazi Üniversitesi

    Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. AYDIN ŞIK

  3. Tez No

    981826

    Motosikletli kurye yaralanmalarında 24 saatlik klinik sonuçların belirleyicileri: Prognoz çalışması

    Predictors of 24-hour clinical outcomes in motorcycle courier injuries: A prognosis study

    YİĞİT HİÇYILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Acil TıpSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SERKAN EMRE EROĞLU

  4. Tez No

    702535

    Kaygı düzeyleri ile işyeri şiddeti ilişkisi ve bir araştırma

    The relationship between anxiety levels and workplace violence and a research

    BEGÜM YALI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnadolu Üniversitesi

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE ÇİĞDEM KIREL

  5. Tez No

    1009511

    Motosikletli kuryelerde ergonomik risk ve farkındalığın kas iskelet sistemi rahatsızlıkları ve tükenmişlik üzerine etkisinin incelenmesi

    Investigation of the effects of ergonomic risk and awareness on musculoskeletal disorders and burnout in motorcycle couriers

    ELİF ATALAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYLA GÜNAL

Geri Dön