Acil servise başvuran yaşlı hastalarda TIME kriterlerine göre potansiyel uygunsuz reçeteleme sıklığı ve ilişkili faktörler
Frequency of potentially inappropriate prescribing according to TIME criteria and associated factors in older adults presenting to the emergency deparment
- Tez No: 1014470
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERDAR ÖZKÖK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: yaşlı, potansiyel uygunsuz reçeteleme, polifarmasi, TIME kriterleri, acil servis, older adults, potentially inappropriate prescribing, polypharmacy, TIME criteria, emergency department
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Yaşlanmaya eşlik eden multimorbidite ve polifarmasi, potansiyel uygunsuz reçetelemeyi (PIP) yaşlı bireylerde önemli bir hasta güvenliği sorunu haline getirmektedir. PIP, potansiyel uygunsuz ilaç kullanımı (PIM) ve potansiyel reçeteleme ihmalini (PPO) kapsar. Bu çalışmada, üçüncü basamak bir hastanenin acil servisine başvuran yaşlı hastalarda Türkiye Yaşlıda Uygunsuz İlaç Kullanım Kriterleri (TIME) ile saptanan genel PIP sıklığı ile acil servis başvurusu ile ilişkilendirilen PIP sıklığının belirlenmesi ve ilişkili bağımsız faktörlerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Aralık 2025 – Nisan 2026 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin acil dahiliye kliniğine başvuran 60 yaş ve üzeri 144 hasta gözlemsel-kesitsel olarak değerlendirildi. Tüm hastalara kapsamlı geriatrik değerlendirme uygulandı; PIP varlığı güncellenmiş TIME kriterleri (Aralık 2025 versiyonu; 200 kriter) ile değerlendirildi. PIP'in acil servis başvurusu ile ilişkisi klinisyen değerlendirmesi ile belirlendi. İlişkili faktörler tek ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri ile incelendi. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 73,1 ± 8,1 yıl olup %51,4'ü kadındı. En az bir PIP prevalansı %84,7 olarak saptandı (TIME-to-STOP %54,2; TIME-to-START %77,1). Acile başvuran yaşlıların %25,0'ında en az bir PIP, acil servis başvurusu ile ilişkilendirildi. Çok değişkenli analizde toplam ilaç sayısı (OR=1,81; %95 GA 1,36–2,42; p<0,001) ve yetersiz beslenme (OR=6,24; %95 GA 1,02–38,14; p=0,047) genel PIP için bağımsız ilişkili faktörler olarak belirlendi. Sonuç: Acil servise başvuran yaşlı hastalarda TIME kriterlerine göre PIP sıklığı oldukça yüksektir ve acil başvuruların dörtte biri uygunsuz reçeteleme ile ilişkili olabilir. Saptanan sorunların önemli bir kısmı modifiye edilebilir niteliktedir; sistematik ilaç gözden geçirme ve klinisyen farkındalığının artırılması yaşlı bireylerde akılcı ilaç kullanımına önemli katkı sağlayabilir. 11
Özet (Çeviri)
Background and Aim: Multimorbidity and polypharmacy accompanying aging make potentially inappropriate prescribing (PIP) a significant patient safety problem in older adults. PIP encompasses potentially inappropriate medication use (PIM) and potential prescribing omissions (PPO). This study aimed to determine the overall frequency of PIP identified using the Turkish Inappropriate Medication Use in Older Adults (TIME) Criteria among older adults presenting to the emergency department of a tertiary care hospital, to evaluate its association with emergency department admission, and to identify independent factors associated with PIP. Materials and Methods: A total of 144 patients aged 60 years and older who presented to the emergency internal medicine clinic of a university hospital between December 2025 and April 2026 were evaluated in this observational cross-sectional study. All patients underwent a comprehensive geriatric assessment, and the presence of PIP was assessed using the updated TIME criteria (April 2025 version; 200 criteria). The relationship between PIP and emergency department admission was evaluated clinically. Associated factors were investigated using univariate and multivariate logistic regression analyses. Results: The mean age of the participants was 73.1 ± 8.1 years, and 51.4% were women. At least one PIP was identified in 84.7% of the participants (TIME-to-STOP: 54.2%; TIME-to-START: 77.1%). Among older adults presenting to the emergency department, 25.0% had at least one PIP associated with their emergency department admission. In multivariate analysis, the total number of medications (OR = 1.81; 95% CI: 1.36–2.42; p < 0.001) and malnutrition (OR = 6.24; 95% CI: 1.02–38.14; p = 0.047) were identified as independent factors associated with overall PIP. Conclusion: The frequency of PIP according to the TIME criteria is very high among older adults presenting to the emergency department, and one in four emergency department visits may be associated with inappropriate prescribing. The identified problems are largely modifiable; systematic medication review and increased clinician awareness may contribute significantly to rational medication use in older adults.
Benzer Tezler
- Acil servise düşme ile başvuran geriatrik hastalarda potansiyel uygunsuz ilaç kullanımının TIME(TIME-to-STOP/START), STOPP/START v3 ve AGS Beers kriterleri ile değerlendirilmesi ve karşılaştırılması
Evaluation and comparison of potentially inappropriate medication use using the TIME (TIME-to-STOP/START), STOPP/START version 3, and AGS Beers criteria in geriatric patients presenting to the emergency department following a fall
ARİFE AYDAN ENSARİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN DOĞAN
DR. MELEK CİRİK ÇETİN
- Acil serviste ST elevasyonu olmayan akut koroner sendrom (NSTEMI) tanısı alan hastalarda anlık serum kortizol düzeyinin hasta sonlanımına etkisi
The effect of instant serum cortisol levels on patient outcomes on non-ST elevation acute coronary syndrome (NSTEMI) diagnosed patients in the emergency department
ALİ ÇAĞATAY KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. ÖZLEM DİKME
- Acil servise başvuran geriatrik hastalarda COVID-19 ilişkili hastane içi mortalite ile acil servis ziyaretindeki tespit edilen klinik ve tanısal parametrelerin ilişkisi
The relationship of COVID-19 related in hospital mortality in geriatric patients registering to emergency department and detected clinical and diagnostic parameters at the emergency department visit
GÜLŞAH SABIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İlk ve Acil YardımAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ERGİN
- Diyabetik ketoasidoz tanısı ile acil servise başvuran hastalarınerken prognoz tayini için etkin faktörlerin belirlenmesi veprognostik risk skorlama modeli oluşturulması
Determination of risk factors in patients admitted to the emergency department with the diagnosis of diabetic ketoacidosis and creating a prognostic risk score
ZEHRA BORACI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Acil TıpMarmara ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALDUN AKOĞLU
UZMAN EMİR ÜNAL
- Acil servisteki geriatrik hastalarda hastane içi prognozu tahmin etmede kan gazı, hematolojik ve biyokimyasal parametrelerin etkileri
The effects of blood gas, hematological, and biochemical parameters on predicting in-hospital prognosis in geriatric patients in the emergency department
SEVİNÇ YAVUZ CAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Acil TıpSivas Cumhuriyet ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞİMŞEK ÇELİK