Azerbaycan ve Türkiye'deki üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite, uyku kalitesi ve ekran bağımlılık düzeylerinin karşılaştırması ve birbirleri ile ilişkisi
Comparison of physical activity, sleep quality, and screen addiction levels of university students in Azerbaijan and Turkey and their relationship with each other
- Tez No: 1014498
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLHAN YILMAZ GÖKMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Azerbaycan ve Türkiye'deki üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri, uyku kaliteleri ve akıllı telefon bağımlılık düzeylerinin karşılaştırılması ve bu değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesini amaçlamaktadır. Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu araştırmanın verileri çevrimiçi olarak toplanmıştır. Çalışmaya Azerbaycan'dan 70 ve Türkiye'den 75 olmak üzere toplam 145 gönüllü üniversite öğrencisi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak demografik bilgi formu, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu (UFAA), Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, genel katılımcıların %67,6'sı (n=98) inaktif, %9,0'ı minimal aktif ve %23,4'ü çok aktif bulunmuştur. Ülkelere göre bakıldığında, Azerbaycan örnekleminde inaktif birey oranı %70,0 iken, bu oran Türkiye'de %65,3 olarak saptanmış ve istatistiksel bir fark görülmemiştir (p=0,095). Her iki ülkede de uyku kalitesi ortalamaları 5'in üzerinde bulunarak kötü uyku kalitesini işaret etmiştir (Azerbaycan PUKİ ortalaması: 8,26±3,21; Türkiye PUKİ ortalaması: 7,85±3,10; p=0,442). Akıllı telefon bağımlılığı puanları da ülkeler arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir (Azerbaycan ortalaması: 33,40±9,71; Türkiye ortalaması: 33,95±10,56; p=0,747). Değişkenler arası ilişkilerde, Azerbaycan örnekleminde fiziksel aktivite, uyku kalitesi ve akıllı telefon bağımlılığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Ancak Türkiye örnekleminde, fiziksel aktivite düzeyi ile uyku kalitesi arasında orta düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki (r=-0,388; p<0,001) saptanmış olup, yordayıcı etki analizine göre fiziksel aktivite arttıkça uyku kalitesinin iyileştiği görülmüştür (β=-0,001; p<0,001). Sonuç olarak, hem Türkiyede eğitim gören hem Azerbaycanda eğitim gören üniversite öğrencilerinde saptanan düşük fiziksel aktivite, yetersiz uyku kalitesi ve yüksek ekran bağımlılığının birbirinden kopuk ya da bağımsız süreçler olmadığı, aksine birbirini döngüsel olarak tetikleyen birleşik yaşam tarzı değişkenleri olduğu görülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to compare the physical activity levels, sleep quality, and smartphone addiction levels of university students in Azerbaijan and Türkiye, and to examine the relationships between these variables. The research is cross-sectional and descriptive in nature, and the data were collected online. A total of 145 volunteer university students participated in the study, including 70 from Azerbaijan and 75 from Türkiye. A demographic information form, the International Physical Activity Questionnaire Short Form (IPAQ-SF), the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and the Smartphone Addiction Scale were used to collect data. According to the research findings, 67.6% (n=98) of the overall participants were inactive, 9.0% were minimally active, and 23.4% were highly active. When analyzed by country, the rate of inactive individuals was 70.0% in the Azerbaijan sample and 65.3% in Türkiye, with no statistically significant difference (p=0.095). Sleep quality averages in both countries were found to be above 5, indicating poor sleep quality (Azerbaijan PSQI mean: 8.26±3.21; Türkiye PSQI mean: 7.85±3.10; p=0.442). Smartphone addiction scores also did not show a significant difference between countries (Azerbaijan mean: 33.40±9.71; Türkiye mean: 33.95±10.56; p=0.747). Regarding the relationships among variables, no statistically significant relationship was found between physical activity, sleep quality, and smartphone addiction in the Azerbaijan sample (p>0.05). However, in the Türkiye sample, a moderate, negative, and significant relationship (r=-0.388; p<0.001) was observed between the physical activity level and sleep quality, and predictive analysis showed that as physical activity increased, sleep quality improved (β=-0.001; p<0.001). In conclusion, it is observed that the low physical activity, poor sleep quality, and high screen addiction detected in both Turkish and Azerbaijani university students are not disconnected or independent processes; on the contrary, they are integrated lifestyle variables that cyclically trigger each other.
Benzer Tezler
- Azerbaycan ve Türkiye'deki üniversite öğrencilerinin geleneksel ve dijital medya kullanımları ve doyumları
Applying the uses and gratifications theory to compare higher education students' motivation for using traditional and digital media: Experiences from Azerbaijan and Turkey
AYNUR FARAJOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ReklamcılıkBahçeşehir ÜniversitesiReklamcılık ve Marka İletişimi Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL ŞENER
- Instagram fenomenlerinin, kullanıcıların satın alma davranışları üzerine etkisi: Türkiye ve Azerbaycan karşılaştırması
The effect of Instagram phenomens on users' purchase behaviors: A comparison of Turkey and Azerbaijan
ULKAR ISAYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeAnadolu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ REMZİ REHA DURUCASU
- Üniversitede eğitim gören sporcu öğrencilerin yapay zekaya yönelik tutumlarının incelenmesi: Türkiye-Azerbaycan örneği
Investigation of the attitudes of athlete students studying at the university towards artificial intelligence: The case of Turkey-Azerbaijan
ZEYNALABDIN NASIROV
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporHitit ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KUTLU
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Kültürlerarası pazarlama iletişimi farklılıkları Azerbaycan-Türkiye örneği LC Waikiki-Zara karşılaştırması
Differences of intercultural marketing communication Azerbaijan-Turkey example comparison of LC Waikik-Zara
SAHİL NAGHİZADA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halkla İlişkilerMaltepe ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN KIRDAR