1960 garanti antlaşması: Kıbrıs Türk halkının bekası ve Türkiye'nin güvenliği açısından analizi
The treaty of guarantee of 1960: The analysis from theviewpoint of the survivability of Cyprus Turkish people andthe security of Türkiye
- Tez No: 1014569
- Danışmanlar: PROF. DR. SERTAÇ HAMİ BAŞEREN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Beka, Garanti Andlaşması, Güvenlik, Kıbrıs, Kıbrıs sorunu, Survival, Guarantee Agreement, Security, Cyprus, Cyprus problem
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Milli Savunma Üniversitesi
- Enstitü: Alparslan Savunma Bilimleri ve Milli Güvenlik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kıbrıs Cumhuriyeti, 1960 yılında bir dizi andlaşma ile kurulmuştur. Bu andlaşmalardan; Ada'daki nüfus yapısı, geçmişte yaşanan çatışmalar, bazı bölgelerin İngiliz üslerine dönüştürülecek olması ve Ada'nın diğer özel koşulları nedenleriyle, kurulan yeni cumhuriyetin anayasal düzenin korunması amacıyla ihdas edilen Garanti Andlaşması büyük önem taşımıştır. 15 Temmuz 1974'te Rum Millî Muhafız Ordusu, mevcut Devlet Başkanı Makarios'a karşı darbe yapmış ve Makarios Ada'dan kaçmıştır. Bu gelişme üzerine Türkiye, İngiltere ile müdahale seçeneğini deneyip sonuç alamayınca, Ada'ya askerî müdahale yapmak zorunda kalmıştır. Türkiye'nin Ada'ya müdahalesi Garanti Andlaşması'nın kendisine verdiği hakka dayalı olarak gerçekleşmiştir. Garanti Andlaşması, Kıbrıs müzakereleri sürecinde 1977 ve 1979 Doruk Anlaşmaları ile 2004 yılında referanduma sunulan Annan Planı dâhil hiçbir müzakere sürecinde bir pazarlık konusu olmamıştır. 2015 yılında başlayan Akıncı-Anastasiades görüşmelerinde Rumların ısrarı ve Akıncı ve ekibinin tavizkâr tutumu nedeniyle Garanti Andlaşması bir pazarlık konusu haline gelmiştir. Bu araştırmanın amacı; Garanti Andlaşması ile Kıbrıs Türk halkının bekası ve Türkiye'nin güvenliği arasındaki ilişkinin bilimsel bir yöntemle ortaya konulmasıdır. Temel araştırma sorusu; "Günümüz güvenlik ortamında Garanti Andlaşması'nın Kıbrıs Türk halkının bekası ve Türkiye'nin güvenliği üzerindeki rolü nedir? şeklinde belirlenmiştir. Garanti Andlaşması, Kıbrıs'ta nüfus açısından daha büyük Rumlara karşı, nisbeten daha küçük Türk halkının bekasını sağlama noktasında hayati bir rol oynamıştır. Anılan Andlaşma şimdiye kadar Türkiye'nin güney kanadının emniyetinin risk ve tehditlere karşı korunmasında da yardımcı olmuştur. Garanti Andlaşması'nın sona erdirilmesi ile bu imkânların ortadan kalkacağı, yerine aynı etkiye sahip bir garanti güvencesinin ihdas edilemeyeceği ve Kıbrıs Türk halkının bekasının tehlikeye gireceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The Republic of Cyprus was established as an independent state in 1960 with a set of treaties. The asymmetry in the population of Turkish and Greek communities, the requirements for the establishment of British Sovereign Base areas, the past conflictual environment and other unique circumstances prevailing in the Island have given a special place to the Treaty of Guarantee among the other treaties to prevent the breakdown of the newly established constitutional order and protect the Island against external threats. On the 15th of July 1974, a coup was carried out against the then president Makarios forcing him to flee from the Island. After failing to convince the UK Government to act together in accordance with the Treaty of Guarantee, Turkey had to intervene the Island militarily alone. The Treaty has never been a bargaining item during Cyprus peace talks including the summits of 1977 and 1979 as well as the Annan Plan. During the last negotiations between Akıncı and Anastasiades which started in 2015 the Treaty had become an item for bargaining due to the insistence of the Greek side and the concessional stance of the Turkish side. The main purpose of this research is to identify the relationship between the survival of the Turkish Cypriot People and the security of Turkey in scholarly methods. The main research question is determined as“What is it role of the Treaty of Guarantee in the contemporary security environment regarding the survival of the Turkish Cypriot people and the security of Turkey?”The Treaty has played a vital role in ensuring the survival of the smaller Turkish Cypriot population against the larger Greek Cypriot population. The Treaty has contributed the security of Turkiye's southern flank against risks and threats. It is believed that the termination of the Treaty would eliminate these possibilities, that no other guarantee formulation could be set up with the same effect to replace it, and that the survival of the Turkish Cypriot people would be jeopardized.
Benzer Tezler
- Demokrat Parti dönemi Kıbrıs politikası (1954-1960)
Cyprus policy of Democratic Party period (1954-1960)
TÖREHAN ÖZDEMİR
- Avrupa Birliği süresince Kıbrıs meselesi
Başlık çevirisi yok
BARAN GÜRSES
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Uluslararası İlişkilerGazi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜREL YILMAZ
- 1959-1960 Kıbrıs antlaşmalarının hukuksal geçerliliği
Validity of the 1959-1960 Cyprus treaties
KUDRET ÖZERSAY
Doktora
Türkçe
2002
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN ARSAVA
- 1974 Kıbrıs Barış Harekatı ve Kars-Ardahan Kıbrıs şehitleri ile gazileri
1974 Cyprus Peace Operation and Kars-Ardahan Cyprus martyr and veterans
GÖKHAN BADAY
- Öncesi ve sonrasıyla Türkiye`nin Kıbrıs üzerindeki garantörlük hakkı
Turkey`s guarantee in Cyprus
YUSUF HACEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
TarihKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ABDURRAHMAN SİLER