Zeytin hasatı sürecinde algılanan zihinsel iş yükünün nasa görev yükü endeksi yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of perceived mental workload in the olive harvesting process using the nasa task load index method
- Tez No: 1014606
- Danışmanlar: PROF. DR. NİHAN ÇETİN DEMİREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Ergonomi, Mental iş yükü, İnsan faktörü, Ergonomics, Mental workload, Human factor
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Zeytin hasadı, fiziksel zorlanmanın yanı sıra dikkat, tempo ve süreklilik gerektiren, zihinsel iş yükü barındıran bir tarımsal faaliyettir. Bu iş yükünün doğru değerlendirilmesi; iş sağlığı ve güvenliği, ergonomik tasarım ve verimlilik açısından kritiktir. Bu çalışmanın amacı, zeytin hasadı işçilerinin zihinsel iş yükünü NASA-TLX yöntemiyle değerlendirmek ve Raw (Ham) ile Weighted (Ağırlıklandırılmış) NASA-TLX skorları arasındaki farkları analiz etmektir. Çalışma, karma görevlerde çalışan 20 katılımcı ile yürütülmüştür. Katılımcıların zihinsel iş yükü algıları, zihinsel talep, fiziksel talep, zamansal talep, performans, efor ve hayal kırıklığı olmak üzere altı boyutta ölçülmüştür. Raw NASA-TLX skorları alt boyutları eşit değerlendirirken, Weighted NASA-TLX skorları 15 ikili karşılaştırma sonucunda belirlenen kişisel önceliklere göre hesaplanmış ve elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgulara göre, tüm katılımcılarda Weighted skorların Raw skorlardan daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu durum, ağırlıklandırma işleminin kişisel algı farklılıklarını daha net ortaya koyduğunu göstermektedir. İkili karşılaştırmalarda en çok“fiziksel talep”ve“efor düzeyi”tercih edilse de, zihinsel iş yükünün öznel doğası gereği mental ve zamansal taleplerin de sürece etki ettiği, özellikle genç ve deneyimsiz bireylerin zihinsel olarak daha fazla etkilendiği saptanmıştır. Sonuç olarak, bireysel kapasite farklarının öne çıktığı zeytin hasadı gibi işlerde, algılanan iş yükünü daha gerçekçi yansıtan Weighted NASA-TLX yaklaşımının kullanılması daha uygun bulunmuştur. İş tasarımı ve ergonomik iyileştirme süreçlerinde, alt boyutların kişisel önem derecelerini dikkate alan bu tür değerlendirmeler çok daha güvenilir sonuçlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Olive harvesting is an agricultural activity that, in addition to physical exertion, requires attention, pacing, and continuity, thus involving a mental workload. The accurate evaluation of this workload is critical in terms of occupational health and safety, ergonomic design, and productivity. The purpose of this study is to evaluate the mental workload of olive harvest workers using NASA-TLX method and to analyze the differences between Raw and Weighted NASA-TLX scores. The study was conducted with 20 participants working in mixed tasks. The participants' perceptions of mental workload were measured across six subscales: mental demand, physical demand, temporal demand, performance, effort, and frustration. While Raw NASA-TLX scores evaluate the subscales equally, Weighted NASA-TLX scores were calculated based on personal priorities determined through 15 pairwise comparisons, and the obtained data were analyzed statistically. According to the findings, Weighted scores were higher than Raw scores for all participants. This indicates that the weighting process reveals personal perception differences more clearly. Although“physical demand”and“effort level”were the most frequently preferred subscales in pairwise comparisons, due to the subjective nature of mental workload, mental and temporal demands also influenced the process. It was specifically determined that young and inexperienced individuals were more affected mentally. In conclusion, in jobs such as olive harvesting where individual capacity differences are prominent, the use of the Weighted NASA-TLX approach, which reflects the perceived workload more realistically, was found to be more appropriate. In job design and ergonomic improvement processes, such evaluation approaches that take into account the personal importance levels of subscales provide much more reliable results.
Benzer Tezler
- Microwave dielectric property characterization with open-ended coaxial probe and sensing depth analysis of the probes for biological tissues
Açık uçlu koaksiyel prob ile mikrodalga dielektrik özellik tanımlaması ve biyolojik dokular için probların algılama derinlik analizi
CEMANUR AYDINALP
Doktora
İngilizce
2022
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA YILMAZ ABDOLSAHEB
- Edremit (Balıkesir) Körfezi çevresinde yaygın olarak yetiştirilen zeytin çeşitlerinin olgunlaşma sürecinde bazı fizikokimyasal özellikleri, yağ asidi kompozisyonu, tokoferol ve fenolik bileşik miktarlarının belirlenmesi
Determination of some physicochemical properties, fatty acid composition, tocopherol and phenolic compound amounts of olive cultivars commonly grown around Edremit (Balikesir) Bay, during maturation
AYHAN DAĞDELEN
Doktora
Türkçe
2008
Gıda MühendisliğiBalıkesir ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLENDAM TÜMEN
- Zeytin yaprağı ilave edilerek üretilen ayvalık zeytinyağlarının farklı depolama koşullarında bazı kalite parametrelerinin ve oksidatif stabilitelerinin araştırılması
Investigation of some quality parameters and oxidative stability of ayvalik olive oils produced by adding olive leaf at different storage conditions
HALİL ÇENGEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Gıda MühendisliğiBalıkesir ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KIRALAN
- Fiziksel yollarla acılığı giderilmiş tuzsuz kuru zeytin üretim süreçlerinin toplam fenol ve bazı kalite özellikleri üzerine etkisinin modellenmesi
Modeling the effect of physically debittered unsalted dried olive production process on total phenolics and some quality properties
MELİSA ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Gıda MühendisliğiManisa Celal Bayar ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY YILMAZ
DR. ALEV YÜKSEL AYDAR
- Farklı filtrasyon işlemleri ve ambalaj malzemelerinin farklı hasat dönemlerinde elde edilen natürel sızma zeytinyağının özelliklerinin korunmasına ve kalitesine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of different filtration processes and packaging materials on the preservation of properties and quality of extra virgin olive oil obtained in different harvesting periods
GÜLCAN GÜLER DOĞANUZ
Doktora
Türkçe
2022
Gıda MühendisliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT TAŞAN