Dijital çağda mekânın yeniden üretimi: Yapay zekâ tabanlı enstalasyon sanatında sanal ve fiziki olanın sınırlarının sorgulanması
The reproduction of space in the digital age: Questioning the boundaries between virtual and physical in AI-based installation art
- Tez No: 1014644
- Danışmanlar: DOÇ. EVREN KAVUKCU
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Resim Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Yapay zekâ destekli araçların kullanıldığı bu çalışmada fiziki mekânda gerçekleşen olayları bellek ve zaman üzerinden estetik açıdan sorgulama amaçlanmaktadır. Çalışmada yapay zekâ destekli algoritmik verilerin fiziki mekânı yeniden nasıl yorumladığı incelenmiştir. Ayrıca dijital bir çağda toplumları önemli ölçüde etkileyen doğa olaylarına, savaşlara, salgın hastalıklara, küresel krizlere, afetlere ve toplumsal olaylara karşı farkındalık oluşturmak için sanal ve gerçek mekânı sorgulayarak enstalasyon sanatı üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Böylece dijital çağda yapay zekâ teknolojisi ile insanın fiziki mekânda kurguladığı duygusal ve düşünsel ifadeler, sanattaki rastlantısallıklar ya da öngörülemezlikler daha estetik bir dille sunulmuştur. Yöntem: Bu çalışmada teknolojik açıdan sanal ve gerçek mekân sorgulanarak, enstalasyon kavramı üzerinden yerli ve yabancı sanatçıların eserleri ve kaynakları incelenmiştir. Literatür incelemesi sonucunda gerçek mekânın sanal malzeme ve araçlardan faydalanılarak daha interaktif hale getirilmesi göz önünde bulundurularak eserler üretilmiştir. Bu doğrultuda toplumsal farkındalık oluşturmaya yönelik yapılan bu çalışma sanal ortamda tasarlanarak gerçek mekâna uyarlanmıştır. Sonuç: Hem dijital hem de gerçek mekân üzerinde kurgulanan enstalasyon çalışması ile izleyiciye etkileşimli bir ortam sunularak farkındalık oluşturmayı hedeflemiştir. Yapay zekâ ve 3D yazılım destekli yapılan çalışmalarla sanat eserleri sabit olmaktan çıkarak daha interaktif bir yapı haline gelmiştir. Mekânın etkin kullanımında yeni yaklaşımlar kazandıran dijital enstalasyon ile izleyici doğa olaylarına, savaşlara, salgın hastalıklara, küresel krizlere, afetlere ve toplumsal olaylara karşı gerçek mekân üzerinden değerlendirmeler yapmıştır. Bütün bu süreçler yapay zekâ aracılığı ile sanatsal açıdan daha estetik, yeni bir mekânsallık ve farklı bir izleyici deneyimi üretmiştir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study, utilizing AI-powered tools, aims to aesthetically examine events occurring in physical space through the lens of memory and time. The study investigates how artificial intelligence powered algorithmic data reinterprets physical space. Furthermore, it explores how to raise awareness about natural events, wars, epidemics, global crises, disasters, and social events that significantly impact societies in a digital age, by questioning virtual and physical spaces and evaluating them through installation art. Thus, in the digital age, the emotional and intellectual expressions constructed by humans in physical space, the randomness or unpredictability in art, are presented in a more aesthetic language using artificial intelligence technology. Method: This study examines virtual and physical spaces from a technological perspective, and analyzes the works and sources of both domestic and international artists through the concept of installation art. Based on a literature review, works were produced considering how physical spaces can be made more interactive using virtual materials and tools. In this context, this work, aimed at raising social awareness, was designed in a virtual environment and adapted to a physical space. Results: The installation, conceived both digitally and in a physical space, aimed to raise awareness by offering the viewer an interactive environment. With the support of artificial intelligence and 3D software, the artworks have moved from being static to becoming more interactive. Through digital installations that introduce novel approaches to the effective use of space, viewers engaged in critical evaluations of natural phenomena, wars, pandemics, global crises, disasters, and societal events within the context of physical space. All these processes, mediated by artificial intelligence, have generated a more refined aesthetic quality, novel spatial configurations, and a distinct form of audience experience.
Benzer Tezler
- Göstergebilimsel Bir Yaklaşımla Rüzgâr Gibi Geçti'de Mekânın Temsili: Roman, Film ve Yapay Zekâ Karşılaştırması
“Spatial Representation in Gone with the Wind: A Semiotic Comparison of the Novel, the Film, and Artificial Intelligence”
NİSA BÜŞRA BAYAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İç Mimari ve Dekorasyonİstanbul Kültür Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN ERKAN YAZICI
- Müzik performansının dijital yapılanması: Yeni medyada müzisyen kimliği
The digital reconfiguration of music performance: Musician identity in new media
AHMET KERİM ACAR
- Yapay zekâ destekli sahne ve kostüm tasarımı: Shakespeare eserleri üzerine uygulamalı bir çalışma
Başlık çevirisi yok
ZAHRA MAMMADLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sahne ve Görüntü SanatlarıMarmara Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL KILIÇ
- Mimarlık ve teknoloji: yapay zekâ, sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik uygulamalarının mimari tasarım üzerindeki etkileri
Architecture and technology: Effects of artificial intelligence, virtual reality and researched reality applications on architectural design
FERHAT SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkTrakya ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE KIRAN ÇAKIR