Lise öğrencilerinin sözlü ve yazılı dil kullanımlarının cinsiyet değişkeninde incelenmesi
An examination of high school student's oral and written language use in relation to the gender variable
- Tez No: 1014646
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLCAN ÇOLAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Dilbilim, Türk Dili ve Edebiyatı, Education and Training, Linguistics, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Toplumdilbilim, Türk dili ve edebiyatı, Turkish language and literature
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin sözlü ve yazılı anlatımlarında sözlük birimlerin sayısı, farklılığı ve sıklığı, cümle uzunlukları, cümle türleri, yazım ve noktalama yanlışlıkları, anlatım bozuklukları, konuşma dili unsurları gibi dil kullanım özellikleri yönünden cinsiyete dayalı farklılıkların olup olmadığını belirlemek ve elde edilen bulgular ışığında bu alana katkı sağlamaktır. Araştırma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Denizli ili Kale ilçesindeki Mustafa Şipar Anadolu Lisesinde 10 ve 11. sınıfta öğrenimine devam eden 15-16 yaşlarındaki, 20 kız ve 20 erkek olmak üzere toplam 40 öğrenci ile yürütülmüştür. Eğitim-öğretim yılının birinci döneminde kız ve erkek öğrencilere aynı sorulardan oluşan sözlü anlatım formundaki sorular sorulmuş; tanınan belirli sürede verdikleri yanıtlar da ses kayıt cihazına kaydedilmiştir. İlgili öğretim yılının ikinci döneminde ise aynı soruları, aynı sürede aynı kız ve erkek öğrencilerden yazılı yanıtlamaları istenmiştir. Elde edilen veriler, i̇çerik analizi yöntemi ile incelenmiş; her bir cinsiyet grubuna ait yazılı ve sözlü dil kullanım özellikleri, cinsiyet değişkeninde analiz edilmiştir. Bulgular, kız öğrencilerin sözlü ve yazılı anlatımda söz varlığının erkeklerden daha fazla olduğunu ve erkeklerden daha fazla farklı sözcük kullandığını göstermektedir. Katılımcı grupların en sık kullandığı kelimeler ve söz varlığının yoğunlaştığı içerik yönünden de her iki cinsiyet arasında dikkat çeken farklar bulunmaktadır. Kız öğrencilerin toplam cümle sayısı iki anlatım türünde de erkeklerden fazladır. Her iki cinsiyetin de sözlü anlatımda soru cümlesi ile devrik cümle türünü daha fazla kullandığı; yazılı anlatımda kızların kurallı ve tam yargılı cümleleri erkeklerden fazla, erkeklerin ise eksiltili cümleyi kızlardan daha fazla kullandığı tespit edilmiştir. Cümle uzunluklarına bakıldığında; erkekler sözlü ve yazılı anlatımda kısa cümleyi; kızlar ise orta uzunluktaki ve uzun cümleleri daha fazla kullanmıştır. Yazım ve noktalama yanlışları kullanımında, kız ve erkek öğrencilerin arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Sözlü ve yazılı anlatımda toplam anlatım bozukluğu oranlarında cinsiyetler arası anlamlı fark yoktur. Ancak her iki cinsiyetin de yazılı anlatımda sözlü anlatımdan daha fazla anlatım bozukluğu yapması dikkat çekmektedir. Günlük konuşma diline ait unsurları her iki anlatım türünde de erkekler kızlardan daha fazla yansıtmıştır. Kızlar hem sözlü hem yazılı anlatımda erkeklere göre ölçünlü dile daha yakın bir dil kullanmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to determine whether there are gender-based differences in language use characteristics such as the number, variety, and frequency of lexical units, sentence lengths, sentence types, spelling and punctuation errors, grammatical errors, and spoken language elements in the oral and written expressions of high school students, and to contribute to this field in light of the findings obtained. The research was conducted with a total of 40 students (20 girls and 20 boys) aged 15-16, attending the 10th and 11th grades at Mustafa Şipar Anatolian High School in Kale district of Denizli province during the 2023-2024 academic year. In the first semester of the academic year, the same questions were asked to both girls and boys in an oral expression form; their answers were recorded using an audio device within a given time limit. In the second semester of the same academic year, the same questions were asked to be answered in writing by the same girls and boys within the same time limit. The data obtained were analyzed using content analysis; the written and spoken language usage characteristics of each gender group were analyzed in terms of the gender variable. The findings show that female students have a larger vocabulary than male students in both written and spoken expression and use more different words than male students. Significant differences were also found between the two genders in terms of the most frequently used words and the content where vocabulary was concentrated among the participant groups. Female students have a higher total sentence count than male students in both types of expression. It was found that both genders used question sentences and inverted sentence structures more frequently in oral expression; in written expression, girls used grammatically correct and complete sentences more often than boys, while boys used elliptical sentences more often than girls. Regarding sentence length, boys used shorter sentences more often in both oral and written expression, while girls used medium-length and long sentences more often. There was no significant difference between male and female students in the use of spelling and punctuation errors. There was no significant difference between genders in the total rate of grammatical errors in both oral and written expression. However, it is noteworthy that both genders made more grammatical errors in written expression than in oral expression. In both types of expression, boys reflected elements of everyday spoken language more than girls. Girls used standardized language than boys in both oral and written expression.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- The use of discourse markers in high school EFL learners' speech and writing
Yabancı dil olarak ingilizce öğrenen lise öğrencilerinin sözlü ve yazılı dilde söylem belirleyicisi kullanımları
BÜŞRA YILDIRIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Dil Öğretimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE CENGİZ
- English teachers' and learners' perceptions of the effectiveness of teaching communicative language strategies
İngilizce öğretmenleri ve öğrencilerin iletişimsel dil stratejileri öğretiminin etkinliğine ilişkin algılari
DIMAN SADRALDIN RASHID RASHID
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET NURİ GÖMLEKSİZ
- Yabancı dil (İngilizce) kaygı düzeyinin yüz yüze eğitim ve uzaktan eğitim açısından karşılaştırılması
Comparative analysis of foreign language (English) anxiety level in distance and face to face education environments
MELTEM SEDA DEMİRCİ BAĞLAN
- The impact of the task-based instruction on the students' vocabulary learning in an English as a foreign language context
Görev temelli öğretim yönteminin İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin sözcük öğrenimine etkisi
İLKNUR KARADAĞLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KAMİLE HAMİLOĞLU