4 ay–5 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerde rotavirüs aşısı hakkındaki bilgi düzeyinin ve farkındalığının değerlendirilmesi
Evaluation of parental knowledge level and awareness of rotavirus vaccination in children aged 4 months to 5 years
- Tez No: 1014777
- Danışmanlar: UZMAN ZEYNEP AŞIK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Rotavirüs, rotavirüs aşısı, aşı farkındalığı, aşı tereddüdü, aile hekimliği, Rotavirus, rotavirus vaccine, vaccine awareness, vaccine hesitancy, family medicine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Adana Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
4 Ay–5 Yaş Arası Çocuğu Olan Ebeveynlerde Rotavirüs Aşısı Hakkındaki Bilgi Düzeyinin ve Farkındalığının Değerlendirilmesi Amaç: Rotavirüs enfeksiyonu, özellikle beş yaş altı çocuklarda akut gastroenteritin en sık nedenlerinden biri olup ciddi sıvı kaybı ve hastaneye yatışlara yol açabilmektedir. Rotavirüs aşısı etkinliği kanıtlanmış olmasına rağmen Türkiye'de ulusal aşı takviminde yer almamakta ve aşılanma oranları istenen düzeyin altında kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 4 ay–5 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin rotavirüs aşısı hakkındaki bilgi düzeylerini ve farkındalıklarını değerlendirmek; aşı yaptırma davranışlarını etkileyen sosyodemografik ve bilgiye dayalı faktörleri incelemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu çalışma, etik kurul onayı alındıktan sonra 01.10.2025–01.12.2025 tarihleri arasında SBÜ Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran ve 4 ay–5 yaş arası çocuğu bulunan 317 ebeveyn ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri ile rotavirüs enfeksiyonu ve rotavirüs aşısına yönelik bilgi, tutum ve davranışları sorgulayan anket formu yüz yüze uygulanmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS 30.0 programı kullanılarak yapılmış, p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 32,93±5,84 yıl olup %65,0'ı anne, %35,0'ı babadır. Ebeveynlerin %79,8'i rotavirüsü daha önce duyduğunu, %62,8'i ise rotavirüs hakkında bilgilendirildiğini belirtmiştir. Çocukların %46,4'üne rotavirüs aşısı yaptırıldığı saptanmıştır. Rotavirüs aşısı yaptırma oranı, ebeveynlerin eğitim düzeyi ile anlamlı ilişki göstermiş olup üniversite ve üzeri eğitim düzeyine sahip bireylerde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Aşı yaptırmama nedenleri arasında en sık sağlık çalışanı tarafından önerilmemesi ve aşı hakkında yeterli bilginin olmaması yer almıştır. Katılımcıların %61,2'si rotavirüs aşısının ulusal aşı takviminde yer alması gerektiğini düşünmektedir. Aşı sonrası yan etki bildirim oranı düşük olup bildirilen yan etkiler çoğunlukla hafif düzeydedir. Sonuç: Bu çalışmada, rotavirüs aşılanma oranlarının istenen düzeyin altında olduğu ve ebeveynlerin bilgi düzeyi ile sağlık çalışanı önerisinin aşı yaptırma kararında belirleyici rol oynadığı görülmüştür. Özellikle birinci basamakta görev yapan aile hekimlerinin ebeveynleri bilgilendirmesi, rotavirüs aşısına yönelik farkındalığın ve aşılama oranlarının artırılmasında kritik öneme sahiptir. Rotavirüs aşısının ulusal aşı takvimine dahil edilmesinin, aşılama oranlarını ve çocukluk çağı gastroenteritine bağlı hastane yatışlarını azaltabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Evaluation of Parental Knowledge Level and Awareness of Rotavirus Vaccination in Children Aged 4 Months to 5 Years Introduction: Rotavirus infection is one of the most common causes of acute gastroenteritis in children under five years of age and may lead to severe dehydration and hospitalization. Although the effectiveness of the rotavirus vaccine has been well established, it is not included in the national immunization program in Türkiye, and vaccination rates remain below the desired level. The aim of this study was to evaluate the knowledge level and awareness of parents with children aged 4 months–5 years regarding the rotavirus vaccine and to investigate sociodemographic and knowledgebased factors affecting vaccination behavior. Materials and Methods: This descriptive, cross-sectional study was conducted between 01.10.2025 and 01.12.2025 at the Family Medicine Outpatient Clinics of Health Sciences University Adana City Training and Research Hospital, following approval by the ethics committee. A total of 317 parents with children aged 4 months–5 years were included. A face-to-face questionnaire assessing sociodemographic characteristics as well as knowledge, attitudes, and behaviors regarding rotavirus infection and vaccination was administered. Data were analyzed using IBM SPSS version 30.0, and a p value <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of the participants was 32.93±5.84 years; 65.0% were mothers and 35.0% were fathers. Of the participants, 79.8% reported having heard of rotavirus, and 62.8% stated that they had received information about rotavirus. Rotavirus vaccination had been administered to 46.4% of the children. Rotavirus vaccination rates were significantly associated with parental education level, with higher rates observed among parents with a university degree or higher (p<0.05). The most common reasons for not vaccinating were lack of recommendation by healthcare professionals and insufficient knowledge about the vaccine. Additionally, 61.2% of participants believed that the rotavirus vaccine should be included in the national immunization schedule. The rate of reported post-vaccination adverse effects was low, and the reported effects were mostly mild. Conclusion: The findings of this study indicate that rotavirus vaccination rates are below the desired level and that parental knowledge and healthcare professional recommendations play a decisive role in vaccination decisions. Informing parents by family physicians in primary care settings is critical for increasing awareness and vaccination rates for rotavirus. Inclusion of the rotavirus vaccine in the national immunization program may contribute to increased vaccination coverage and a reduction in hospitalizations due to childhood gastroenteritis.
Benzer Tezler
- 4 ay- 5 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin rotavirüs aşıları ile ilgili bilgi düzeyleri, tutumları ve rotavirüs aşısı sonrası karşılaşılan yan etkilerin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge levels, attitudes, and post- vaccination side effects of rotavirus vaccines among parents of children aged 4 months to 5 years
GÜŞTA UYSAL GÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. NİHAN UYGUR KÜLCÜ
DR. MERVE İŞERİ NEPESOV
- Bursa ili 36 No'lu Ertuğrul Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 3 ay-5 yaş arası çocuğu olan ebeveynlere ateş yönetimi için verilen eğitimin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of a fever management education program for parents of children aged 3 months to 5 years registered at the Ertuğrul Education Family Health Center No. 36 in Bursa
BAHAR CİVAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiBursa Uludağ ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİS ÖZÇAKIR
- S.B. Ankara Hastanesi Kreşine giden çocuklarda ve ebeveynlerinde HBsAg prevalansı ve aşılama çalışmaları
Başlık çevirisi yok
R. KAAN EMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1998
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- COVİD-19 pandemisi ile ilgili ebeveyn farkındalığının ve kaygı düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of parental awareness and anxiety level regarding COVID-19 pandemic
FATİH GÜNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ŞİMŞEK ORHON
- Ebeveynlerde yeme davranışı ile ebeveyn besleme tarzı arasındaki ilişki ve erken çocukluk çağı obezitesi üzerine etkisi
The relationship between parental behavior and parental feeding style in parents and effects on early childhood obesity
HANDE GÜRÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLŞAD SAVE
PROF. DR. YAŞAR KESKİN