İlaç sektöründe marka değeri ve imajının algılama haritaları ile konumlandırılması
Positioning of brand value and image in the pharmaceutical sector through perceptual maps
- Tez No: 1014778
- Danışmanlar: PROF. DR. EDİBE ASUMAN ATİLLA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Kurumları Yönetimi, Health Care Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz rekabetçi pazar yapısında markalar, işletmeler için yalnızca ayırt edici bir unsur olmanın ötesinde, sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlayan stratejik varlıklar hâline gelmiştir. İnsan sağlığını doğrudan etkileyen ilaç sektöründe ise markaların tüketicilerin zihninde nasıl algılandığı ve hangi özelliklerle konumlandığı büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de faaliyet gösteren reçetesiz (Over-The-Counter, OTC) ilaç markalarının belirlenen değişkenler çerçevesinde tüketici algılarına göre konumlarını belirlemek ve bu konumları algılama haritaları aracılığıyla ortaya koymaktır. Araştırma nicel desenle yürütülmüş olup veriler anket yöntemiyle toplanmıştır. Çalışmanın evrenini Ankara ilinde ikamet eden ve reçetesiz ilaç kullanma deneyimine sahip bireyler oluşturmaktadır. Örneklem, kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen 425 katılımcıdan oluşmaktadır. Veri toplama aracı literatür doğrultusunda geliştirilmiş ve uzman görüşleri alınarak son hâline getirilmiştir. Araştırmada belirlenen boyutlar incelenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda anketin geçerlilik ve güvenirliği Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiş; markaların algısal konumlarının belirlenmesinde Çok Boyutlu Ölçekleme (MDS) analizi kullanılmış ve markaların algısal konumlarında anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Analiz sonuçları, incelenen on beş reçetesiz (OTC) ilaç markasının bilgi düzeyi, yan etki, önceki deneyim, tavsiye, sürdürülebilir etkinlik, marka farkındalığı, algılanan kalite, marka imajı, marka sadakati, marka çağrışımları, marka güveni ve marka değeri boyutlarında tüketiciler tarafından farklı biçimlerde konumlandırıldığını göstermektedir. Ayrıca bazı markaların güven ve kalite ekseninde güçlü bir algısal konuma sahip olduğunu, bazılarının ise farkındalık ve deneyim boyutlarında ayrıştığını ortaya koymaktadır. İlaç sektöründe faaliyet gösteren firmaların marka konumlandırma stratejilerini tüketici algılarını merkeze alarak yapılandırmaları, güven ve kalite algısını güçlendirmeleri, bilgilendirme faaliyetlerini artırmaları ve algılama haritalarını stratejik karar süreçlerinde etkin biçimde kullanmaları önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
In today's competitive market environment, brands have evolved beyond being merely distinguishing elements for businesses and have become strategic assets that provide sustainable competitive advantage. In the pharmaceutical sector, which directly affects human health, how brands are perceived in consumers' minds and how they are positioned based on their attributes are of great importance. The aim of this study is to determine the positions of over-the-counter (OTC) pharmaceutical brands operating in Turkey based on consumer perceptions within the framework of specified variables and to present these positions through perceptual maps. The research was conducted using a quantitative design, and the data were collected through a survey method. The population of the study consists of individuals residing in Ankara who have experience using over-the-counter medications. The sample comprises 425 participants selected through convenience sampling. The data collection instrument was developed based on the literature and finalized with expert opinions. The dimensions identified within the scope of the research were examined. Based on the obtained data, the validity and reliability of the scale were tested using Confirmatory Factor Analysis (CFA). In addition, Multidimensional Scaling (MDS) analysis was employed to determine the perceptual positions of the brands, and it was found that there are significant differences in these positions. The results indicate that the fifteen OTC pharmaceutical brands examined are positioned differently by consumers across dimensions such as knowledge level, side effects, previous experience, recommendation, sustained effectiveness, brand awareness, perceived quality, brand image, brand loyalty, brand associations, brand trust, and brand equity. Furthermore, the findings reveal that some brands hold strong perceptual positions in terms of trust and quality, while others differentiate themselves in terms of awareness and experience. It is recommended that companies operating in the pharmaceutical sector structure their brand positioning strategies by focusing on consumer perceptions, strengthen perceptions of trust and quality, enhance informational activities, and effectively utilize perceptual maps in their strategic decision-making processes.
Benzer Tezler
- Şirket birleşme ve satın almaların marka değeri üzerine etkisi: İlaç sektöründe bir uygulama
The effect of mergers and acquisitions on brand equity: An application in the pharmaceutical industry
ÖZGE GÜVENDİK
- Türkiye ilaç sanayinde, yetenek yönetimi uygulamalarının çalışan performansına etkisinin değerlendirilmesi üzerine bir çalışma
A study on the evaluation of the effects of talent management practices on employee performance in the in pharmaceutical companies in Türkiye
ASLI YALDIZ
Doktora
Türkçe
2024
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiEczacılık İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLBİN ÖZÇELİKAY
- Taşımacılık ve depolama yöntemleri: Antalya ili yaş meyve ve sebze sektörü soğuk zincir yaklaşımı üzerine bir çalışma
Transportation and storage methods: A study on the cold chain approach in the fresh fruit and vegetable sector of Antalya province
NESLİHAN SULTAN DOLU BOYACIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
UlaşımAtatürk ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEHİM BAKIRCI
- Müşteri odaklılığın satış performansına etkisi ve bir araştırma
Impact of customer orientation on sales performance and a research
SEZİN CANAY ACAR
- The impact of product recall message on financial value
Ürün geri çağırma mesajının finansal değer üzerine etkisi
FATMA HİLAL ERGEN KELEŞ
Doktora
İngilizce
2019
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL BURÇ ÜLENGİN