Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarında geçen ses uyumlarının işlenişi
The treatment of sound harmonies in textbooks used in teaching Turkish to foreigners
- Tez No: 1014890
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÇAĞLAYAN YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe öğretimi, ses uyumu, ders kitapları, Türkçenin fonetiği, Maarif Vakfı öğretim programı, Türkçe, Türkçe eğitimi, Türkçe öğretimi, Yabancı Diller Eğitim Merkezi, Yabancı dil, Yabancı dil eğitimi, Yabancı dil öğrenimi, Teaching Turkish as a foreign language, vowel harmony, coursebooks, Turkish phonetics, Maarif Foundation curriculum, Synchrony, Turkish, Turkish education, Turkish teaching, Foreign languages learning strategy, Foreign language, Foreign language education, Foreign language learning
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yabancılara Türkçe öğretimi amacıyla yaygın olarak kullanılan İstanbul, Yedi İklim ve Yeni Hitit ders kitabı setlerinde (A1-C2 düzeyleri) ses uyumu kurallarının ele alınış biçimlerini, işleniş sıklıklarını ve Türkiye Maarif Vakfı'nın“Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programı”ndaki kazanımlarla uyumunu incelemektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseniyle yürütülen çalışmada veriler, doküman analizi yöntemiyle toplanmış ve içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular, incelenen ders kitaplarında ses uyumu konusuna genellikle dolaylı (örtük) biçimde yer verildiğini göstermektedir. Ses uyumlarını doğrudan bir dil bilgisi konusu olarak işlendiği tek örneğe Yeni Hitit 2 kitabında rastlanmış; diğer kitaplarda ise kuralların daha çok ek öğretimi, metin içi kullanımlar ve telaffuz çalışmaları bağlamında sunulduğu tespit edilmiştir. Düzeylere göre yapılan analizde; A1 ve A2 seviyelerinde harf-ses ilişkisi ile yazım kurallarına odaklanıldığı, B1 ve B2 seviyelerinde konunun vurgu ve tonlama ile ilişkilendirildiği, C1 seviyesinde ise akıcı konuşma bağlamında ele alındığı görülmüştür. Sonuç olarak, Türkçenin fonolojik yapısının temelini oluşturan ses uyumlarının, ders kitaplarında sadece sezgisel bir edinim süreci olarak bırakılmaması ve özellikle başlangıç seviyelerinde daha görünür (doğrudan) bir yaklaşımla ele alınması gerektiği önerilmektedir. Bu yaklaşımın, öğrencilerin hem doğru telaffuz hem de hatasız yazım becerilerini geliştirmelerine doğrudan katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the treatment of vowel harmony in the İstanbul, Yedi İklim, and Yeni Hitit coursebooks used in teaching Turkish as a foreign language. The main aim of the study is to determine to what extent and in which forms vowel harmony is included in these coursebooks and to evaluate the learning outcomes related to vowel harmony within the framework of the Turkish as a Foreign Language Teaching Program of the Türkiye Maarif Foundation. The research was conducted using a qualitative design and the document analysis method. The data source consists of coursebooks at A1–C2 levels, and the data were analyzed through an analysis form prepared by the researcher. The findings indicate that vowel harmony is generally addressed indirectly in the coursebooks. At the A1 and A2 levels, vowel harmony is emphasized mainly through letter–sound relationships, correct pronunciation, and spelling rules. At the B1 and B2 levels, vowel harmony is associated with the concepts of stress and intonation and supported by examples aimed at improving students' phonological awareness. At the C1 level, the topic is addressed within the context of maintaining fluent speech and accurate pronunciation. Although vowel harmony is not directly included in the teaching program of the Türkiye Maarif Foundation, it is indirectly reflected in the curriculum through learning outcomes that support pronunciation and spelling skills. In conclusion, it can be stated that vowel harmony, as a component of the phonological structure of Turkish, should be addressed more explicitly in the teaching of Turkish as a foreign language.
Benzer Tezler
- Yabancılara Türkçe öğretiminde dijital eğitim materyallerinin kullanımının öğrencilerin dinlediğini anlama becerileri üzerine etkisi
The effect of using digital educational materials in teaching Turkish to foreigners on students' listening comprehension skills
MEHMET ORCAN MAKTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN AKKAYA
- Yabancılara Türkçe öğretiminde üç boyutlu dil bilgisi
Three-dimensional language teaching in Turkish teaching to foreigners
RABİA ARZUPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİM PİLAV
- Yabancılara Türkçe öğretiminde Reşat Nuri Güntekin'in“Aşk Mektupları”ve“Bir Yudum Su”hikayelerinin B1 seviyesine uyarlanması
Adaptation of Reşat Nuri Güntekin's“Love Letters”and“Bir Sip of Water”stories to B1 level in teaching Turkish to foreigners
AKİF HAFİF
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BORA BAYRAM
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi ders kitaplarında şarkı kullanımlarının incelenmesi
Examination of song usage cases in teaching Turkish as foreign language textbooks
ONUR CAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEVDET ŞANLI
- Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki atasözü ve deyimlerin kültür aktarımına katkısı
The contribution of proverbs and idioms to the cultural transfer in textbooks used in teaching Turkish to foreigners
İSMAİL DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN KAÇMAZ