Özel eğitim kurumlarında çalışanların kriz anlarındaki iş sağlığı ve güvenliği farkındalığının incelenmesi
Examining the occupational health and safety awareness of employees in special education institutions during crisis situations
- Tez No: 1014889
- Danışmanlar: PROF. DR. BEKİR ÖZÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Özel Gereksinimli Birey, Eğitim, Kriz Yönetimi, İş Sağlığı, İş Güvenliği, Individuals with Special Needs, Education, Crisis Management, Occupational Health, Occupational Safety
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, özel gereksinimli bireylerin eğitim ortamlarında karşılaşılan kriz durumlarının iş sağlığı ve güvenliği bağlamında değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Eğitim kurumlarında kriz davranışlarının duygusal regülasyon güçlükleri, saldırganlık, kendine zarar verme ve tıbbi aciller gibi çeşitli biçimlerde ortaya çıktığı; bu durumların yalnızca pedagojik değil, aynı zamanda ciddi iş sağlığı ve güvenliği riskleri oluşturduğu tespit edilmiştir. Kriz yönetiminin çoğu kurumda bireysel deneyimlere ve anlık müdahalelere dayandığı, standartlaştırılmış kriz protokollerinin yeterince yaygın olmadığı ve bu durumun müdahalelerin etkililiğini azalttığı görülmektedir. Ayrıca çalışanların kriz süreçlerinde yoğun fiziksel ve psikolojik yük altında kaldıkları, stres ve tükenmişlik riskinin arttığı; kriz sonrası destek mekanizmalarının ise sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Kurumlar arasında afet ve acil durum hazırlıklarının farklılık gösterdiği, özel gereksinimli bireylere yönelik bireyselleştirilmiş tahliye planlarının ve kapsayıcı güvenlik uygulamalarının yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bulgular, kriz yönetiminin önleme, hazırlık, müdahale ve iyileştirme aşamalarını kapsayan bütüncül bir modele ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda yazılı kriz müdahale planlarının oluşturulması, hizmet içi eğitimlerin iş sağlığı ve güvenliği, psikolojik ilk yardım ve stres yönetimi boyutlarını içerecek şekilde geliştirilmesi; bireyselleştirilmiş kriz planlarının hazırlanması; fiziksel çevre düzenlemelerinin güvenliği artıracak biçimde yeniden yapılandırılması ve kriz sonrası destek sistemlerinin güçlendirilmesi önerilmektedir. Araştırma, özel gereksinimli bireylerin bulunduğu eğitim ortamlarında güvenli ve kapsayıcı kriz yönetimi uygulamalarının hem öğrenci hem de çalışan güvenliğini artıracağı ve iş sağlığı ile güvenliği kültürünün kurumsal düzeyde geliştirilmesine katkı sağlayacağı sonucuna ulaşmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to evaluate crisis situations encountered in educational settings for individuals with special needs within the context of occupational health and safety. It has been determined that crisis behaviors in educational institutions manifest in various forms, such as emotional regulation difficulties, aggression, self-harm, and medical emergencies; these situations pose not only pedagogical risks but also serious occupational health and safety risks. It has been observed that crisis management in most institutions relies on individual experiences and immediate interventions, that standardized crisis protocols are not sufficiently widespread, and that this reduces the effectiveness of interventions. Furthermore, it has been determined that employees are under intense physical and psychological strain during crisis processes, increasing the risk of stress and burnout; and that post-crisis support mechanisms remain limited. The study concludes that disaster and emergency preparedness varies among institutions, and that individualized evacuation plans and inclusive safety practices for individuals with special needs are insufficient. The findings indicate that crisis management requires a holistic model encompassing prevention, preparation, intervention, and recovery phases. Accordingly, the creation of written crisis intervention plans and the development of in-service training programs to include occupational health and safety, psychological first aid, and stress management dimensions are necessary. The study recommends the preparation of individualized crisis plans; the restructuring of physical environmental arrangements to enhance safety; and the strengthening of post-crisis support systems. The research concludes that safe and inclusive crisis management practices in educational settings with individuals with special needs will improve both student and employee safety and contribute to the development of an occupational health and safety culture at the institutional level.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- IB okullarında eşgüdüm: Fenomenolojik bir çalışma
Intra-coordination in ib schools: A phenomenological study
ÖZLEM ÖZBEY DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiEğitim Kurumları İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE AYYILDIZ
- Bankaların kurumsal itibar yönetiminde Twitter'ı etkin kullanmalarının rolü: Küresel COVID 19 krizi sürecine yönelik bir analiz
The role of using Twitter effectively in corporate reputation management of banks: The analysis of global COVID 19 crisis
EVRİM AL
Doktora
Türkçe
2023
Halkla İlişkilerİstanbul ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEŞİM GÜÇDEMİR
- Kriz yönetimi uygulamalarının sağlık kurumlarında çalışan personelin iş performansına etkisi örgütsel desteğin aracılık rolü: Mersin ili örneği
The effect of crisis management practices on the work performance of personnel working in health institutions the mediation role of organizational support: The case of Mersin province
BÜŞRA BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiToros ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ÖZLEM KÖROĞLU
