Strategic social media use under algorithmic curation: A comparative study of student practices in Türkiye and Germany
Algoritmik kürasyon altında stratejik sosyal medya kullanımı: Türkiye ve Almanya'daki öğrenci pratiklerinin karşılaştırmalı analizi
- Tez No: 1014908
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF POSOS DEVRANİ, DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK POLAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Algoritmalar, Sosyal medya, Taktiksel medya, Yeni medya, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Algorithms, Social media, Tactical media, New media, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Türk-Alman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültür ve İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türkiye ve Almanya'daki üniversite öğrencilerinin algoritmik kürasyon sistemleri karşısında geliştirdikleri farkındalık düzeylerini, taktiksel pratiklerini ve bu pratiklerin içinde yaşadıkları kültürel bağlamla ilişkisini nitel bir perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 10 Türk ve 10 Alman üniversite öğrencisiyle yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, algoritmik sistemlere ilişkin teknik uzmanlık perspektifini araştırmaya dahil etmek amacıyla bir uzman ile nitel bir uzman görüşmesi yapılmıştır. Kuramsal çerçeve, üç temel perspektifin sentezi üzerinden inşa edilmiştir: Michel de Certeau'nun strateji ve taktik ayrımına dayanan gündelik pratikler kuramı (1984), Mendonça, Almeida ve Filgueiras'ın (2024) algoritmik kurumsalcılık kavramı ve Siles ve diğerlerinin (2020) folk teorileri yaklaşımı. Veri analizi, altı boyutlu bir kodlama matrisi (Algoritmik Farkındalık, Öneri Tanıma Düzeyi, Taktikler, Motivasyon, Yönelim ve Gelecek Algısı) temelinde tematik ve içerik analizi çerçevesinde yürütülmüştür. Bulgular, algoritmik kürasyon karşısındaki kullanıcı pratiklerinin ne yalnızca saf uyum ne de saf direniş olarak kavramsallaştırılabileceğini; aksine, bağlamla derin biçimde iç içe geçmiş taktiksel bir müzakere sürecini temsil ettiğini ortaya koymaktadır. Türk öğrenciler, platform kısıtlamaları ve politik sansür bağlamında dışsal araç kullanımı (T6) ve kısıtlamalara karşı direnç motivasyonu (R8) açısından belirgin biçimde daha yüksek oranlar sergilemiştir. Alman öğrenciler ise veri gizliliği (R3) ve tüketim yönetimi (R4) motivasyonları bakımından öne çıkmıştır. Öneri/sistem kontrolü (R2), her iki grupta da baskın motivasyon olarak belirlenmiştir; bu bulgu, algoritmik içeriği yönetme arzusunun kültürel sınırları aşan evrensel bir kullanıcı kaygısı olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This research aims to examine, from a qualitative perspective, the levels of awareness developed by university students in Türkiye and Germany in response to algorithmic curation systems, their tactical practices, and the relationship between these practices and the cultural context in which they live. The research was conducted with 10 Turkish and 10 German university students through semi-structured in-depth interviews. In addition, a qualitative expert interview was conducted with an expert in order to incorporate the perspective of technical expertise regarding algorithmic systems into the research. The theoretical framework was constructed through the synthesis of three fundamental perspectives: Michel de Certeau's (1984) theory of everyday practices based on the distinction between strategy and tactic, Mendonça, Almeida and Filgueiras' (2024) concept of algorithmic institutionalism, and Siles et al.'s (2020) folk theories approach. Data analysis was conducted within a thematic and content analysis framework based on a six-dimensional coding matrix (Algorithmic Awareness, Recommendation Recognition Level, Tactics, Motivation, Orientation, and Future Perception). The findings reveal that user practices in the face of algorithmic curation cannot be conceptualized as either pure compliance or pure resistance; rather, they represent a tactical negotiation process deeply intertwined with context. Turkish students exhibited significantly higher rates in terms of external tool use (T6) and resistance motivation to constraints (R8) within the context of platform restrictions and political censorship. German students, on the other hand, stood out in data privacy (R3) and consumption management (R4) motivations. Recommendation/system control (R2) was identified as the dominant motivation in both groups; this finding demonstrates that the desire to manage algorithmic content is a universal user concern that transcends cultural boundaries.
Benzer Tezler
- The presence of digital diplomacy in Palestinian foreign policy: Research on the digital efforts of Palestinian ambassadors to the Western world after the 7th of October 2023
Başlık çevirisi yok
NORHAN ALA'ALDIN NAZIEH MASRI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İletişim BilimleriAnkara ÜniversitesiMedya ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BESİME PINAR ÖZDEMİR
- Gözetim toplumu bağlamında algoritmalar tarafından dönüştürülen halkla ilişkiler
Public relations transformed by algorithms in the context of the surveillance society
ÖZLEM SEZER
Doktora
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerMarmara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU ÖZGEN
- Yapay zekanın iş ilişkisine etkileri
Artificial intelligence and its impact on employment relations
YİĞİTCAN ÇANKAYA
- Yapay zekanın sektörel uygulama alanları ve etkileri üzerine bir inceleme
A study on sectoral application areas and effects of artificial intelligence
GİZEM ALTINDERE YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN VEYSEL ERTEMEL
- Markov zincirleri ile pazar payı tahmini ve renkli televizyon pazarına ilişkin bir uygulama
Market share estimation of colored TV with markov chains for the period of 1990-1995
BÜLENT MENGÜÇ