Yoğun bakımda entübe takip edilen hastalarda internal juguler ven kateterizasyonunun intrakraniyal basınç üzerine etkisinin optik sinir kılıf çapı ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of internal jugular vein catheterization on intracranial pressure using optic nerve sheath diameter in intubated patients in the intensive care unit
- Tez No: 1015015
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OĞUZ GÜNDOĞDU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Anestezi ve Reanimasyon, Anesthesiology and Reanimation
- Anahtar Kelimeler: Optik sinir kılıf çapı, Ultrasonografi, Yoğun bakım, İntrakraniyal basınç, Optical neural coating diameter, Ultrasonography, Intensive care, Intracranial pressure
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Anestezi ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, yoğun bakım ünitesinde mekanik ventilatör desteğinde takip edilen hastalarda internal juguler ven (İJV) kateterizasyonunun ve işlemin gerektirdiği trendelenburg pozisyonunun intrakraniyal basınç (İKB) üzerindeki etkilerini, ultrasonografik optik sinir kılıf çapı (ONSD) ölçümleri aracılığıyla dinamik olarak değerlendirmektir. Yöntem: Prospektif ve gözlemsel olarak tasarlanan bu çalışmaya, Haziran 2025 - Mart 2026 tarihleri arasında anestezi yoğun bakım ünitesinde takip edilen, 18 yaş üstü ve santral venöz kateterizasyon endikasyonu olan 50 entübe hasta dahil edildi. ONSD ölçümleri İJV kateterizasyonu öncesinde supin pozisyonda ve trendelenburg pozisyonunda, kateterizasyonun hemen ardından trendelenburg pozisyonunda ve sonrasında supin pozisyonda 5., 15. ve 30. dakikalarda gerçekleştirildi. İşlem sırasında hastaların hemodinamik parametreleri (nabız, SpO₂, EtCO₂, ortalama arter basıncı) izlendi ve cinsiyet ile vücut kitle indeksi (VKİ) gibi demografik faktörlerin ONSD değişimi üzerindeki etkileri analiz edildi. Bulgular: Toplam 50 hasta (27 kadın, 23 erkek) ile tamamlanan çalışmada, hastaların bazal supin ONSD ortalaması 0.44 cm iken, 15 derecelik Trendelenburg pozisyonunda 0.47 cm'ye, kateterizasyon işlem anında ise tepe noktası olan 0.50 cm'ye ulaşarak istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış gösterdi (p<0.001). Supin pozisyona dönüldükten sonra KİB'de düşüş eğilimi başlasa da, 30. dakikada ölçülen ONSD değerlerinin (0.47 cm) bazal değerden hala anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p<0.001). ONSD artışı ile işlem sırasındaki anlık hemodinamik parametreler (nabız, SpO₂, EtCO₂, OAB) arasında anlamlı bir korelasyon bulunmadı. Çok değişkenli regresyon analizlerinde kadın cinsiyetin (p=0.032) ve takiplerde obezitenin (VKİ ≥ 30 kg/m², p<0.05) ONSD artışını derinleştiren bağımsız risk faktörleri olduğu belirlendi. ROC eğrisi analizinde, bazal ONSD değerinin ≥ 0.47 cm olmasının, işlem anında kritik İKB artışını (ONSD > 0.55 cm) %78.6 duyarlılık ve %83.3 özgüllükle öngördüğü saptandı (AUC: 0.84). Sonuç: Entübe hastalarda İJV kateterizasyonu ve trendelenburg pozisyonu, serebral venöz drenajda mekanik obstrüksiyon yaratarak İKB üzerinde anlık ve 30 dakika sonrasında dahi kalıcı olan anlamlı bir artışa yol açmaktadır. Kadınlar ve obez hastalar bu obstrüksiyona karşı daha duyarlı olup, intrakraniyal basınç artışı riski taşıyan ve özellikle bazal ONSD değeri yüksek olan (>0.47 cm) vakalarda işlem öncesi risk analizi yapılması ve yatak başı ultrasonografik ONSD takibinin rutin pratiğe entegre edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to dynamically evaluate the effects of internal jugular vein (IJV) catheterization and the required trendelenburg position on intracranial pressure (ICP) using ultrasonographic optic nerve sheath diameter (ONSD) measurements in patients followed up with mechanical ventilator support in the intensive care unit. Methods: This prospective and observational study included 50 intubated patients over 18 years of age with an indication for central venous catheterization, who were followed in the anesthesia intensive care unit between June 2025 and March 2026. ONSD measurements were performed in the supine position and trendelenburg position before IJV catheterization, immediately after catheterization in the trendelenburg position, and subsequently in the supine position at the 5th, 15th, and 30th minutes. During the procedure, the hemodynamic parameters (heart rate, SpO₂, EtCO₂, mean arterial pressure) of the patients were monitored, and the effects of demographic factors such as gender and body mass index (BMI) on ONSD changes were analyzed. Results: In the study completed with a total of 50 patients (27 females, 23 males), the mean baseline supine ONSD of the patients was 0.44 cm, which increased to 0.47 cm in the 15-degree Trendelenburg position, and reached a peak of 0.50 cm at the time of the catheterization procedure, showing a statistically significant increase (p<0.001). Although a decreasing trend in ICP began after returning to the supine position, the ONSD values measured at the 30th minute (0.47 cm) were still significantly higher than the baseline value (p<0.001). No significant correlation was found between the ONSD increase and instantaneous hemodynamic parameters (heart rate, SpO₂, EtCO₂, MAP) during the procedure. In multivariate regression analyses, female gender (p=0.032) and obesity (BMI ≥ 30 kg/m², p<0.05) were identified as independent risk factors exacerbating the ONSD increase. In the ROC curve analysis, it was determined that a baseline ONSD value of ≥ 0.47 cm predicted a critical ICP increase (ONSD > 0.55 cm) during the procedure with 78.6% sensitivity and 83.3% specificity (AUC: 0.84). Conclusion: IJV catheterization and the trendelenburg position in intubated patients create a mechanical obstruction in cerebral venous drainage, leading to a significant increase in ICP that is immediate and remains persistent even after 30 minutes. Women and obese patients are more susceptible to this obstruction. It is recommended that pre-procedural risk analysis and routine bedside ultrasonographic ONSD monitoring be integrated into clinical practice for patients at risk of increased intracranial pressure, especially those with a high baseline ONSD value (>0.47 cm).
Benzer Tezler
- COVID-19 tanısı ile yoğun bakım ünitesinde takip edilen ve akut böbrek hasarı gelişen hastaların prognoz açısından değerlendirilmesi
Evaluation of patients with the diagnosis of COVID-19 followed in the İCU and developing acute renal damage, in terms of prognosis
HANDE YARICI OK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KAMIŞ
PROF. DR. YAVUZ BEYAZİT
- Yoğun bakım ünitesinde COVİD-19 tanılı hastalardan entübe olanlarla olmayanlarda koagülasyon bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of coagulation disorders in intubated and non-intubated patients with COVİD-19 diagnosis in the intensive care unit
YUNUS EMRE AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıDicle Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ KEMAL KADİROĞLU
- Yoğun bakımdaki 60 yaş üstü hastalarda diyafram kalınlığının hasta sonlanım üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the impact of diaphragm thickness on patient outcomes in intensive care unit patients over 60 years of age
MUHAMMET FATİH CAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA ATEŞ BULUT
- Üçüncü basamak yoğun bakımda yatan sepsis hastalarında miyostatin düzeylerinin hastalık seyrine etkisi
The effect of myostatin levels on the progress of sepsis patients in third stage intensive care
ÇİSEM YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAYYİBE SALER
- Yoğun bakım hastalarında mekanik ventilatörden ayırmaya akut böbrek hasarının etkisinin değerlendirilmesi
Evoluation of the effect of acute kidney injury on weaning in intensive care unit patients
EREN EYNEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NefrolojiDicle Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜLFÜKAR YILMAZ